Nghiên Cứu Lịch Sử

Các Cuộc Chiến Tranh Vĩ Đại Nhất trong Lịch Sử (Bài 3)

Năm 718, quân Hồi giáo vượt qua dãy núi Pyrenees, xâm lược Aquitaine và miền nam nước Pháp và chiếm thành phố Narbonne. Đến năm 730, một lực lượng lớn hơn đã tiến xa về phía bắc đến tận Poitiers, ở miền trung tây nước Pháp. Tại đó họ bị quân Frank dưới quyền Charles Martel đánh bại vào năm 732. Tiếp tục đọc →

Lược sử các Giáo Hoàng- Bài 1

Trong khi một số giáo hoàng từng được ngưỡng mộ và tôn trọng, những người khác lại bị ghét bỏ đến mức đám tang của họ bị gián đoạn và tượng của họ bị phá bỏ sau khi họ qua đời. Một số giáo hoàng biểu hiện các triệu chứng hoang tưởng và rối loạn tâm thần lâm sàng và nhiều vị là kẻ thù của tự do và tiến bộ, gây chia rẽ hơn là đoàn kết. Câu chuyện của họ là một câu chuyện phức tạp và mâu thuẫn. Tiếp tục đọc →

Nguồn gốc loài người

Lê Quỳnh Ba biên tập Theo “The Incredible Human Journey” “The Incredible Human Journey” (Cuộc hành trình vĩ đại của loài người) là bộ phim tài liệu khoa học 5 tập, dài 300 phút, được giới thiệu bởi Tiến sĩ Alice Roberts. Phim lần đầu tiên được chiếu trên đài BBC, Vương quốc Anh vào tháng 5 và … Tiếp tục đọc →

Những cánh đồng máu : Tôn Giáo và Lịch Sử Bạo Lực (Bài 1)

Không tôn giáo nào trở thành “tôn giáo thế giới” nếu không có sự bảo trợ của một đế chế hùng mạnh về quân sự, và do đó, mỗi tôn giáo sẽ phải phát triển một hệ tư tưởng đế quốc. Nhưng tôn giáo đã góp phần vào bạo lực ở các quốc gia mà nó gắn bó chặt chẽ ở mức độ nào ? Chúng ta có thể đổ lỗi cho chính tôn giáo bao nhiêu về lịch sử bạo lực của con người? Tiếp tục đọc →

Vận mệnh đứt đoạn: Lịch Sử Thế Giới Qua Mắt Người Hồi Giáo- Bài 1

Tamim Ansary Trần Quang Nghĩa dịch LỜI GIỚI THIỆU Thế Giới Hồi Giáo Ngày Nay Lớn lên tại Afghanistan Hồi giáo, từ rất sớm tôi đã tiếp thu câu chuyện thế giới sử hoàn toàn khác với câu chuyện mà các học sinh Âu châu và Mỹ châu nghe hàng ngày. Tuy nhiên, vào thời … Tiếp tục đọc →

Iraq cổ đại (Phần 1)

Chương 1 : BỐI CẢNH ĐỊA LÝ Georges Roux Trần Quang Nghĩa dịch Có lẽ không ở đâu mà địa lý có ảnh hưởng đối với lịch sử rõ ràng được minh chứng như trong nhóm các xứ sở trải dài từ Biển Địa Trung Hải đến bình nguyên và bộ phận thuộc Iran mà … Tiếp tục đọc →

Người La Mã- Phần 2

Phần II: Sống Đời Đáng Sống Guy de la Bedoyere Trần Quang Nghĩa dịch Trong phần này . . . Thế giới La Mã là một hệ thống __ đúng ra, là hệ thống đầu tiên trong lịch sử nhân loại __ tác động hầu như đến mỗi người thuộc Đế chế La Mã. Hệ thống … Tiếp tục đọc →

Người Hy Lạp cổ đại- Phần I

Stephen Batchelor Trần Quang Nghĩa dịch Mục Lục Tổng Quát Phần I: Quay Ngược Thời Gian Chương 1: Khi nào, Ở đâu, Cái gì, Ai? Gặp gỡ người Hy Lạp cổ Chương 2: Đối mặt nền văn minh tiền sử: người Minoan và Mycenia Chương 3: Thắp sáng thời kỳ tăm tối của Cổ Hy … Tiếp tục đọc →

Người Ai Cập cổ đại

Charlotte Booth Trần Quang Nghĩa dịch Giới Thiệu Phần I: Giới Thiệu Người Ai Cập Cổ Đại Phong cảnh và hệ sinh thái của Ai Cập là nền tảng trong việc hình thành nền văn minh và cốt lõi trong việc hiểu được văn hóa, nhà nước, và ngay cả tôn giáo đã phát triển … Tiếp tục đọc →

Lịch Sử Nghệ Thuật- Phần 1

Jesse Bryant Wilder Trần Quang Nghĩa dịch Giới thiệu Mục đích của tôi khi viết Lịch Sử Nghệ Thuật là viết hữu dụng, đọc hấp dẫn, và thuận tiện như sách hướng dẫn du lịch. Sách này đề cập đến phần lớn sử nghệ thuật, nhưng không phải là tất cả. Tộí tập trung vào … Tiếp tục đọc →

Hatchepsut- Nữ Pharaoh (Phần 2)

Joyce Tyldesley Trần Quang Nghĩa dịch CHƯƠNG 2 MỘT GIA ĐÌNH MẠNH MẼ: TUTHMOSIS Bản thân Vua [Ahmose] đã nói rằng ‘Ta nhớ mẹ của mẹ ta, mẹ của cha ta. Vợ của Đại vương và Mẹ của Đại vương, Tetisheri người công minh. Hiện bà có một ngôi mộ nằm trên đất tỉnh Thebes và … Tiếp tục đọc →

Jerusalem: Những thăng trầm lịch sử – Phần 2

Simon Sebag Montefiore Trần Quang Nghĩa dịch CHƯƠNG 7 NGƯỜI MACEDON (336–166 TCN) ALEXANDER ĐẠI ĐẾ Trong vòng ba năm sau khi vua cha băng hà vào năm 336 TCN, Alexander đã hai lần đánh bại vua Ba Tư Darius III, buộc y phải rút quân về đông. Lúc đầu Alexander không truy đuổi, mà hành … Tiếp tục đọc →

50 sự kiện bạn cần biết về Lịch Sử Thế Giới- Phần 2

Ian Crofton Trần Quang Nghĩa dịch 06 SỰ BÀNH TRƯỚNG CỦA QUYỀN LỰC LA MÃ Trong tất cả các đế chế hùng mạnh, đế chế La Mã là đế chế hùng mạnh nhất và lâu dài nhất. Người Hy Lạp đã truyền bá văn hóa xa rộng sau những cuộc chinh phục của Alexander Đại Đế, … Tiếp tục đọc →

Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 1)

C.W. Ceram Nguyên tác tiếng Đức Trần Quang Nghĩa dịch từ bản tiếng Anh của E.B. Garside và Sophie Wilkins Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 2) Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 3) Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ … Tiếp tục đọc →

Lịch Sử Việt Nam Thời Tự Chủ- Mạc Đăng Doanh

Mạc Đăng Doanh [1530-1540] (1) Hồ Bạch Thảo Tháng chạp năm Kỷ Sửu [31/12/1529-28/1/1530], Mạc Đăng Dung truyền ngôi cho con trưởng là Mạc Đăng Doanh, lên làm Thái thượng hoàng. Đăng Doanh lấy năm sau [1530] là niên hiệu Đại Chính thứ nhất. Tháng giêng năm Đại Chính thứ nhất [29/1-27/2/1530] (Minh Gia … Tiếp tục đọc →

Có Phải Người Aztec Coi Người Tây Ban Nha Như Thần Thánh?

Nguyễn Chánh Thi Khi tìm hiểu về lịch sử Châu Mỹ, có một cách giải thích được nhiều người tin là một trong những nguyên nhân chính đưa đến chiến thắng của người Tây Ban Nha đó là: người Aztec tin rằng người Châu Âu chính là đại diện của thần cụ thể hơn là … Tiếp tục đọc →

Những Thời Khắc Trọng Đại của TOÁN HỌC- Bài 20

SỰ GIẢI PHÓNG CỦA HÌNH HỌC (2) Howard Eves Trần Quang Nghĩa lược dịch Trong bài trước, chúng ta thấy rằng, dù sau một nỗ lực kéo dài, Saccheri, Lambert và Legendre vẫn không thể tìm ra mâu thuẫn trong giả thuyết của góc nhọn. Không có gì ngạc nhiên khi họ đi đến kết … Tiếp tục đọc →

Truy sát Bin Laden: Cuộc săn lùng 10 năm từ ngày 11/9 đến Abbottabad (Bài 11)

Peter l. Bergen Trần Quang Nghĩa dịch 10 CHIẾN BINH BÍ MẬT HÀNG TRĂM DẶM NGOÀI KHƠI bờ biển Somalia, khi hoàng hôn buông xuống trên Ấn Độ Dương, vào buổi tối oi ả ngày 13 tháng 4 năm 2009, ba phát súng vang lên. Tất cả những viên đạn đều tìm thấy mục tiêu … Tiếp tục đọc →

Truy sát Bin Laden: Cuộc săn lùng 10 năm từ ngày 11/9 đến Abbottabad (Bài 10)

Peter l. Bergen Trần Quang Nghĩa dịch 9 NHỮNG NĂM CUỐI CÙNG CỦA OSAMA BIN LADEN TẤT NHIÊN, CUỘC SỐNG CỦA BIN LADEN trong khu nhà không chỉ diễn ra bằng việc chăm sóc vợ con, cầu nguyện hàng ngày, đam mê đọc các tác phẩm văn học chống Mỹ và chống Do Thái, và … Tiếp tục đọc →

Việt Nam cuộc chiến cần thiết – Bài 1

Lý giải lại cuộc chiến thảm khốc nhất của Hoa Kỳ Michael Lind Trần Quang Nghĩa dịch LỜI NÓI ĐẦU Không, người Mỹ không biết chiến đấu. Đặc biệt là sau Chiến tranh Triều Tiên, họ đã mất khả năng tiến hành một cuộc chiến tranh quy mô lớn. Họ đang đặt hy vọng vào … Tiếp tục đọc →

Hệ thống giáo dục chung của Đế chế Aztec

Tác giả: Nguyễn Chánh Thi Đế chế Aztec có một hệ thống giáo dục bắt buộc dành cho tất cả con dân trong đế chế. Tất cả trẻ em ở đế chế đều được giáo dục, không quan trọng là dân thường, quý tộc hay giới tính hoặc đẳng cấp xã hội. Theo Codex Mendoza, … Tiếp tục đọc →

Những Thời Khắc Trọng Đại của TOÁN HỌC- Bài 19

SỰ GIẢI PHÓNG CỦA HÌNH HỌC (1) Howard Eves Trần Quang Nghĩa lược dịch Chúng ta giờ đây sẽ kể lại hai bước phát triển toán học cách mạng và nổi bật xãy ra trong nửa đầu thế kỷ 19. Thứ nhất là sự phát hiện, khoảng 1829, về một hình học tự tương thích … Tiếp tục đọc →

Nghiên cứu lịch sử: những mẩu chuyện lạ

Đỗ Ngọc Giao 02-Apr-2024 Ở bài này ta cùng coi lại mấy mẩu chuyện lạ trong việc ‘nghiên cứu lịch sử’ đã công bố năm rồi (2023). 1. Những bức ‘mật thơ’ trong trí tưởng tượng Từ nhỏ tôi đã mê truyện trinh thám, hết Mark Twain (1835–1910) bên Tây qua Thế Lữ (1907–1989) và … Tiếp tục đọc →

Trường ca Roland- Kiệt tác thi ca nước Pháp thời Trung Cổ- Bài 3

Hoàng đế trở về nơi xãy ra thảm nạn, ông gọi không còn tiếng ai trả lời. Ông tìm thấy xác Roland ôm trong tay mà khóc cay đắng. Trong thất vọng quá đổi, ông than vãn trong đời ông không còn người bạn nào nữa. Ông cho tập họp xác thân các hiệp sĩ Pháp, đào một hộ rộng chôn cất. Các tu sĩ trong quân đội làm lễ ban phúc và chôn cất. Riêng Roland, Olivier và Turpin được mang về chôn trong nhà thờ ở Blaye, phía bờ phải sông Gironde. Tiếp tục đọc →