Nghiên Cứu Lịch Sử

Các Cuộc Chiến Tranh Vĩ Đại Nhất trong Lịch Sử (Bài 3)

Năm 718, quân Hồi giáo vượt qua dãy núi Pyrenees, xâm lược Aquitaine và miền nam nước Pháp và chiếm thành phố Narbonne. Đến năm 730, một lực lượng lớn hơn đã tiến xa về phía bắc đến tận Poitiers, ở miền trung tây nước Pháp. Tại đó họ bị quân Frank dưới quyền Charles Martel đánh bại vào năm 732. Tiếp tục đọc →

Lược sử các Giáo Hoàng- Bài 1

Trong khi một số giáo hoàng từng được ngưỡng mộ và tôn trọng, những người khác lại bị ghét bỏ đến mức đám tang của họ bị gián đoạn và tượng của họ bị phá bỏ sau khi họ qua đời. Một số giáo hoàng biểu hiện các triệu chứng hoang tưởng và rối loạn tâm thần lâm sàng và nhiều vị là kẻ thù của tự do và tiến bộ, gây chia rẽ hơn là đoàn kết. Câu chuyện của họ là một câu chuyện phức tạp và mâu thuẫn. Tiếp tục đọc →

Nguồn gốc loài người

Lê Quỳnh Ba biên tập Theo “The Incredible Human Journey” “The Incredible Human Journey” (Cuộc hành trình vĩ đại của loài người) là bộ phim tài liệu khoa học 5 tập, dài 300 phút, được giới thiệu bởi Tiến sĩ Alice Roberts. Phim lần đầu tiên được chiếu trên đài BBC, Vương quốc Anh vào tháng 5 và … Tiếp tục đọc →

Những cánh đồng máu : Tôn Giáo và Lịch Sử Bạo Lực (Bài 1)

Không tôn giáo nào trở thành “tôn giáo thế giới” nếu không có sự bảo trợ của một đế chế hùng mạnh về quân sự, và do đó, mỗi tôn giáo sẽ phải phát triển một hệ tư tưởng đế quốc. Nhưng tôn giáo đã góp phần vào bạo lực ở các quốc gia mà nó gắn bó chặt chẽ ở mức độ nào ? Chúng ta có thể đổ lỗi cho chính tôn giáo bao nhiêu về lịch sử bạo lực của con người? Tiếp tục đọc →

Vận mệnh đứt đoạn: Lịch Sử Thế Giới Qua Mắt Người Hồi Giáo- Bài 1

Tamim Ansary Trần Quang Nghĩa dịch LỜI GIỚI THIỆU Thế Giới Hồi Giáo Ngày Nay Lớn lên tại Afghanistan Hồi giáo, từ rất sớm tôi đã tiếp thu câu chuyện thế giới sử hoàn toàn khác với câu chuyện mà các học sinh Âu châu và Mỹ châu nghe hàng ngày. Tuy nhiên, vào thời … Tiếp tục đọc →

Iraq cổ đại (Phần 1)

Chương 1 : BỐI CẢNH ĐỊA LÝ Georges Roux Trần Quang Nghĩa dịch Có lẽ không ở đâu mà địa lý có ảnh hưởng đối với lịch sử rõ ràng được minh chứng như trong nhóm các xứ sở trải dài từ Biển Địa Trung Hải đến bình nguyên và bộ phận thuộc Iran mà … Tiếp tục đọc →

Người La Mã- Phần 2

Phần II: Sống Đời Đáng Sống Guy de la Bedoyere Trần Quang Nghĩa dịch Trong phần này . . . Thế giới La Mã là một hệ thống __ đúng ra, là hệ thống đầu tiên trong lịch sử nhân loại __ tác động hầu như đến mỗi người thuộc Đế chế La Mã. Hệ thống … Tiếp tục đọc →

Người Hy Lạp cổ đại- Phần I

Stephen Batchelor Trần Quang Nghĩa dịch Mục Lục Tổng Quát Phần I: Quay Ngược Thời Gian Chương 1: Khi nào, Ở đâu, Cái gì, Ai? Gặp gỡ người Hy Lạp cổ Chương 2: Đối mặt nền văn minh tiền sử: người Minoan và Mycenia Chương 3: Thắp sáng thời kỳ tăm tối của Cổ Hy … Tiếp tục đọc →

Người Ai Cập cổ đại

Charlotte Booth Trần Quang Nghĩa dịch Giới Thiệu Phần I: Giới Thiệu Người Ai Cập Cổ Đại Phong cảnh và hệ sinh thái của Ai Cập là nền tảng trong việc hình thành nền văn minh và cốt lõi trong việc hiểu được văn hóa, nhà nước, và ngay cả tôn giáo đã phát triển … Tiếp tục đọc →

Lịch Sử Nghệ Thuật- Phần 1

Jesse Bryant Wilder Trần Quang Nghĩa dịch Giới thiệu Mục đích của tôi khi viết Lịch Sử Nghệ Thuật là viết hữu dụng, đọc hấp dẫn, và thuận tiện như sách hướng dẫn du lịch. Sách này đề cập đến phần lớn sử nghệ thuật, nhưng không phải là tất cả. Tộí tập trung vào … Tiếp tục đọc →

Hatchepsut- Nữ Pharaoh (Phần 2)

Joyce Tyldesley Trần Quang Nghĩa dịch CHƯƠNG 2 MỘT GIA ĐÌNH MẠNH MẼ: TUTHMOSIS Bản thân Vua [Ahmose] đã nói rằng ‘Ta nhớ mẹ của mẹ ta, mẹ của cha ta. Vợ của Đại vương và Mẹ của Đại vương, Tetisheri người công minh. Hiện bà có một ngôi mộ nằm trên đất tỉnh Thebes và … Tiếp tục đọc →

Jerusalem: Những thăng trầm lịch sử – Phần 2

Simon Sebag Montefiore Trần Quang Nghĩa dịch CHƯƠNG 7 NGƯỜI MACEDON (336–166 TCN) ALEXANDER ĐẠI ĐẾ Trong vòng ba năm sau khi vua cha băng hà vào năm 336 TCN, Alexander đã hai lần đánh bại vua Ba Tư Darius III, buộc y phải rút quân về đông. Lúc đầu Alexander không truy đuổi, mà hành … Tiếp tục đọc →

50 sự kiện bạn cần biết về Lịch Sử Thế Giới- Phần 2

Ian Crofton Trần Quang Nghĩa dịch 06 SỰ BÀNH TRƯỚNG CỦA QUYỀN LỰC LA MÃ Trong tất cả các đế chế hùng mạnh, đế chế La Mã là đế chế hùng mạnh nhất và lâu dài nhất. Người Hy Lạp đã truyền bá văn hóa xa rộng sau những cuộc chinh phục của Alexander Đại Đế, … Tiếp tục đọc →

Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 1)

C.W. Ceram Nguyên tác tiếng Đức Trần Quang Nghĩa dịch từ bản tiếng Anh của E.B. Garside và Sophie Wilkins Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 2) Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 3) Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ … Tiếp tục đọc →

Phương Đông trong cơn lốc “Khám phá” của phương Tây (Phần 2)

Trần Thanh Ái Người Bồ Đào Nha trên đất Trung Hoa Ngay từ trước khi chiếm Malacca, vua Manuel của Bồ Đào Nha đã hối thúc các đời phó vương nhanh chân tiến xa về phương Đông: ngày 13 tháng 2 năm 1508, ông chỉ thị cho Diego Lopes de Sequeira thu thập càng nhiều … Tiếp tục đọc →

Việt Sử tạp luận (Tập 1)

Đặng Thanh Bình TIỂU DẪN * Cuốn sách gồm hai mươi ba mục thảo luận của người viết về những sự kiện lịch sử văn hóa mà cụ thể như sau: Trong mục Âu Lạc Giao Chỉ (A.1) người viết dẫn các bằng chứng cho thấy đến sau khởi nghĩa Hai Bà Trưng (40) vùng … Tiếp tục đọc →

Lịch sử Việt Nam thời tự chủ: Vua Quang Trung [1789-1792] – Phần 11

Hồ Bạch Thảo Sau khi sứ bộ Nguyễn Văn Ðiển dự lễ phong ấn vào ngày 30 tháng chạp năm trước [23/1/1792]; bước sang năm mới Ất Hợi vào ngày mồng 5 tháng giêng [28/1/1792] được ban yến tại gác Tử Quang; rồi tiếp tục 2 lần sau, cùng sứ thần các nước dự yến … Tiếp tục đọc →

Ashoka- Đi Tìm Vị Hoàng Đế Thất Lạc của Ấn Độ (Bài 4)

CHARLES ALLEN Trần Quang Nghĩa dịch 4 Rồi Alexander Bước Vào Một đồng bạc do Alexander Đại đế phát hành vào khoảng năm 324 TCN khi ông trở về Babylon để ăn mừng chiến thắng ở Ấn Độ. Mặt trước (bên trái) khắc họa Nike, nữ thần chiến thắng, cầm một vòng nguyệt quế phía trên … Tiếp tục đọc →

Bắc Triều Tiên và Triều Đại Kim (Bài 8)

BRADLEY K. MARTIN Trần Quang Nghĩa dịch TÁM : Những bông hoa tình yêu vĩ đại của Người đang nở rộ Đầu những năm 1970, các vấn đề trong nước bắt đầu khiến Kim Il-sung xao lãng sứ mệnh lâu dài là thống nhất Triều Tiên. Các vấn đề kinh tế ngày càng trở nên rõ … Tiếp tục đọc →

Lần theo thư tịch tìm hiểu về gia tộc Trần Thượng Xuyên

Lê Ngọc Quốc[1] Mở Đầu Trong tiến trình nam tiến của dân tộc ta trong giai đoạn nữa cuối thế kỷ 17 đến hơn nửa thế kỷ 18, một trong những gia tộc được ghi chép về hành trạng và công lao nhiều nhất trong công cuộc này chính là gia tộc của Tướng quân … Tiếp tục đọc →

Sử ta, chép hoài chưa trúng- Bài 4

Đỗ Ngọc Giao 19-Mar-2026 4. Chuyện kỷ nhà Triệu: khi sử gia ôm chặt thiên kiến 4.1 Định nghĩa Thiên kiến (tiếng Anh bias) là một thái độ hay gặp trong cuộc sống, thí dụ ta có hai cách A và B để xét điều gì hay làm việc gì đó, nhưng ta luôn … Tiếp tục đọc →

Về việc định danh quốc hiệu Việt Nam

Tôn Thất Thọ Quốc hiệu Việt Nam chính thức xuất hiện vào thời nhà Nguyễn. Tư liệu lịch sử nhiều nguồn đã ghi lại : Vua Gia Long (1802-1820) đã đề nghị nhà Thanh công nhận quốc hiệu Nam Việt, với lý lẽ rằng “Nam” có ý nghĩa “An Nam” còn “Việt” có … Tiếp tục đọc →

Khắc Cốt Ghi Tâm: Một giả thuyết mới về nguồn gốc Ngọc Tông

Tôn‑Thất Duy Anh Văn minh Lương Chử (khoảng 3300–2200 TCN), phát triển tại hạ lưu sông Trường Giang, nổi bật bởi hệ thống thủy lợi, cấu trúc xã hội phân tầng, và đặc biệt là truyền thống chế tác ngọc khí có tính nghi lễ cao. Trong số đó, Ngọc Tông (琮), một khối vuông … Tiếp tục đọc →

Lịch sử Việt Nam thời tự chủ: Vua Quang Trung [1789-1792] – Phần 10

Hồ Bạch Thảo Vào tháng trước Tuần phủ Quảng Tây nhận được tin nhà Tây Sơn cử sứ bộ Nguyễn Văn Điển sang cống, đến ngày 7 tháng 6 [7/7/1791] mới đến tỉnh Bắc Giang; xét về hành trình không thể nào đến Nhiệt Hà kịp vào đầu tháng 8 để cùng với sứ bộ … Tiếp tục đọc →