Nghiên Cứu Lịch Sử

Các Cuộc Chiến Tranh Vĩ Đại Nhất trong Lịch Sử (Bài 3)

Năm 718, quân Hồi giáo vượt qua dãy núi Pyrenees, xâm lược Aquitaine và miền nam nước Pháp và chiếm thành phố Narbonne. Đến năm 730, một lực lượng lớn hơn đã tiến xa về phía bắc đến tận Poitiers, ở miền trung tây nước Pháp. Tại đó họ bị quân Frank dưới quyền Charles Martel đánh bại vào năm 732. Tiếp tục đọc →

Lược sử các Giáo Hoàng- Bài 1

Trong khi một số giáo hoàng từng được ngưỡng mộ và tôn trọng, những người khác lại bị ghét bỏ đến mức đám tang của họ bị gián đoạn và tượng của họ bị phá bỏ sau khi họ qua đời. Một số giáo hoàng biểu hiện các triệu chứng hoang tưởng và rối loạn tâm thần lâm sàng và nhiều vị là kẻ thù của tự do và tiến bộ, gây chia rẽ hơn là đoàn kết. Câu chuyện của họ là một câu chuyện phức tạp và mâu thuẫn. Tiếp tục đọc →

Những cánh đồng máu : Tôn Giáo và Lịch Sử Bạo Lực (Bài 1)

Không tôn giáo nào trở thành “tôn giáo thế giới” nếu không có sự bảo trợ của một đế chế hùng mạnh về quân sự, và do đó, mỗi tôn giáo sẽ phải phát triển một hệ tư tưởng đế quốc. Nhưng tôn giáo đã góp phần vào bạo lực ở các quốc gia mà nó gắn bó chặt chẽ ở mức độ nào ? Chúng ta có thể đổ lỗi cho chính tôn giáo bao nhiêu về lịch sử bạo lực của con người? Tiếp tục đọc →

Vận mệnh đứt đoạn: Lịch Sử Thế Giới Qua Mắt Người Hồi Giáo- Bài 1

Tamim Ansary Trần Quang Nghĩa dịch LỜI GIỚI THIỆU Thế Giới Hồi Giáo Ngày Nay Lớn lên tại Afghanistan Hồi giáo, từ rất sớm tôi đã tiếp thu câu chuyện thế giới sử hoàn toàn khác với câu chuyện mà các học sinh Âu châu và Mỹ châu nghe hàng ngày. Tuy nhiên, vào thời … Tiếp tục đọc →

Iraq cổ đại (Phần 1)

Chương 1 : BỐI CẢNH ĐỊA LÝ Georges Roux Trần Quang Nghĩa dịch Có lẽ không ở đâu mà địa lý có ảnh hưởng đối với lịch sử rõ ràng được minh chứng như trong nhóm các xứ sở trải dài từ Biển Địa Trung Hải đến bình nguyên và bộ phận thuộc Iran mà … Tiếp tục đọc →

Người La Mã- Phần 2

Phần II: Sống Đời Đáng Sống Guy de la Bedoyere Trần Quang Nghĩa dịch Trong phần này . . . Thế giới La Mã là một hệ thống __ đúng ra, là hệ thống đầu tiên trong lịch sử nhân loại __ tác động hầu như đến mỗi người thuộc Đế chế La Mã. Hệ thống … Tiếp tục đọc →

Người Hy Lạp cổ đại- Phần I

Stephen Batchelor Trần Quang Nghĩa dịch Mục Lục Tổng Quát Phần I: Quay Ngược Thời Gian Chương 1: Khi nào, Ở đâu, Cái gì, Ai? Gặp gỡ người Hy Lạp cổ Chương 2: Đối mặt nền văn minh tiền sử: người Minoan và Mycenia Chương 3: Thắp sáng thời kỳ tăm tối của Cổ Hy … Tiếp tục đọc →

Người Ai Cập cổ đại

Charlotte Booth Trần Quang Nghĩa dịch Giới Thiệu Phần I: Giới Thiệu Người Ai Cập Cổ Đại Phong cảnh và hệ sinh thái của Ai Cập là nền tảng trong việc hình thành nền văn minh và cốt lõi trong việc hiểu được văn hóa, nhà nước, và ngay cả tôn giáo đã phát triển … Tiếp tục đọc →

Lịch Sử Nghệ Thuật- Phần 1

Jesse Bryant Wilder Trần Quang Nghĩa dịch Giới thiệu Mục đích của tôi khi viết Lịch Sử Nghệ Thuật là viết hữu dụng, đọc hấp dẫn, và thuận tiện như sách hướng dẫn du lịch. Sách này đề cập đến phần lớn sử nghệ thuật, nhưng không phải là tất cả. Tộí tập trung vào … Tiếp tục đọc →

Hatchepsut- Nữ Pharaoh (Phần 2)

Joyce Tyldesley Trần Quang Nghĩa dịch CHƯƠNG 2 MỘT GIA ĐÌNH MẠNH MẼ: TUTHMOSIS Bản thân Vua [Ahmose] đã nói rằng ‘Ta nhớ mẹ của mẹ ta, mẹ của cha ta. Vợ của Đại vương và Mẹ của Đại vương, Tetisheri người công minh. Hiện bà có một ngôi mộ nằm trên đất tỉnh Thebes và … Tiếp tục đọc →

Jerusalem: Những thăng trầm lịch sử – Phần 2

Simon Sebag Montefiore Trần Quang Nghĩa dịch CHƯƠNG 7 NGƯỜI MACEDON (336–166 TCN) ALEXANDER ĐẠI ĐẾ Trong vòng ba năm sau khi vua cha băng hà vào năm 336 TCN, Alexander đã hai lần đánh bại vua Ba Tư Darius III, buộc y phải rút quân về đông. Lúc đầu Alexander không truy đuổi, mà hành … Tiếp tục đọc →

50 sự kiện bạn cần biết về Lịch Sử Thế Giới- Phần 2

Ian Crofton Trần Quang Nghĩa dịch 06 SỰ BÀNH TRƯỚNG CỦA QUYỀN LỰC LA MÃ Trong tất cả các đế chế hùng mạnh, đế chế La Mã là đế chế hùng mạnh nhất và lâu dài nhất. Người Hy Lạp đã truyền bá văn hóa xa rộng sau những cuộc chinh phục của Alexander Đại Đế, … Tiếp tục đọc →

Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 1)

C.W. Ceram Nguyên tác tiếng Đức Trần Quang Nghĩa dịch từ bản tiếng Anh của E.B. Garside và Sophie Wilkins Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 2) Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 3) Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ … Tiếp tục đọc →

“Tiếng Việt từ TK 17: các truyền thống tang chế” (phần 52B)

Nguyễn Cung Thông[i] Phần này bàn thêm về các tục lệ tang chế truyền thống ở Việt Nam, được ghi nhận từ thời LM de Rhodes và các giáo sĩ Tây phương sang Á Đông truyền đạo. Đây là lần đầu tiên cách dùng này hiện diện trong tiếng Việt qua dạng con … Tiếp tục đọc →

Đô La Mỹ – Đồng tiền hậu hiện đại

Thy Sinh Ngày 15 tháng 8 năm 1971, Tổng thống Richard Nixon tuyên bố chấm dứt chế độ bản vị vàng, cắt đứt khả năng chuyển đổi trực tiếp giữa đô la Mỹ (đô la) sang vàng. Trong ngôn ngữ của kinh tế học, đây là sự kết thúc của hệ thống Bretton Woods (1944). … Tiếp tục đọc →

Các cụ ngày xưa mình đánh răng, vệ sinh, tắm rửa kiểu gì?

Răng trắng bị chê là răng chó”, vậy các cụ ngày xưa mình đánh răng, vệ sinh, tắm rửa kiểu gì? Tiếp tục đọc →

Luân hồi trong một thế giới liên đới

Phật giáo thường được giới thiệu qua thiền định, chánh niệm và khả năng giải tỏa khổ đau. Nhưng đằng sau những thực hành quen thuộc đó còn có một câu hỏi sâu hơn: con người đang tiếp nối điều gì từ quá khứ, và sẽ để lại điều gì cho những sự sống đến sau mình? Tiếp tục đọc →

Những danh tướng anh hùng và nhà Hậu Trần (1407 -1414)

Nguyễn Kim Lâm. Nhân đọc bài thơ tự sự “Cảm Hoài” của danh tướng Đặng Dung(1374-1414) ta thấy toát lên lòng yêu nước thiết tha,trí tuệ tuyệt vời,ý chí sắt đá tôi rèn trong hoàn cảnh khó khăn…Nó không những là tiếng lòng của riêng Đặng Dung mà còn tiêu biểu chung cho … Tiếp tục đọc →

Lịch sử Việt Nam thời tự chủ: Gia Long (Bài 15)

Ban chiếu sai Tổng trấn thành Gia Định là Lê Văn Duyệt và Hiệp tổng trấn là Ngô Nhân Tĩnh điều động thủy binh hơn 13.000 người đưa quốc vương Chân Lạp Nặc Chăn về nước. Ngày mồng 3 [3/5/1813], quân ta xuất phát từ Gia Định; sứ Xiêm là bọn Phi Nhã Ma Kha A Mặc đem sứ bộ Xiêm đi theo. Tiếp tục đọc →

Giấc mơ của Osman: Chuyện về Đế chế Ottoman 1300-1923 (Bài 1)

Caroline Finkel Trần Quang Nghĩa dịch Lời nói đầu Đã có một sự bùng nổ trong hoạt động viết sử trong những năm gần đây, và trên các giá các hiệu sách cùng với lịch sử của mọi thời đại và địa điểm khác nhau hiện đang nhan nhản các lịch sử Ottoman với phạm … Tiếp tục đọc →

Hịch châu Âu của Marco Rubio

Thy Sinh Vào lúc hoàng hôn ngày 7 tháng 10 năm 2026, trên đồi Pnyx, đối diện Acropolis, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio có bài phát biểu trong khuôn khổ chuyến thăm Athens dự Vòng Đối thoại Chiến lược Mỹ – Hy Lạp lần thứ 6. Đó là ngọn đồi nơi Quốc hội Athens cổ … Tiếp tục đọc →

Những tiền đề cho cuộc mở cõi vùng lưu vực sông Cửu Long

Trần Thanh Ái Tỉnh Vĩnh Long ngày nay bao gồm ba tỉnh cũ: Vĩnh Long, Trà Vinh và Bến Tre, nằm giữa sông Tiền và sông Hậu về phía hạ lưu. Vị trí địa lý đặc biệt của vùng đất này đã biến nó trở thành cửa ngõ tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất … Tiếp tục đọc →

Nước Mỹ – Tam văn phân lập

Thy Sinh Nước Mỹ được khai sinh bằng Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 và định hình thể chế bằng Hiến pháp năm 1787. Quyền lực được phân chia thành ba nhánh khác nhau theo nguyên tắc tam quyền phân lập. Quốc hội là cơ quan lập pháp, Tòa án Tối cao là cơ … Tiếp tục đọc →