Nghiên Cứu Lịch Sử

Các Cuộc Chiến Tranh Vĩ Đại Nhất trong Lịch Sử (Bài 3)

Năm 718, quân Hồi giáo vượt qua dãy núi Pyrenees, xâm lược Aquitaine và miền nam nước Pháp và chiếm thành phố Narbonne. Đến năm 730, một lực lượng lớn hơn đã tiến xa về phía bắc đến tận Poitiers, ở miền trung tây nước Pháp. Tại đó họ bị quân Frank dưới quyền Charles Martel đánh bại vào năm 732. Tiếp tục đọc →

Lược sử các Giáo Hoàng- Bài 1

Trong khi một số giáo hoàng từng được ngưỡng mộ và tôn trọng, những người khác lại bị ghét bỏ đến mức đám tang của họ bị gián đoạn và tượng của họ bị phá bỏ sau khi họ qua đời. Một số giáo hoàng biểu hiện các triệu chứng hoang tưởng và rối loạn tâm thần lâm sàng và nhiều vị là kẻ thù của tự do và tiến bộ, gây chia rẽ hơn là đoàn kết. Câu chuyện của họ là một câu chuyện phức tạp và mâu thuẫn. Tiếp tục đọc →

Nguồn gốc loài người

Lê Quỳnh Ba biên tập Theo “The Incredible Human Journey” “The Incredible Human Journey” (Cuộc hành trình vĩ đại của loài người) là bộ phim tài liệu khoa học 5 tập, dài 300 phút, được giới thiệu bởi Tiến sĩ Alice Roberts. Phim lần đầu tiên được chiếu trên đài BBC, Vương quốc Anh vào tháng 5 và … Tiếp tục đọc →

Những cánh đồng máu : Tôn Giáo và Lịch Sử Bạo Lực (Bài 1)

Không tôn giáo nào trở thành “tôn giáo thế giới” nếu không có sự bảo trợ của một đế chế hùng mạnh về quân sự, và do đó, mỗi tôn giáo sẽ phải phát triển một hệ tư tưởng đế quốc. Nhưng tôn giáo đã góp phần vào bạo lực ở các quốc gia mà nó gắn bó chặt chẽ ở mức độ nào ? Chúng ta có thể đổ lỗi cho chính tôn giáo bao nhiêu về lịch sử bạo lực của con người? Tiếp tục đọc →

Vận mệnh đứt đoạn: Lịch Sử Thế Giới Qua Mắt Người Hồi Giáo- Bài 1

Tamim Ansary Trần Quang Nghĩa dịch LỜI GIỚI THIỆU Thế Giới Hồi Giáo Ngày Nay Lớn lên tại Afghanistan Hồi giáo, từ rất sớm tôi đã tiếp thu câu chuyện thế giới sử hoàn toàn khác với câu chuyện mà các học sinh Âu châu và Mỹ châu nghe hàng ngày. Tuy nhiên, vào thời … Tiếp tục đọc →

Iraq cổ đại (Phần 1)

Chương 1 : BỐI CẢNH ĐỊA LÝ Georges Roux Trần Quang Nghĩa dịch Có lẽ không ở đâu mà địa lý có ảnh hưởng đối với lịch sử rõ ràng được minh chứng như trong nhóm các xứ sở trải dài từ Biển Địa Trung Hải đến bình nguyên và bộ phận thuộc Iran mà … Tiếp tục đọc →

Người La Mã- Phần 2

Phần II: Sống Đời Đáng Sống Guy de la Bedoyere Trần Quang Nghĩa dịch Trong phần này . . . Thế giới La Mã là một hệ thống __ đúng ra, là hệ thống đầu tiên trong lịch sử nhân loại __ tác động hầu như đến mỗi người thuộc Đế chế La Mã. Hệ thống … Tiếp tục đọc →

Người Hy Lạp cổ đại- Phần I

Stephen Batchelor Trần Quang Nghĩa dịch Mục Lục Tổng Quát Phần I: Quay Ngược Thời Gian Chương 1: Khi nào, Ở đâu, Cái gì, Ai? Gặp gỡ người Hy Lạp cổ Chương 2: Đối mặt nền văn minh tiền sử: người Minoan và Mycenia Chương 3: Thắp sáng thời kỳ tăm tối của Cổ Hy … Tiếp tục đọc →

Người Ai Cập cổ đại

Charlotte Booth Trần Quang Nghĩa dịch Giới Thiệu Phần I: Giới Thiệu Người Ai Cập Cổ Đại Phong cảnh và hệ sinh thái của Ai Cập là nền tảng trong việc hình thành nền văn minh và cốt lõi trong việc hiểu được văn hóa, nhà nước, và ngay cả tôn giáo đã phát triển … Tiếp tục đọc →

Lịch Sử Nghệ Thuật- Phần 1

Jesse Bryant Wilder Trần Quang Nghĩa dịch Giới thiệu Mục đích của tôi khi viết Lịch Sử Nghệ Thuật là viết hữu dụng, đọc hấp dẫn, và thuận tiện như sách hướng dẫn du lịch. Sách này đề cập đến phần lớn sử nghệ thuật, nhưng không phải là tất cả. Tộí tập trung vào … Tiếp tục đọc →

Hatchepsut- Nữ Pharaoh (Phần 2)

Joyce Tyldesley Trần Quang Nghĩa dịch CHƯƠNG 2 MỘT GIA ĐÌNH MẠNH MẼ: TUTHMOSIS Bản thân Vua [Ahmose] đã nói rằng ‘Ta nhớ mẹ của mẹ ta, mẹ của cha ta. Vợ của Đại vương và Mẹ của Đại vương, Tetisheri người công minh. Hiện bà có một ngôi mộ nằm trên đất tỉnh Thebes và … Tiếp tục đọc →

Jerusalem: Những thăng trầm lịch sử – Phần 2

Simon Sebag Montefiore Trần Quang Nghĩa dịch CHƯƠNG 7 NGƯỜI MACEDON (336–166 TCN) ALEXANDER ĐẠI ĐẾ Trong vòng ba năm sau khi vua cha băng hà vào năm 336 TCN, Alexander đã hai lần đánh bại vua Ba Tư Darius III, buộc y phải rút quân về đông. Lúc đầu Alexander không truy đuổi, mà hành … Tiếp tục đọc →

50 sự kiện bạn cần biết về Lịch Sử Thế Giới- Phần 2

Ian Crofton Trần Quang Nghĩa dịch 06 SỰ BÀNH TRƯỚNG CỦA QUYỀN LỰC LA MÃ Trong tất cả các đế chế hùng mạnh, đế chế La Mã là đế chế hùng mạnh nhất và lâu dài nhất. Người Hy Lạp đã truyền bá văn hóa xa rộng sau những cuộc chinh phục của Alexander Đại Đế, … Tiếp tục đọc →

Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 1)

C.W. Ceram Nguyên tác tiếng Đức Trần Quang Nghĩa dịch từ bản tiếng Anh của E.B. Garside và Sophie Wilkins Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 2) Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 3) Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ … Tiếp tục đọc →

Hao mòn quyền lực trong đế chế Trung Hoa: so sánh Nhà Minh và Nhà Thanh

Bùi An/ ncls group 1. MỞ ĐẦU Nhà Minh và nhà Thanh thường được đặt cạnh nhau như hai chương liên tiếp trong lịch sử đế chế Trung Hoa, nhưng nếu nhìn từ cấu trúc quyền lực, đây không đơn thuần là hai câu chuyện kế thừa, mà là hai kiểu hao mòn quyền lực … Tiếp tục đọc →

Xứ Bắc Hà thời Lê mạt – Hồi 4

Kiến Hào Tây Sơn tôn phù nhất thống, yên định Bắc Hà Tổ tiên bốn đời của ba anh em nhà Tây Sơn vốn họ Hồ, gốc là dân huyện Hưng Nguyên, Nghệ An. Năm Ất Mùi 1655, quân chúa Nguyễn Phúc Tần (Hiền Vương) vượt sông Gianh đánh bại quân Trịnh, chiếm giữ các … Tiếp tục đọc →

Ai giết Đinh Tiên Hoàng?

Kiến Hào Sách Đại Việt Sử ký Toàn thư chép: “ Mùa đông, tháng mười năm Kỷ Mão 979, quan giữ chức Chi hậu nội nhân là Đỗ Thích giết chết nhà vua ở trong cung. Trước đó Đỗ Thích từng có lúc làm quan ở Đồng Quan (Ninh Bình). Một hôm nhân nằm chơi … Tiếp tục đọc →

Xứ Bắc Hà thời Lê mạt – Hồi 3

Kiến Hào Loạn kiêu binh Lại nói từ thời Lê Trung Hưng, triều đình có lệ thường tuyển lính bảo vệ hoàng cung và phủ chúa từ hai đất thang mộc là Thanh Hoa – Nghệ An. Thanh Hoa (từ thời Minh Mạng gọi là Thanh Hóa) được chia làm hai phủ là Tĩnh Gia … Tiếp tục đọc →

Bắc Triều Tiên và Triều Đại Kim (Bài 12)

BRADLEY K. MARTIN Trần Quang Nghĩa dịch MƯỜI HAI : Nỗi đau tăng lên Kim Jong-il, người đứng đầu trật tự xã hội, không phải là người duy nhất ở mức độ mà những trải nghiệm thời thơ ấu và tuổi trẻ phụ thuộc vào chức vị cha mình. Trong toàn hệ thống phân cấp phức tạp … Tiếp tục đọc →

Sách Lịch Sử Việt Nam thời tự chủ- Tập 7 : Minh Mệnh

Hồ Bạch Thảo Thời gian và không gian là hai điều cốt lõi, người soạn sử cần phải lưu ý. Trong tập sử ngót 1000 trang về Vua Minh Mệnh, ngày Giáp Tý Âm Lịch xưa, lần đầu tiên được đổi sang ngày tháng Dương Lịch; địa danh cổ có chú thích kèm bên cạnh … Tiếp tục đọc →

Chuyển giao quyền lực Lý- Trần dưới góc nhìn cấu trúc

Bùi An / NCLS group I. MỞ ĐẦU Chúng ta thường được dạy rằng quá trình chuyển giao từ nhà Lý sang nhà Trần là kết quả của một chuỗi nguyên nhân quen thuộc: vua yếu, gian thần lộng quyền, các cuộc khởi nghĩa nông dân làm xã hội rối loạn, thiên tai khiến … Tiếp tục đọc →

Ashoka- Đi Tìm Vị Hoàng Đế Thất Lạc của Ấn Độ (Bài 8)

CHARLES ALLEN Trần Quang Nghĩa dịch 8 Vua Piyadasi đã phán như vầy Trang bản khắc của James Prinsep về các khoản cúng dường cho bảo tháp Sanchi, khi được tập hợp lại đã cung cấp cho ông những manh mối đầu tiên đưa đến việc giải mã chữ viết Brahmi. (JRAS, Tập VIII, tháng … Tiếp tục đọc →

Ngũ Phúc và Tô Đông Pha

Kỳ Thanh Nhân đọc bài “TÔ ĐÔNG PHA – NHỮNG PHƯƠNG TRỜI VIỄN MỘNG của Thầy TUỆ SỸ; gợi lên vài ý tưởng về NGŨ PHÚC. Đánh giá cuộc đời thăng trầm, tài hoa của ngài Tô Thức (Tô Đông Pha) là dẫn chứng sinh động về ngũ phúc mà Tô tiên sinh được … Tiếp tục đọc →

Sử ta, chép hoài chưa trúng- Bài 5

Đỗ Ngọc Giao 17-Apr-2026 5. Văn Lang Thế kỷ 15, sử ta chép: Hùng Vương lên ngôi, dựng nước gọi là Văn Lang … chia nước làm mười lăm bộ … cho các bề tôi cai trị… đặt ra tướng văn … tướng võ … đời đời cha truyền cho con …[1] Người dịch sử, … Tiếp tục đọc →