Nghiên Cứu Lịch Sử

Các Cuộc Chiến Tranh Vĩ Đại Nhất trong Lịch Sử (Bài 3)

Năm 718, quân Hồi giáo vượt qua dãy núi Pyrenees, xâm lược Aquitaine và miền nam nước Pháp và chiếm thành phố Narbonne. Đến năm 730, một lực lượng lớn hơn đã tiến xa về phía bắc đến tận Poitiers, ở miền trung tây nước Pháp. Tại đó họ bị quân Frank dưới quyền Charles Martel đánh bại vào năm 732. Tiếp tục đọc →

Lược sử các Giáo Hoàng- Bài 1

Trong khi một số giáo hoàng từng được ngưỡng mộ và tôn trọng, những người khác lại bị ghét bỏ đến mức đám tang của họ bị gián đoạn và tượng của họ bị phá bỏ sau khi họ qua đời. Một số giáo hoàng biểu hiện các triệu chứng hoang tưởng và rối loạn tâm thần lâm sàng và nhiều vị là kẻ thù của tự do và tiến bộ, gây chia rẽ hơn là đoàn kết. Câu chuyện của họ là một câu chuyện phức tạp và mâu thuẫn. Tiếp tục đọc →

Nguồn gốc loài người

Lê Quỳnh Ba biên tập Theo “The Incredible Human Journey” “The Incredible Human Journey” (Cuộc hành trình vĩ đại của loài người) là bộ phim tài liệu khoa học 5 tập, dài 300 phút, được giới thiệu bởi Tiến sĩ Alice Roberts. Phim lần đầu tiên được chiếu trên đài BBC, Vương quốc Anh vào tháng 5 và … Tiếp tục đọc →

Những cánh đồng máu : Tôn Giáo và Lịch Sử Bạo Lực (Bài 1)

Không tôn giáo nào trở thành “tôn giáo thế giới” nếu không có sự bảo trợ của một đế chế hùng mạnh về quân sự, và do đó, mỗi tôn giáo sẽ phải phát triển một hệ tư tưởng đế quốc. Nhưng tôn giáo đã góp phần vào bạo lực ở các quốc gia mà nó gắn bó chặt chẽ ở mức độ nào ? Chúng ta có thể đổ lỗi cho chính tôn giáo bao nhiêu về lịch sử bạo lực của con người? Tiếp tục đọc →

Vận mệnh đứt đoạn: Lịch Sử Thế Giới Qua Mắt Người Hồi Giáo- Bài 1

Tamim Ansary Trần Quang Nghĩa dịch LỜI GIỚI THIỆU Thế Giới Hồi Giáo Ngày Nay Lớn lên tại Afghanistan Hồi giáo, từ rất sớm tôi đã tiếp thu câu chuyện thế giới sử hoàn toàn khác với câu chuyện mà các học sinh Âu châu và Mỹ châu nghe hàng ngày. Tuy nhiên, vào thời … Tiếp tục đọc →

Iraq cổ đại (Phần 1)

Chương 1 : BỐI CẢNH ĐỊA LÝ Georges Roux Trần Quang Nghĩa dịch Có lẽ không ở đâu mà địa lý có ảnh hưởng đối với lịch sử rõ ràng được minh chứng như trong nhóm các xứ sở trải dài từ Biển Địa Trung Hải đến bình nguyên và bộ phận thuộc Iran mà … Tiếp tục đọc →

Người La Mã- Phần 2

Phần II: Sống Đời Đáng Sống Guy de la Bedoyere Trần Quang Nghĩa dịch Trong phần này . . . Thế giới La Mã là một hệ thống __ đúng ra, là hệ thống đầu tiên trong lịch sử nhân loại __ tác động hầu như đến mỗi người thuộc Đế chế La Mã. Hệ thống … Tiếp tục đọc →

Người Hy Lạp cổ đại- Phần I

Stephen Batchelor Trần Quang Nghĩa dịch Mục Lục Tổng Quát Phần I: Quay Ngược Thời Gian Chương 1: Khi nào, Ở đâu, Cái gì, Ai? Gặp gỡ người Hy Lạp cổ Chương 2: Đối mặt nền văn minh tiền sử: người Minoan và Mycenia Chương 3: Thắp sáng thời kỳ tăm tối của Cổ Hy … Tiếp tục đọc →

Người Ai Cập cổ đại

Charlotte Booth Trần Quang Nghĩa dịch Giới Thiệu Phần I: Giới Thiệu Người Ai Cập Cổ Đại Phong cảnh và hệ sinh thái của Ai Cập là nền tảng trong việc hình thành nền văn minh và cốt lõi trong việc hiểu được văn hóa, nhà nước, và ngay cả tôn giáo đã phát triển … Tiếp tục đọc →

Lịch Sử Nghệ Thuật- Phần 1

Jesse Bryant Wilder Trần Quang Nghĩa dịch Giới thiệu Mục đích của tôi khi viết Lịch Sử Nghệ Thuật là viết hữu dụng, đọc hấp dẫn, và thuận tiện như sách hướng dẫn du lịch. Sách này đề cập đến phần lớn sử nghệ thuật, nhưng không phải là tất cả. Tộí tập trung vào … Tiếp tục đọc →

Hatchepsut- Nữ Pharaoh (Phần 2)

Joyce Tyldesley Trần Quang Nghĩa dịch CHƯƠNG 2 MỘT GIA ĐÌNH MẠNH MẼ: TUTHMOSIS Bản thân Vua [Ahmose] đã nói rằng ‘Ta nhớ mẹ của mẹ ta, mẹ của cha ta. Vợ của Đại vương và Mẹ của Đại vương, Tetisheri người công minh. Hiện bà có một ngôi mộ nằm trên đất tỉnh Thebes và … Tiếp tục đọc →

Jerusalem: Những thăng trầm lịch sử – Phần 2

Simon Sebag Montefiore Trần Quang Nghĩa dịch CHƯƠNG 7 NGƯỜI MACEDON (336–166 TCN) ALEXANDER ĐẠI ĐẾ Trong vòng ba năm sau khi vua cha băng hà vào năm 336 TCN, Alexander đã hai lần đánh bại vua Ba Tư Darius III, buộc y phải rút quân về đông. Lúc đầu Alexander không truy đuổi, mà hành … Tiếp tục đọc →

50 sự kiện bạn cần biết về Lịch Sử Thế Giới- Phần 2

Ian Crofton Trần Quang Nghĩa dịch 06 SỰ BÀNH TRƯỚNG CỦA QUYỀN LỰC LA MÃ Trong tất cả các đế chế hùng mạnh, đế chế La Mã là đế chế hùng mạnh nhất và lâu dài nhất. Người Hy Lạp đã truyền bá văn hóa xa rộng sau những cuộc chinh phục của Alexander Đại Đế, … Tiếp tục đọc →

Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 1)

C.W. Ceram Nguyên tác tiếng Đức Trần Quang Nghĩa dịch từ bản tiếng Anh của E.B. Garside và Sophie Wilkins Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 2) Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 3) Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ … Tiếp tục đọc →

“Đồng Nai” hành trình hơn ba thế kỷ của một địa danh phương Nam

Lê Ngọc Quốc Ngày 18 tháng 5 năm 2026 đánh dấu một cột mốc đặc biệt trong lịch sử hành chính Nam Bộ: tên gọi “Đồng Nai” chính thức bước sang một giai đoạn mới với danh xưng “Thành phố Đồng Nai.” Đằng sau hai chữ tưởng như quen thuộc ấy là một lịch sử … Tiếp tục đọc →

Sử ta, chép hoài chưa trúng- Bài 6

Đỗ Ngọc Giao 19-May-2026 6. Kỷ nhà Đinh Bài này làm rõ vài ‘vấn đề nhỏ’ trong sử ta ở kỷ nhà Đinh, dùng những ý niệm của khoa nhơn-chủng-học (cultural anthropology) đã nêu ở bài trước.[1] Nước sơ-khai (the early state) là một tổ chức chánh trị – xã hội (socio-political organization) … Tiếp tục đọc →

Lịch sử Việt Nam thời tự chủ: Vua Quang Toản (Bài 5)

Hồ Bạch Thảo Vào hạ bán niên Càn Long thứ 60 [1795] sứ bộ An Nam do Nguyễn Quang Dụ cầm đầu, sang nhà Thanh cống tạ ơn. Bấy giờ dân tộc Miêu nỗi dậy tại tỉnh Hồ Nam, đường sứ bộ thường sử dụng không yên; nên Tuần phủ Quảng Tây Thành Lâm muốn … Tiếp tục đọc →

Ashoka- Đi Tìm Vị Hoàng Đế Thất Lạc của Ấn Độ (Bài 11)

CHARLES ALLEN Trần Quang Nghĩa dịch 11 Alexander Cunningham Đại đế Đầu cột sư tử, các khung cửa sổ bị vỡ và các tác phẩm điêu khắc khác gần Đại Bảo Tháp ở Sanchi, được nhà khảo cổ học Joseph Beglar chụp ảnh vào năm 1870. (APAC, Thư viện Anh) Từ năm 1845 đến năm … Tiếp tục đọc →

Bắc Triều Tiên và Triều Đại Kim (Bài 15)

“Một quy luật bất di bất dịch là trong quá trình đấu tranh lịch sử này, chủ nghĩa tư bản sẽ thất bại và chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản sẽ giành thắng lợi” -KIM JONG-IL, NÓI VỚI CÁC NHÀ LÀM PHIM NĂM 1968 Tiếp tục đọc →

Tại sao lại nói “Thâm như Tàu”

Minh Nhut Thành ngữ “Thâm như Tàu” lưu hành trong dân gian Việt Nam với hàm ý kép: “thâm” vừa có nghĩa thâm thúy, sâu sắc, nhưng trong ngữ cảnh tâm lý và chính trị xã hội, nó nghiêng về phía nham hiểm, khó lường – kiểu người “nói một đằng làm một nẻo” hay … Tiếp tục đọc →

Lãng Quận Công Nguyễn Uông bị ám hại năm nào?

Năm 1533, nghe tin Nguyễn Kim chiêu quân mãi mã chống nhà Mạc ở Sầm Châu, Trịnh Kiểm bèn lấy trộm một con ngựa của chủ, đang đêm cắt rừng, tìm đến căn cứ của Nguyễn Kim, xin theo về. Năm ấy ông vừa đúng 30 tuổi (tranh của Tô Hoài Đạt) Tôn Thất Thọ … Tiếp tục đọc →

Triệu Đà: 2000 năm nhìn lại, tranh cãi nhiều thế kỷ và nhận thức đúng về “Triệu Vũ Đế”

Đặng Bá Quân Bạn đã từng nghe hoặc đọc qua truyền thuyết “Mỵ Châu Trọng Thuỷ” rồi chứ. Câu chuyện về An Dương Vương là vua nước Âu Lạc – nhà nước thứ hai trong lịch sử Việt Nam sau nhà nước Văn Lang. Ông đã khởi công xây thành nhưng nhiều lần thất bại. … Tiếp tục đọc →

Bắc Triều Tiên và Triều Đại Kim (Bài 14)

Ashoka- Đi Tìm Vị Hoàng Đế Thất Lạc của Ấn Độ (Bài 10)

CHARLES ALLEN Trần Quang Nghĩa dịch 10 Ghi chép về cõi Tây phương Nhà sư Phật giáo Trung Quốc Huyền Trang, người hành hương vĩ đại nhất đến Ấn Độ, được miêu tả trong bức tranh tường thế kỷ thứ chín tại hang động Mạc Cao, Đôn Hoàng. (Wikimedia PD-Art). Tháng 8 năm 1966, Cách … Tiếp tục đọc →