Dinh Thang Nhật Bản thời phong kiến thường bị nhìn nhận qua lăng kính “học trò của Trung Quốc” – một đánh giá không sai nhưng chưa đủ. Nhìn toàn diện hơn, Nhật Bản đã xây dựng một nền văn minh có bản sắc riêng, đặc biệt nổi bật ở những lĩnh vực mà Trung … Tiếp tục đọc
Filed under Biên khảo lịch sử …
Cung đấu Á Đông
Vuong Chi Nghia Lịch sử Á Đông – đặc biệt là Trung Hoa và Triều Tiên – không thiếu những cuộc tranh giành chốn thâm cung mà mức độ tàn khốc luôn vượt xa những gì phim ảnh dám tái dựng. Khác với các bộ cung đấu được lãng mạn hóa trên màn ảnh, những … Tiếp tục đọc
Khủng hoảng học thuật tại các đại học danh giá Mỹ
Minh Nhut Mùa hè năm 2023, Marc Tessier-Lavigne – nhà khoa học thần kinh hàng đầu thế giới và là Hiệu trưởng Đại học Stanford – phải tuyên bố từ chức sau nhiều tháng điều tra độc lập. Sự vụ khởi phát khi các “thám tử dữ liệu” trên nền tảng PubPeer vạch trần nhiều … Tiếp tục đọc
Quỹ đạo kinh tế của Trung Quốc qua hai nghìn năm
Bình An Vào năm 1 SCN, GDP đầu người của Trung Quốc đạt 450 USD tính theo thời giá năm 1990 – thấp hơn Đế chế La Mã với 570 USD, nhưng vượt trội so với phần lớn phần còn lại của thế giới. Tổng sản lượng kinh tế của Trung Quốc khi đó chiếm … Tiếp tục đọc
Thủ đô Manila của Philippines: từ viên ngọc phương đông đến nghịch lý đương đại
Bình An Manila Trước Năm 1945: Đô Thị Tiên Phong Manila trước năm 1945 là một trong những đô thị hiện đại và được quy hoạch bài bản nhất Đông Nam Á thời bấy giờ, với nhiều tiêu chuẩn hạ tầng tiệm cận các thành phố phương Tây. Manila là thành phố đầu tiên ở … Tiếp tục đọc
Chủ nghĩa thực dân và chiến tranh thế giới tác động tới toàn nhân loại ra sao
Vương Cường Tại sao phương Tây đạt đến vị thế có thể đi thực dân và phát động chiến tranh toàn cầu? Kinh tế học lịch sử gọi đây là “The Great Divergence”, tức quá trình phương Tây vượt lên dẫn đầu thế giới từ khoảng thế kỷ 16 đến 18, sau nhiều thế kỷ … Tiếp tục đọc
Sự khác nhau giữa các thuộc địa tin lành và thuộc địa công giáo
Tieu Than Khai Phân bố địa lý Tin Lành có ảnh hưởng mạnh ở Bắc Âu, Bắc Mỹ và nhiều quốc gia châu Phi, trong khi Công giáo thống trị ở châu Mỹ Latinh và Nam Âu. Hoa Kỳ có khoảng 36-40% dân số theo Tin Lành. Các nước Bắc Âu như Đan Mạch (82%), … Tiếp tục đọc
Nạn đói miền bắc Trung Quốc 1876–1879
Đình Thắng Vào thập niên 1870, triều đình nhà Thanh đang kiệt sức. Cuộc nổi loạn Thái Bình Thiên Quốc (1850–1864) để lại hàng chục triệu người chết. Các cuộc nổi dậy của người Hồi giáo ở Tây Bắc chưa kịp lắng xuống. Áp lực từ các cường quốc thực dân phương Tây ngày càng … Tiếp tục đọc
GPD bình quân đầu người qua 2.000 năm lịch sử
Ngọc Ánh Nguồn: Angus Maddison, The World Economy: A Millennial Perspective (OECD, 2001) – đơn vị: đô la Geary-Khamis năm 1990 Angus Maddison và Dự án đo đạc lịch sử kinh tế nhân loại Angus Maddison (1926–2010) là nhà kinh tế lịch sử người Anh, giáo sư tại Đại học Groningen, công tác lâu năm … Tiếp tục đọc
Cuộc kháng chiến trước người Tây Ban Nha của người Aztec
Bình An Cuộc đụng độ giữa châu Âu và các nền văn minh châu Mỹ là một trong những chương bi thảm nhất lịch sử. Sự chống trả diễn ra theo những kịch bản rất khác nhau tùy vào cấu trúc xã hội của từng vùng – và chính những cấu trúc đó đã quyết … Tiếp tục đọc