Nghiên Cứu Lịch Sử

Các Cuộc Chiến Tranh Vĩ Đại Nhất trong Lịch Sử (Bài 3)

Năm 718, quân Hồi giáo vượt qua dãy núi Pyrenees, xâm lược Aquitaine và miền nam nước Pháp và chiếm thành phố Narbonne. Đến năm 730, một lực lượng lớn hơn đã tiến xa về phía bắc đến tận Poitiers, ở miền trung tây nước Pháp. Tại đó họ bị quân Frank dưới quyền Charles Martel đánh bại vào năm 732. Tiếp tục đọc →

Lược sử các Giáo Hoàng- Bài 1

Trong khi một số giáo hoàng từng được ngưỡng mộ và tôn trọng, những người khác lại bị ghét bỏ đến mức đám tang của họ bị gián đoạn và tượng của họ bị phá bỏ sau khi họ qua đời. Một số giáo hoàng biểu hiện các triệu chứng hoang tưởng và rối loạn tâm thần lâm sàng và nhiều vị là kẻ thù của tự do và tiến bộ, gây chia rẽ hơn là đoàn kết. Câu chuyện của họ là một câu chuyện phức tạp và mâu thuẫn. Tiếp tục đọc →

Những cánh đồng máu : Tôn Giáo và Lịch Sử Bạo Lực (Bài 1)

Không tôn giáo nào trở thành “tôn giáo thế giới” nếu không có sự bảo trợ của một đế chế hùng mạnh về quân sự, và do đó, mỗi tôn giáo sẽ phải phát triển một hệ tư tưởng đế quốc. Nhưng tôn giáo đã góp phần vào bạo lực ở các quốc gia mà nó gắn bó chặt chẽ ở mức độ nào ? Chúng ta có thể đổ lỗi cho chính tôn giáo bao nhiêu về lịch sử bạo lực của con người? Tiếp tục đọc →

Vận mệnh đứt đoạn: Lịch Sử Thế Giới Qua Mắt Người Hồi Giáo- Bài 1

Tamim Ansary Trần Quang Nghĩa dịch LỜI GIỚI THIỆU Thế Giới Hồi Giáo Ngày Nay Lớn lên tại Afghanistan Hồi giáo, từ rất sớm tôi đã tiếp thu câu chuyện thế giới sử hoàn toàn khác với câu chuyện mà các học sinh Âu châu và Mỹ châu nghe hàng ngày. Tuy nhiên, vào thời … Tiếp tục đọc →

Iraq cổ đại (Phần 1)

Chương 1 : BỐI CẢNH ĐỊA LÝ Georges Roux Trần Quang Nghĩa dịch Có lẽ không ở đâu mà địa lý có ảnh hưởng đối với lịch sử rõ ràng được minh chứng như trong nhóm các xứ sở trải dài từ Biển Địa Trung Hải đến bình nguyên và bộ phận thuộc Iran mà … Tiếp tục đọc →

Người La Mã- Phần 2

Phần II: Sống Đời Đáng Sống Guy de la Bedoyere Trần Quang Nghĩa dịch Trong phần này . . . Thế giới La Mã là một hệ thống __ đúng ra, là hệ thống đầu tiên trong lịch sử nhân loại __ tác động hầu như đến mỗi người thuộc Đế chế La Mã. Hệ thống … Tiếp tục đọc →

Người Hy Lạp cổ đại- Phần I

Stephen Batchelor Trần Quang Nghĩa dịch Mục Lục Tổng Quát Phần I: Quay Ngược Thời Gian Chương 1: Khi nào, Ở đâu, Cái gì, Ai? Gặp gỡ người Hy Lạp cổ Chương 2: Đối mặt nền văn minh tiền sử: người Minoan và Mycenia Chương 3: Thắp sáng thời kỳ tăm tối của Cổ Hy … Tiếp tục đọc →

Người Ai Cập cổ đại

Charlotte Booth Trần Quang Nghĩa dịch Giới Thiệu Phần I: Giới Thiệu Người Ai Cập Cổ Đại Phong cảnh và hệ sinh thái của Ai Cập là nền tảng trong việc hình thành nền văn minh và cốt lõi trong việc hiểu được văn hóa, nhà nước, và ngay cả tôn giáo đã phát triển … Tiếp tục đọc →

Lịch Sử Nghệ Thuật- Phần 1

Jesse Bryant Wilder Trần Quang Nghĩa dịch Giới thiệu Mục đích của tôi khi viết Lịch Sử Nghệ Thuật là viết hữu dụng, đọc hấp dẫn, và thuận tiện như sách hướng dẫn du lịch. Sách này đề cập đến phần lớn sử nghệ thuật, nhưng không phải là tất cả. Tộí tập trung vào … Tiếp tục đọc →

Hatchepsut- Nữ Pharaoh (Phần 2)

Joyce Tyldesley Trần Quang Nghĩa dịch CHƯƠNG 2 MỘT GIA ĐÌNH MẠNH MẼ: TUTHMOSIS Bản thân Vua [Ahmose] đã nói rằng ‘Ta nhớ mẹ của mẹ ta, mẹ của cha ta. Vợ của Đại vương và Mẹ của Đại vương, Tetisheri người công minh. Hiện bà có một ngôi mộ nằm trên đất tỉnh Thebes và … Tiếp tục đọc →

Jerusalem: Những thăng trầm lịch sử – Phần 2

Simon Sebag Montefiore Trần Quang Nghĩa dịch CHƯƠNG 7 NGƯỜI MACEDON (336–166 TCN) ALEXANDER ĐẠI ĐẾ Trong vòng ba năm sau khi vua cha băng hà vào năm 336 TCN, Alexander đã hai lần đánh bại vua Ba Tư Darius III, buộc y phải rút quân về đông. Lúc đầu Alexander không truy đuổi, mà hành … Tiếp tục đọc →

50 sự kiện bạn cần biết về Lịch Sử Thế Giới- Phần 2

Ian Crofton Trần Quang Nghĩa dịch 06 SỰ BÀNH TRƯỚNG CỦA QUYỀN LỰC LA MÃ Trong tất cả các đế chế hùng mạnh, đế chế La Mã là đế chế hùng mạnh nhất và lâu dài nhất. Người Hy Lạp đã truyền bá văn hóa xa rộng sau những cuộc chinh phục của Alexander Đại Đế, … Tiếp tục đọc →

Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 1)

C.W. Ceram Nguyên tác tiếng Đức Trần Quang Nghĩa dịch từ bản tiếng Anh của E.B. Garside và Sophie Wilkins Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 2) Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 3) Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ … Tiếp tục đọc →

Kỷ niệm 200 năm ngày khởi công đào Kinh Vĩnh Tế (30/01/1820- 30/01/2020)

Nguyễn Văn Nghệ – Kinh Vĩnh Tế được khởi công vào năm 1819 hay 1820? Các sách của triều Nguyễn biên soạn, không gọi là kinh (kênh) Vĩnh Tế, nhưng gọi là “Vĩnh Tế hà” (sông Vĩnh Tế). Kinh Vĩnh Tế được khởi công đào vào tháng 12 (chạp) năm Kỷ … Tiếp tục đọc →

Sử thi Odyssée thi hào Homère- Thiên trường ca bất tử nhân loại- Bài 23

THI CA KHÚC XXIII TRẬN ĐẤU UY LĨNH VÀ BỌN CẦU HÔN Nhất Uyên Phạm Trọng Chánh chuyển ngữ Ulysse giương nỏ bắn chết Antinoos, bọn cầu hôn hăm dọa. Chàng cho biết mình là Ulysse, Eurymaque xin tha tội, hứa đền bù, Ulysse từ chối. Eurymaque hô hào xông lên giết Ulysse, chàng bắn chết … Tiếp tục đọc →

Câu chuyện nước Mắm

Lâm Đức Cường Lịch sử Nước Mắm Sử liệu và chứng tích khảo cổ học cho thấy trên thế giới không chỉ có Việt Nam biết làm nước mắm. Người Hy Lạp cổ đại, Rome, Carthage và sau đó là Byzantine đã biết làm nước mắm bằng cách lên men một số loại cá. Trong … Tiếp tục đọc →

Cao Bá Quát có sửa lỗi phạm huý trong bài thi của thí sinh

Tôn Thất Thọ Từ trước đến nay, khi đề cập đến sự kiện Cao Bá Quát (1809-1855) sửa bài thi cho thí sinh trong khoa thi Hương năm 1841 tại trường thi Thừa Thiên, hầu hết các bài viết của nhiều tác giả đều cho rằng họ Cao đã sửa những … Tiếp tục đọc →

Sử thi Odyssée thi hào Homère- Thiên trường ca bất tử nhân loại- Bài 22

THI CA KHÚC XXII CUỘC THI BẮN VỚI CHIẾC NỎ CỦA UY LĨNH Nhất Uyên Phạm Trọng Chánh chuyển ngữ Pénéloppe lấy chiếc nỏ của Ulysse mang xuống mời bọn cầu hôn thi bắn qua lỗ 12 chiếc rìu. Télémaque thử chiếc nỏ của cha và giương được, Ulysse ra hiệu ngừng thử. Bọn cầu hôn … Tiếp tục đọc →

Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – Kinh Lạy Cha – phần 5C

Nguyễn Cung Thông[1] Có lẽ nên viết thêm vài hàng về các hệ luận quan trong từ loạt bài viết “Tiếng Việt thời de Rhodes”, cụ thể là bài “Tiếng Việt thời de Rhodes – Kinh Lạy Cha/KLC – phần 5” trong loạt bài trên. Nguyên nhân chính là vì khi người viết (Nguyễn … Tiếp tục đọc →

Sử thi Odyssée thi hào Homère- Thiên trường ca bất tử nhân loại- Bài 21

THI CA KHÚC XXI TRƯỚC GIỜ HÀNH ĐỘNG Nhất Uyên Phạm Trọng Chánh chuyển ngữ TÓM LƯỢC : Ulysse không ngủ, nghe tiếng các thị tỳ giễu cợt, chàng muốn trừng phạt, nhưng nén lòng kiên nhẫn, Athéné làm phép cho chàng say ngủ. Pénélope than vãn nỗi khổ đau rồi thiếp ngủ. Ulysse dậy sớm … Tiếp tục đọc →

Lịch Sử Việt Nam Thời Tự Chủ- Bài 17

Lý Nhân Tông: Từ ngoại giao hòa bình đến chuẩn bị chiến tranh. [1072-1127] Hồ Bạch Thảo Niên Hiệu: Thái Ninh:1072-1075 Anh Vũ Chiêu Thắng:1076-1084 Quảng Hựu:1085-1091 Hội Phong: 1092-1110 Long Phù:1001-1109 Hội Tường Đại Khánh 1110-1119 Thiên Phù Duệ Vu4-1126 Thiên Phù Khánh Thọ:1127 Thời Vua Nhân Tông nước Đại Việt chủ … Tiếp tục đọc →

Bạo tàn

TS Nguyễn Bê

Tiếng Việt thời LM de Rhodes – gió nam, gió nồm và chữ Nôm (phần 20)

Nguyễn Cung Thông[1] Phần này bàn về một số cách dùng liên hệ đến thời tiết như gió nồm, gió nam, gió bắc/gió bớc. Đây là những yếu tố ảnh hưởng quan trọng đến đời sống xã hội/văn hóa dân Việt cũng như để lại dấu ấn trong lịch sử hình thành tiếng Việt hiện … Tiếp tục đọc →