Nghiên Cứu Lịch Sử

Các Cuộc Chiến Tranh Vĩ Đại Nhất trong Lịch Sử (Bài 3)

Năm 718, quân Hồi giáo vượt qua dãy núi Pyrenees, xâm lược Aquitaine và miền nam nước Pháp và chiếm thành phố Narbonne. Đến năm 730, một lực lượng lớn hơn đã tiến xa về phía bắc đến tận Poitiers, ở miền trung tây nước Pháp. Tại đó họ bị quân Frank dưới quyền Charles Martel đánh bại vào năm 732. Tiếp tục đọc →

Lược sử các Giáo Hoàng- Bài 1

Trong khi một số giáo hoàng từng được ngưỡng mộ và tôn trọng, những người khác lại bị ghét bỏ đến mức đám tang của họ bị gián đoạn và tượng của họ bị phá bỏ sau khi họ qua đời. Một số giáo hoàng biểu hiện các triệu chứng hoang tưởng và rối loạn tâm thần lâm sàng và nhiều vị là kẻ thù của tự do và tiến bộ, gây chia rẽ hơn là đoàn kết. Câu chuyện của họ là một câu chuyện phức tạp và mâu thuẫn. Tiếp tục đọc →

Những cánh đồng máu : Tôn Giáo và Lịch Sử Bạo Lực (Bài 1)

Không tôn giáo nào trở thành “tôn giáo thế giới” nếu không có sự bảo trợ của một đế chế hùng mạnh về quân sự, và do đó, mỗi tôn giáo sẽ phải phát triển một hệ tư tưởng đế quốc. Nhưng tôn giáo đã góp phần vào bạo lực ở các quốc gia mà nó gắn bó chặt chẽ ở mức độ nào ? Chúng ta có thể đổ lỗi cho chính tôn giáo bao nhiêu về lịch sử bạo lực của con người? Tiếp tục đọc →

Vận mệnh đứt đoạn: Lịch Sử Thế Giới Qua Mắt Người Hồi Giáo- Bài 1

Tamim Ansary Trần Quang Nghĩa dịch LỜI GIỚI THIỆU Thế Giới Hồi Giáo Ngày Nay Lớn lên tại Afghanistan Hồi giáo, từ rất sớm tôi đã tiếp thu câu chuyện thế giới sử hoàn toàn khác với câu chuyện mà các học sinh Âu châu và Mỹ châu nghe hàng ngày. Tuy nhiên, vào thời … Tiếp tục đọc →

Iraq cổ đại (Phần 1)

Chương 1 : BỐI CẢNH ĐỊA LÝ Georges Roux Trần Quang Nghĩa dịch Có lẽ không ở đâu mà địa lý có ảnh hưởng đối với lịch sử rõ ràng được minh chứng như trong nhóm các xứ sở trải dài từ Biển Địa Trung Hải đến bình nguyên và bộ phận thuộc Iran mà … Tiếp tục đọc →

Người La Mã- Phần 2

Phần II: Sống Đời Đáng Sống Guy de la Bedoyere Trần Quang Nghĩa dịch Trong phần này . . . Thế giới La Mã là một hệ thống __ đúng ra, là hệ thống đầu tiên trong lịch sử nhân loại __ tác động hầu như đến mỗi người thuộc Đế chế La Mã. Hệ thống … Tiếp tục đọc →

Người Hy Lạp cổ đại- Phần I

Stephen Batchelor Trần Quang Nghĩa dịch Mục Lục Tổng Quát Phần I: Quay Ngược Thời Gian Chương 1: Khi nào, Ở đâu, Cái gì, Ai? Gặp gỡ người Hy Lạp cổ Chương 2: Đối mặt nền văn minh tiền sử: người Minoan và Mycenia Chương 3: Thắp sáng thời kỳ tăm tối của Cổ Hy … Tiếp tục đọc →

Người Ai Cập cổ đại

Charlotte Booth Trần Quang Nghĩa dịch Giới Thiệu Phần I: Giới Thiệu Người Ai Cập Cổ Đại Phong cảnh và hệ sinh thái của Ai Cập là nền tảng trong việc hình thành nền văn minh và cốt lõi trong việc hiểu được văn hóa, nhà nước, và ngay cả tôn giáo đã phát triển … Tiếp tục đọc →

Lịch Sử Nghệ Thuật- Phần 1

Jesse Bryant Wilder Trần Quang Nghĩa dịch Giới thiệu Mục đích của tôi khi viết Lịch Sử Nghệ Thuật là viết hữu dụng, đọc hấp dẫn, và thuận tiện như sách hướng dẫn du lịch. Sách này đề cập đến phần lớn sử nghệ thuật, nhưng không phải là tất cả. Tộí tập trung vào … Tiếp tục đọc →

Hatchepsut- Nữ Pharaoh (Phần 2)

Joyce Tyldesley Trần Quang Nghĩa dịch CHƯƠNG 2 MỘT GIA ĐÌNH MẠNH MẼ: TUTHMOSIS Bản thân Vua [Ahmose] đã nói rằng ‘Ta nhớ mẹ của mẹ ta, mẹ của cha ta. Vợ của Đại vương và Mẹ của Đại vương, Tetisheri người công minh. Hiện bà có một ngôi mộ nằm trên đất tỉnh Thebes và … Tiếp tục đọc →

Jerusalem: Những thăng trầm lịch sử – Phần 2

Simon Sebag Montefiore Trần Quang Nghĩa dịch CHƯƠNG 7 NGƯỜI MACEDON (336–166 TCN) ALEXANDER ĐẠI ĐẾ Trong vòng ba năm sau khi vua cha băng hà vào năm 336 TCN, Alexander đã hai lần đánh bại vua Ba Tư Darius III, buộc y phải rút quân về đông. Lúc đầu Alexander không truy đuổi, mà hành … Tiếp tục đọc →

50 sự kiện bạn cần biết về Lịch Sử Thế Giới- Phần 2

Ian Crofton Trần Quang Nghĩa dịch 06 SỰ BÀNH TRƯỚNG CỦA QUYỀN LỰC LA MÃ Trong tất cả các đế chế hùng mạnh, đế chế La Mã là đế chế hùng mạnh nhất và lâu dài nhất. Người Hy Lạp đã truyền bá văn hóa xa rộng sau những cuộc chinh phục của Alexander Đại Đế, … Tiếp tục đọc →

Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 1)

C.W. Ceram Nguyên tác tiếng Đức Trần Quang Nghĩa dịch từ bản tiếng Anh của E.B. Garside và Sophie Wilkins Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 2) Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 3) Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ … Tiếp tục đọc →

50 năm sự kiện Mậu Thân (1968-2018)- Phần 2

Lý Đăng Thạnh II- CHIẾN SỰ NĂM 1968 1- Một số tình hình tháng 1-1968 Tính đến đầu tháng 1-1968, Quân lực Mỹ tại Việt Nam gồm có 9 sư đoàn, 1 trung đoàn thiết kỵ và 2 lữ đoàn độc lập, với tổng cộng 331.098 binh sĩ lục quân và 78.013 binh sĩ thủy … Tiếp tục đọc →

Nguồn gốc tên gọi 12 con giáp : Tuất

Bài này viết về năm Tuất, năm có biểu tượng là loài chó trong 12 con giáp. Các dữ kiện ngôn ngữ, đặc biệt khi xem lại các từ Hán cổ liên hệ, đều cho thấy nguồn gốc phi-Hán (không phải của Trung Quốc) như nhiều người đã lầm tưởng từ Đông sang Tây và qua bao ngàn năm nay. Bài này là một phần trong loạt bài “Nguồn gốc Việt Nam của tên gọi 12 con giáp”. Tiếp tục đọc →

Bàn về người thân của Trần Quốc Tuấn- Bài 1

Đặng Thanh Bình (1) Toàn thư chép: “Tân Hợi [1251] Gả trưởng công chúa Thiên Thành cho Trung Thành vương, con trai Yên Sinh vương là Quốc Tuấn cướp lấy. Công chúa về với Quốc Tuấn (…) Trước đó, vua cho công chúa Thiên Thành đến ở trong dinh Nhân Đạo vương [Nhân Đạo vương … Tiếp tục đọc →

50 năm sự kiện Mậu Thân (1968-2018)- Phần 1

Lý Đăng Thạnh Đã nửa thế kỷ trôi qua kể từ đêm Giao thừa bước sang mồng Một Tết Mậu Thân, khi cán binh cộng sản đồng loạt nổ súng bắt đầu chiến dịch Tổng tấn công và nổi dậy Xuân Hè 1968 trên toàn lãnh thổ miền Nam. Chiến sự năm 1968 sẽ … Tiếp tục đọc →

Nguyễn Trãi: bề tôi của bốn dòng vua (Bài 1)

Lê Tư Nguyễn Trãi: bề tôi của bốn dòng vua (Bài 2) A. TIỂU SỬ TÓM TẮT: Nguyễn Trãi sinh năm 1380, năm 1400 đỗ Thái học sinh. Tương truyền, ông giữ chức Ngự sử đài chính chưởng dưới đời Hồ (1400 – 1407). Tuy nhiên, không hoạt động nào của Nguyễn được sử ký ghi … Tiếp tục đọc →

Trần triều phụ chú: Nguyên Tổ và Thái Tổ

Đặng Thanh Bình Trong bài Giả thuyết về thân phụ của Trần Thủ Độ tôi có đặt mối quan hệ giữa Trần Báo và Trần Thủ Độ. Trong bài này xin đưa thêm manh mối khác. Toàn thư chép: “Tân Dậu [1261] Sử thần Ngô Sĩ Liên nói: Theo quy chế nhà Trần, các vương hầu … Tiếp tục đọc →

Nguồn gốc loài người: Người Đứng Thẳng

Ở ngưỡng cửa của loài người có 1 tổ tiên đầy bí ẩn. Đó là Người Đứng Thẳng (Homo erectus). Người Đứng Thẳng có não nhỏ hơn 1 chút, hàm lớn hơn 1 chút, nhưng về cơ bản giống chúng ta. Họ xuất hiện trên Trái Đất gần 2 triệu năm trước. Tiếp tục đọc →

Cúc Thu Bách Vịnh- Phan Huy Ích (1751-1822)

Phạm Trọng Chánh (*) Tập thơ nhật ký đối thoại giữa Hải Lượng thiền sư (Ngô Thì Nhậm) và Bảo Chân đạo sĩ (Phan Huy Ích) Cuối triều Tây Sơn, sau khi vua Quang Trung mất năm 1792, vua Cảnh Thịnh lên ngôi năm 10 tuổi, quyền hành trong tay cậu là Thái Sư … Tiếp tục đọc →

Giả thuyết về thân phụ của Trần Thủ Độ

“Thân phụ của Trần Thủ Độ là ai? gia thế như thế nào? ” Tiếp tục đọc →

Nguyễn Hoàng – Bốn trăm năm nhìn lại

Trần Viết Ngạc 1. Nguyễn Phúc tộc thế phả chép về Nguyễn Hoàng có đoạn: “Năm Ất Tỵ (1545) đức Triệu Tổ mất, lúc này ngài 21 tuổi, được tập phong tước Hạ Khê Hầu… Đời Lê Trang Tông, ngài được tấn phong tước Đoan Quận công, khi Trịnh Kiểm chuyên quyền, ám hại Lãng … Tiếp tục đọc →