Đỗ Ngọc Giao 19-Jan-2025 Dân ta sắp đón năm Ất Tỵ 2025 với hai lần Lập Xuân—chuyện nghe lạ nhưng thực ra chẳng hiếm. Bài này nói thêm mấy chuyện ‘lạ’ trong lịch Tàu/ta, có dùng một số thuật ngữ đã cắt nghĩa ở bài trước.[1] 1. Chuyện lịch Tàu 1.1 Lịch pháp Trong khoảng … Tiếp tục đọc
Đỗ Ngọc Giao 08-Oct-2024 Tiếp theo bài trước,[1] ở bài này, ta tìm hiểu chủ đề qua một số dữ liệu ‘iconography’ (hình tượng), ‘epigraphy’ (bi ký), và sử liệu liên quan. 1. Khảo cứu 1.1 Funan Hình 1 cho thấy đồng bằng sông Cửu Long bên trong cương vực của 3 cái ‘polity’: Funan, … Tiếp tục đọc
Đỗ Ngọc Giao 03-Sep-2024 Bài này góp thêm vài ý cho chủ đề ‘truyền bá Phật giáo ở nước ta’, chia làm hai phần vì dùng nhiều hình ảnh minh họa; mong độc giả thông cảm. 1. Ba truyền thuyết 1.1 Những cái ‘missionary’ thời Asoka Chuyện vua Asoka ở đế quốc Maurya (322–185 BCE) … Tiếp tục đọc
Đỗ Ngọc Giao 07-Aug-2024 1. Giới thiệu 1.1. Lễ rằm tháng bảy Wolfram Eberhard (1909–1989), học giả người Đức,[1] cho rằng cúng rằm tháng bảy là một đặc trưng của văn hóa Thái ở miền nam xứ Tàu ngày xưa. Ông cắt nghĩa như sau. — trích — Cúng rằm tháng bảy có hai điều … Tiếp tục đọc
Đỗ Ngọc Giao 03-Aug-2024 1. Giới thiệu [Lương]Cao tăng truyện 高僧傳 là một tài liệu kể chuyện 257 vị ‘cao tăng’ bên Tàu từ thời trào Hán tới trào Lương (c 67–519), do một vị tăng khác, Thích Huệ Kiểu 釋慧皎 (497–554), chép lại. Học giả bên ta coi Cao tăng truyện là ‘nguồn cứ … Tiếp tục đọc
Đỗ Ngọc Giao 02-Apr-2024 Ở bài này ta cùng coi lại mấy mẩu chuyện lạ trong việc ‘nghiên cứu lịch sử’ đã công bố năm rồi (2023). 1. Những bức ‘mật thơ’ trong trí tưởng tượng Từ nhỏ tôi đã mê truyện trinh thám, hết Mark Twain (1835–1910) bên Tây qua Thế Lữ (1907–1989) và … Tiếp tục đọc
Đỗ Ngọc Giao 29-Jan-2024 Có một con vật lừng danh trong văn hóa dân gian nhiều nơi, mà, để cho tiện, ta tạm gọi là rồng. Thompson[1] xếp mọi thứ ‘rồng’ vô nhóm B11 trong bảng phân loại motif văn hóa dân gian thế giới. Bài này tìm hiểu con rồng trong chuyện dân gian … Tiếp tục đọc
Đỗ Ngọc Giao 10-Jan-2024 1. Giới thiệu Ở một bài trước,[1] ta được biết di dân thời Hán-Tấn bên Tàu, khi chạy loạn sang Giao Châu (miền bắc nước ta ngày nay) để định cư, đã đem theo và truyền lại cho cư dân bổn địa một số tri thức hữu ích, từ nuôi tằm, … Tiếp tục đọc
Đỗ Ngọc Giao 20-Dec-2023 1. Giới thiệu Như ta biết,[1] từ thời trào Hán qua trào Đường đã có những nhóm dân nói tiếng Sinitic bên Tàu chạy loạn sang miền bắc Việt Nam (lúc đó gọi là Giao Châu và An Nam), ở chung với dân bổn xứ. Bởi quá trình tiếp xúc … Tiếp tục đọc
Thời đồ đồng Đông Sơn là một chương có lắm điều lạ trong câu chuyện nguồn gốc người Việt. Ta qua chương tiếp theo, cũng dài lối một ngàn năm, với hai nhóm người: dân bổn xứ [Đông Sơn] nói tiếng proto-Viet-Muong và di dân nói tiếng Sinitic. Trong bối cảnh đó, xảy ra hai biến cố quan trọng Tiếp tục đọc
Nghiên Cứu Lịch Sử 