8. Câu chuyện ‘Bắc thuộc’: khi sử gia mắc lỗi anachronism Đỗ Ngọc Giao 17-Aug-2026 Anachronism nói cho dễ hiểu là bất cứ thứ gì đặt vô lịch sử mà chẳng trúng lúc, thí dụ nếu ta nói ‘năm 939 khi Việt Nam … Tiếp tục đọc
Tagged with Đỗ Ngọc Giao …
Sử ta, chép hoài chưa trúng- Bài 7
Đỗ Ngọc Giao 20-Jun-2026 7. Kỷ nhà Tiền Lê Bài này làm rõ mấy ‘vấn đề nhỏ’ trong sử ta ở thời Tiền Lê, dùng kiến thức nhơn-chủng-học và tâm-lý-học phương tây. 7.1 Tổ-chức chánh-trị xã-hội Ta đã biết qua những việc mà một vì vua phải làm để cai trị … Tiếp tục đọc
Sử ta, chép hoài chưa trúng- Bài 6
Đỗ Ngọc Giao 19-May-2026 6. Kỷ nhà Đinh Bài này làm rõ vài ‘vấn đề nhỏ’ trong sử ta ở kỷ nhà Đinh, dùng những ý niệm của khoa nhơn-chủng-học (cultural anthropology) đã nêu ở bài trước.[1] Nước sơ-khai (the early state) là một tổ chức chánh trị – xã hội (socio-political organization) … Tiếp tục đọc
Sử ta, chép hoài chưa trúng- Bài 3
Đỗ Ngọc Giao 6-Feb-2026 3. Chuyện người Sĩ Tiếp: khi sử gia thiếu ‘critical thinking’ Thuật ngữ ‘critical thinking’ đã có trong tiếng Anh từ đầu thế kỷ 19, ngày nay đại khái nghĩa là ‘suy xét điều gì nên tin, điều gì nên làm’ (reasonable, reflective thinking that is focused on deciding what to … Tiếp tục đọc
Sử ta, chép hoài chưa trúng (Bài 1)
Đỗ Ngọc Giao 11-Jan-2026 1. Giới thiệu Cách nay hơn 80 năm, nhà sử học Nguyễn Thiệu Lâu (1916–1967), cử nhơn viện đại học Sorbonne, có viết bài Muốn được một bộ sử đúng mà đọc trên báo Thanh Nghị năm 1944, trình bày ‘quan niệm viết sử’ của ông như sau.[1] -trích- Cũng như … Tiếp tục đọc
Chuyện cái tên ‘Tàu’—nói hoài chưa hết
Dữ liệu cho thấy Tàu, mực-tàu, xì-dầu, hủ-tíu, vân vân, là những cái tên gọi mà thôi, bắt chước giọng nói của chính người Tàu, nảy ra một cách tự nhiên trong công việc làm ăn hàng ngày giữa người Việt với người Tàu. Cái tên Tàu chẳng có ngụ ý chi, vô thưởng vô phạt, Tiếp tục đọc
Chư Phiên Chí- Bài 2
Đỗ Ngọc Giao 19-May-2025 2. Nội dung 2.1. Phần 1 Phần 1 mô tả 46 nước có giao thương đường biển với Tàu hồi thế kỷ 12–13.[1] 2.2. Phần 2 Phần 2 mô tả 43 sản phẩm nước ngoài đem tới bán ở Tàu thời đó. Bổn dịch Chư phiên chí tiếng Anh của Hirth … Tiếp tục đọc
Chư Phiên Chí- Bài 1
Triệu Nhữ Quát 趙汝适 (1170–1231) là cháu tám đời của Tống Thái Tông Triệu Khuông Nghĩa (939–976–997), làm thanh tra thương mãi đường biển ở Toàn-châu 泉州 Phước-kiến; nhờ vậy, ông có dịp gặp gỡ, hỏi chuyện thương nhơn trong nước và ngoài nước mà soạn cuốn Chư phiên ch Tiếp tục đọc
Kinh Dịch, đôi điều chưa biết – Phần 5
Đỗ Ngọc Giao 13-Apr-2025 Ba người đi, ắt có thầy tôi ở trỏng (三人行必有我師焉)—Luận ngữ 7/22 5. Quy Tàng Phần 1 đã nói qua hai bổn Châu dịch khác thường: một tìm thấy trong mả xưa ở Mawangdui (Hồ Nam) năm 1973 và một tìm thấy ở chợ đồ cổ Hongkong năm 1994.[1] Cùng thời … Tiếp tục đọc
Vài câu chuyện lạt, nhơn ngày Vesak
Đỗ Ngọc Giao 26-Feb-2025 Người khoát đạt hay tìm hiểu đạo Phật vì đức Phật khuyên người ta tìm hiểu chớ ngài chẳng ra lịnh suông cho họ phải tin. (Open-minded people tend to be interested in Buddhism because Buddha urged people to investigate things – he didn’t just command them to believe.)—Dalai Lama 14.[1] … Tiếp tục đọc
Nghiên Cứu Lịch Sử 