Từ chip đến tàu biển, quan hệ Hàn – Việt Nam ấm lên

Chủ tịch Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc và người đồng cấp Đại Hàn Yoon Suk-yeol đồng quan điểm trong nhiều lĩnh vực. Ảnh: Twitter

Andrew Salmon

15 tháng Mười hai 2022

Biên dịch: GaD

Quan hệ đối tác chiến lược mới được công bố chỉ ra lợi ích chung trong việc đa dạng hóa khỏi Trung Quốc và Nga

SEOUL – Chủ tịch Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc đã trở thành nhà lãnh đạo nước ngoài đầu tiên thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước tới Đại Hàn theo lời mời gấp gáp của Tổng thống Yoon Suk-yeol, người nhậm chức hồi tháng Năm.

Trong chuyến thăm ba ngày của Phúc tuần trước – cùng phái đoàn đông đảo gồm các bộ trưởng ngoại giao, thương mại & công nghiệp, và kế hoạch & đầu tư – hai nước đã công bố một “quan hệ đối tác chiến lược toàn diện” mới.

Đại Hàn đã là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, nhờ xây dựng thỏa thuận thương mại tự do giữa hai bên được ký kết năm 2015. Giờ đây, khi các lực lượng chính trị khác nhau buộc Đại Hàn và Việt Nam phải đa dạng hóa, tránh xa Trung Quốc và Nga, một cách rộng rãi hơn và hiệu quả hơn con đường hợp tác có thể nằm ở phía trước.

Yoon cho biết Seoul sẽ hỗ trợ tăng cường khả năng của Việt Nam trong việc thực thi luật hàng hải – quy tắc cung cấp thiết bị hải quân – và mở rộng hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng, cũng như trong lĩnh vực công nghệ cao và đất hiếm.

Sau một thỏa thuận lớn với Ba Lan, Seoul hiện đang trong một cuộc mua bán vũ khí quốc tế vào thời điểm có vẻ như là một sự tình cờ. Việt Nam, quốc gia vừa tổ chức hội chợ quốc phòng quốc tế đầu tiên, đang được yêu cầu đa dạng hóa khỏi nhà cung cấp vũ khí quen thuộc của mình, nước Nga.

Và vào thời điểm mà các công ty bán dẫn ở các quốc gia đồng minh với Washington đang buộc phải suy nghĩ lại về chuỗi cung ứng, chiến lược đầu tư và xuất khẩu của họ khi việc tách rời khỏi Trung Quốc trở nên lờ mờ, Samsung – công ty đã sản xuất điện thoại thông minh và thiết bị gia dụng tại Việt Nam – sẽ bắt đầu sản xuất chip liên quan tại Việt Nam vào năm tới.

Việt Nam, giống như Trung Quốc, là nguồn cung cấp đất hiếm quan trọng, loại khoáng sản thô được sử dụng rộng rãi trong các linh kiện công nghệ cao. Hai quốc gia cũng đã ký một thỏa thuận trong lĩnh vực đó.

Trung Quốc ở giữa

Năm 2009, Hà Nội và Seoul đã công bố quan hệ chiến lược bao gồm hợp tác quân sự và các cơ chế đối thoại chiến lược, nhưng thỏa thuận này phần lớn vẫn nằm im. Năm 2017, Phúc đề nghị Ngoại trưởng Seoul khi đó là Yun Byeong-se ủng hộ quan điểm của Hà Nội về Biển Đông và hỗ trợ “thực thi pháp luật” trong khu vực.

Đại Hàn, khi đó được dẫn dắt bởi chính quyền tiến bộ Moon Jae-in, không muốn làm phiền Trung Quốc, đối tác thương mại lớn nhất của họ. Giờ đây, người Việt Nam có thể đang thúc đẩy một cánh cửa rộng mở do chính quyền bảo thủ Yoon quá tập trung vào việc bán quốc phòng ở nước ngoài.

Chủ tịch Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc và Tổng thống Đại Hàn Yoon Suk-yeol trong chuyến thăm cấp nhà nước của Phúc tới Seoul. Ảnh: Văn phòng Tổng thống Đại Hàn

Hai quốc gia chịu ảnh hưởng của Trung Quốc, nằm ở hai đầu đối diện của khối đất liền Trung Quốc, có lịch sử gần đây như hình ảnh phản chiếu.

Cả hai đều là những quốc gia bị chia rẽ; cả hai đã chiến đấu trong các cuộc xung đột nóng bỏng đẫm máu trong Chiến tranh Lạnh với sự can dự trực tiếp của Mỹ. Vấn đề phức tạp hơn, quân đội Đại Hàn đã chiến đấu hiệu quả – nhưng tàn bạo – về phía Mỹ. Bắc Việt Nam đã thống nhất thành công sau cuộc xâm lược Nam Việt Nam năm 1975, trong khi Triều Tiên vẫn bị chia cắt.

Cả hai quốc gia đều có quan hệ phức tạp với Trung Hoa. Việt Nam, một quốc gia cộng sản anh em, đã từng có chiến tranh biên giới với Trung Quốc vào năm 1979 và căng thẳng lãnh thổ giữa Bắc Kinh và Hà Nội tiếp tục âm ỉ về chủ nghĩa bành trướng hải quân của Trung Quốc ở Biển Đông. 

Đại Hàn đã chiến đấu chống lại Trung Quốc trong Chiến tranh Triều Tiên 1950-53, nhưng sau khi hai thủ đô mở quan hệ ngoại giao năm 1992, Trung Quốc đã trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Đại Hàn.

Tuy nhiên, với việc Washington và Bắc Kinh ngày càng bất hòa, Seoul đã phải chịu thiệt hại tài sản liên quan sau khi Mỹ triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa năm 2017. Giờ đây, dưới áp lực của Mỹ, những gã khổng lồ công nghệ của họ đang phải đối mặt với viễn cảnh phải tách chuỗi cung ứng khỏi Trung Quốc.

Với những động lực phức tạp này, con đường hiệu quả cho hợp tác Hà Nội-Seoul đang vẫy gọi.

Thương nhân vũ khí Đại Hàn dang rộng đôi cánh

Các biện pháp trừng phạt quốc tế nặng nề nước Nga, nhà cung cấp vũ khí truyền thống của Việt Nam về mọi thứ, từ máy bay chiến đấu phản lực cho đến tàu ngầm, đang làm phức tạp thêm việc mua các đợt vũ khí mới từ Moskva.

Trong khi tên lửa Nga chứng minh tính sát thương trong cuộc chiến đang diễn ra ở Ukraina, hiệu suất đáng ngờ của các lực lượng lục quân, không quân và hải quân nước này đã không mang lại vận may tiếp thị cho các sản phẩm của họ. Và khi trận chiến diễn ra ác liệt, lượng lớn các sản phẩm quân sự Nga đang bị thiêu hủy bởi người dùng trong nước.

Đại Hàn có vẻ có vị thế tốt để lấp đầy khoảng trống đó, khi năm nay đã ký thỏa thuận vũ khí lớn nhất từ trước đến nay, bán xe tăng, pháo tự hành, hệ thống tên lửa phóng loạt và máy bay chiến đấu phản lực cho Ba Lan trong một thỏa thuận lớn giữa hai nước, có giá trị từ 9 tỷ USD đến 15 tỷ USD.

Nước này cung cấp vũ khí theo tiêu chuẩn NATO và cơ sở sản xuất của nó được ghi nhận về cả khả năng cạnh tranh về giá cũng như thực hiện hiệu quả và kịp thời. 

“Chính phủ Đại Hàn cam kết đóng góp cho an ninh hàng hải trong khu vực, chúng tôi sẽ tích cực hỗ trợ tăng cường năng lực thực thi pháp luật trên biển của Việt Nam và mở rộng hợp tác công nghiệp quốc phòng với Việt Nam,” Yoon nói trong chuyến thăm của Phúc.

Trong khi các tàu Đại Hàn không tham gia “Hoạt động tự do hàng hải” (FONOP) ngoài khơi các đảo nhỏ và rạn san hô do Trung Quốc chiếm đóng và quân sự hóa ở Biển Đông mà Mỹ và một số lực lượng hải quân phương Tây đã theo đuổi, họ tặng 2 tàu hộ tống lớp Pohang đã loại biên cho Việt Nam. Chúng hiện đang được tái sử dụng thành tàu chuyên dụng chống ngầm.

Theo Đài Á châu Tự do do Quốc hội Mỹ tài trợ, Việt Nam cũng quan tâm đến máy bay chiến đấu KF-21 của Đại Hàn và có thể mua nếu việc chuyển giao công nghệ được đưa vào một thỏa thuận. KF-21, đã thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên trong năm nay, là máy bay chiến đấu đa năng có giá bán lẻ thấp hơn so với các máy bay phản lực tàng hình hàng đầu như F-35 do Mỹ sản xuất.

Máy bay chiến đấu phản lực KF-21. Ảnh: KAI

Bộ trưởng Quốc phòng hai nước đã tổ chức đối thoại quốc phòng song phương tại Seoul hồi tháng Chín 2019, bàn về công nghiệp vũ khí, an ninh hàng hải, hậu cần quân sự và an ninh mạng.

Sự quan tâm của Yoon trong việc nâng cấp khu vực phòng thủ địa phương là rõ ràng. Trước đây, ông ấy đã đề cập đến vấn đề này và ngày 14 tháng Mười Hai, nội các của ông đã thông qua việc thành lập một “Ủy ban Đổi mới Quốc phòng,” do chính tổng thống làm chủ tịch.

Các ngôi sao có thể thẳng hàng về phía tây Đại Hàn.

Từ ngày 8-10 tháng Mười Hai, Việt Nam khai mạc triển lãm quốc phòng quốc tế đầu tiên, Vietnam International Defense Expo 2022 (VIDEX) tại Hà Nội, do Bộ Quốc phòng đăng cai tổ chức. Mặc dù các công ty quốc phòng Nga đang giới thiệu sản phẩm của họ tại “Vietnam Defense 2022”, nhưng các du khách được cho biết rằng Hà Nội đang tìm cách đa dạng hóa các nguồn cung cấp vũ khí.

“Họ tuyên bố rằng mục tiêu đa dạng hóa là vào năm 2030,” một nguồn tin trong ngành đã đến thăm hội chợ và nói – với điều kiện giấu tên vì ông không được phép nói chuyện với giới truyền thông – với Asia Times. “Họ không nói đa dạng hóa khỏi Nga, nhưng điều đó là ngầm hiểu.”

Trong khi các công ty Nga có đại diện tại triển lãm, nguồn tin này – người đã thừa nhận sự ngạc nhiên về mức độ chuyên nghiệp của chương trình vì đây là trải nghiệm đầu tiên của Việt Nam trong việc điều hành một chương trình – đã lưu ý đến sự hiện diện đặc biệt nổi tiếng của các nhà cung cấp Ấn Độ và Israel.

“Việt Nam đánh giá cao nền độc lập và mức độ tự do của mình,” nguồn tin cho biết. “Họ muốn được coi là bình đẳng với mọi người cũng như họ muốn hành động theo những cách tự chủ.”

Samsung bỏ xa Việt Nam

Trong chuyến thăm cấp nhà nước, Phúc đã gặp phó chủ tịch Samsung Electronics Han Jong-hee, người đã thông báo rằng Samsung sẽ tăng đầu tư vào Việt Nam lên khoảng 20 tỷ USD. 

Samsung đã đầu tư 18 tỷ USD vào Việt Nam, phần lớn để sản xuất điện thoại thông minh và thiết bị gia dụng. Cho đến nay, nó vẫn chưa đầu tư vào sản xuất chất bán dẫn ở Việt Nam.

Hiện tại, tương lai chip nhớ NAND của Samsung ở Trung Quốc đang có những bất ổn lớn do áp lực chính sách của Mỹ.

Theo một báo cáo tháng Chín của Vietnam Briefing, “Khi Mỹ tìm cách hạn chế số lượng vận chuyển công cụ sản xuất chip đến Trung Quốc, Việt Nam nổi lên như một điểm đến thay thế tối ưu. Việc bổ sung gã khổng lồ Hàn Quốc có khả năng thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp liên quan đến chất bán dẫn, cũng như thúc đẩy sự phát triển của các kỹ năng và chuyên môn phù hợp trong nước.”

Samsung là nhà đầu tư nước ngoài đơn lẻ lớn nhất của Việt Nam và vào năm 2023, sẽ mở rộng sự hiện diện từ điện thoại và thiết bị gia dụng sang linh kiện bán dẫn, Vietnam Briefing lưu ý. Hồi tháng 8, có thông báo rằng Samsung sẽ bắt đầu sản xuất thử nghiệm “mảng lưới bóng chip lật” – một công nghệ đóng gói được sử dụng cho chip – tại Việt Nam.

Samsung không đơn độc. Hồi tháng 8, nhà sản xuất chip Synopsis của Mỹ đã công bố một khoản đầu tư vào quốc gia này và các đối thủ cạnh tranh khác bao gồm Qualcomm và SK hynix đã có mặt. Hầu hết các công ty chip hoạt động tại Việt Nam đang hoạt động ở khâu hạ nguồn của ngành, chẳng hạn như đóng gói và thử nghiệm, thay vì các hoạt động thiết kế và sản xuất cao cấp.

Điều này phù hợp với nền tảng công nghiệp và kỹ năng nguồn nhân lực Việt Nam.

Scott Foster, một nhà phân tích chất bán dẫn có trụ sở tại Nhật Bản và là người phụ trách chuyên mục của Asia Times, nói thêm. “Một vài điều người Việt Nam có thể làm nếu họ có nhà đầu tư phù hợp là lắp ráp và đóng gói phía sau, vốn tập trung nhiều ở Đông Nam Á và Trung Quốc do tiền lương thấp. Có rất nhiều linh kiện đưa vào sản xuất chip không phải là những thứ ở quy mô nanomet phức tạp, và Việt Nam có thể làm được những thứ đó.”

Nhà máy Samsung tại tỉnh Thái Nguyên, miền bắc Việt Nam. Ảnh: Samsung

Cơ hội hiếm có trong đất hiếm

Tuy nhiên, con đường hợp tác không chỉ có một chiều. Trung Quốc hiện là nhà cung cấp đất hiếm lớn nhất thế giới, nhưng nếu chuỗi cung ứng bị cắt đứt, Việt Nam – nơi được cho là có nguồn cung cấp nguyên liệu dồi dào nhưng cho đến nay vẫn chưa được khai thác – có thể giúp lấp đầy khoảng trống. Đất hiếm được sử dụng trong sản xuất nhiều linh kiện công nghệ cao, từ chất siêu dẫn đến pin lithium, màn hình điện tử đến động cơ điện.

“Chúng tôi chia sẻ quan điểm rằng có nhiều tiềm năng hợp tác giữa hai nước trong việc phát triển nguồn đất hiếm dồi dào ở Việt Nam và quyết định tìm kiếm những cách cụ thể để hợp tác trong lĩnh vực này,” Yoon nói.

“Thị phần đất hiếm của Trung Quốc cao đến mức việc cắt bỏ chúng không phải là một lựa chọn thiết thực vào thời điểm này, vì vậy những gì mọi người đang cố gắng làm là đa dạng hóa để tránh phụ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc,” Foster cho biết thêm “Có hai cách: Một là tìm một nguồn đất hiếm tiềm năng khác, hai là phát triển các công nghệ giảm sự phụ thuộc vào đất hiếm.”

Ông gợi ý rằng đối với người Việt Nam, lựa chọn đầu tiên sẽ hợp lý, trong khi các nền kinh tế có giá trị gia tăng cực cao như Nhật Bản tập trung vào lựa chọn thứ hai.


Nguồn: https://asiatimes.com/2022/12/from-chips-to-ships-south-korea-and-vietnam-cozy-up/

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s