Đội quân tình nguyện của Ba Lan bắt đầu báo động do mệt mỏi vì phải hỗ trợ người di tản Ukraine

 Cù Tuấn dịch từ Financial Times.

 Phản ứng của Ba Lan khi hàng triệu người di tản qua biên giới khiến quốc gia này trở thành hình mẫu nhưng dòng tiền viện trợ cho người di tản đang giảm dần.

Khi hàng triệu người tị nạn tràn qua biên giới sau cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine, Ba Lan đã được ca ngợi là một hình mẫu. Gần như chỉ sau một đêm, công dân Ba Lan đã thành lập một đội quân tình nguyện cơ sở để giúp đỡ những người Ukraine bị di dời, quyên góp tiền bạc và chào đón những người Ukraine đến nhà của họ.

Lượng người Ukraine đến đây đã chậm lại kể từ cuộc xâm lược ngày 24 tháng 2 nhưng nhu cầu vẫn còn cấp thiết – và dòng tiền hỗ trợ đang cạn dần, với các nhà hoạt động chuyên về viện trợ cho biết “sự mệt mỏi do dòng người tị nạn” đã bắt đầu hiện rõ.

Ông Jakub Tasiemski, điều phối viên chính tại Quỹ Trái tim vì Động vật có trụ sở tại thủ đô Warsaw của Ba Lan, cho biết: “Việc tiếp cận những tình nguyện viên mới với thông điệp rằng họ nên tình nguyện đi giúp đỡ người Ukraine đang trở nên rất khó khăn. Chúng tôi hiện đang thiếu nhiều tình nguyện viên.”

Tại thành phố Lublin, tình trạng thiếu nguồn tiền tài trợ đã buộc một tổ chức khác của Ba Lan, Skakanka, phải đóng cửa một nhà kho chứa thực phẩm và quần áo cho người tị nạn.

Chủ tịch quỹ Tamara Rutkowska cho biết: “Người Ukraine vẫn đang kêu gọi và yêu cầu giúp đỡ, nhưng chúng tôi bất lực vì không có tiền để bổ sung nguồn cung cấp.”

Trong những tuần ngay sau khi Nga xâm lược Ukraine, 51% người trưởng thành Ba Lan đã bỏ tiền mua đồ dùng cho người tị nạn, theo một cuộc khảo sát được Viện Kinh tế Ba Lan, một tổ chức tư vấn do nhà nước tài trợ, công bố vào tháng 7. Nhưng trong vòng hai tháng, tỷ lệ người Ba Lan tiếp tục làm như vậy giảm xuống còn 39%, trong khi những người trao tặng tiền mặt giảm xuống 33% so với 46% trước đó.

Tuy nhiên, người Ba Lan đã quyên góp gần 10 tỷ zloty (2 tỷ USD) để giúp đỡ người dân Ukraine từ cuối tháng 2 đến cuối tháng 6, số tiền này vượt qua các khoản đóng góp từ thiện của họ cho cả năm 2021, cuộc khảo sát cho thấy. Nó cho rằng sự suy giảm đóng góp gần đây là do các yếu tố từ “kiệt quệ đạo đức” hoặc cảm giác những người tỵ nạn hiện đang cần ít sự giúp đỡ hơn.

Sự suy giảm hỗ trợ diễn ra khi các hộ gia đình Ba Lan cũng đang gặp khó khăn về kinh tế. Quốc gia này có tỷ lệ lạm phát cao nhất châu Âu – 15,6% vào tháng 7 – một phần do chiến tranh Ukraine gây ra.

Các nhà hoạt động cũng nói rằng sự quan tâm đến người tỵ nạn đang giảm dần vì nhiều người Ukraine gần đây đã quay trở lại vùng phía tây an toàn hơn của đất nước họ, và việc này làm thay đổi cách người Ba Lan nhìn nhận tình hình bên kia biên giới.

“Mọi người đều biết bây giờ có ít người tị nạn hơn, nhưng mọi người cũng nên biết rằng những người bây giờ mới đến thường cần được giúp đỡ nhiều hơn trước, bởi vì họ đến từ các thành phố phía đông, vốn đã bị người Nga phá hủy và chiếm đóng”, Irina Mishyna, một người Ukraine, nói. Cô là một tình nguyện viên Ukraine đã trốn thoát đến Warsaw với đứa con 5 tuổi của mình.

Các nhà chức trách Ba Lan cũng đã chấm dứt một số trợ cấp cho người tị nạn. Người Ukraine không còn có thể đi lại miễn phí trên các phương tiện giao thông công cộng ở Warsaw, trong khi tháng trước chính phủ đã loại bỏ khoản trợ cấp cho những người Ba Lan tiếp đón người Ukraine trị giá 40 zloty một ngày cho mỗi người được giúp đỡ. Các quan chức chính phủ đã nhấn mạnh kế hoạch trợ cấp nhà ở không bao giờ có ý nghĩa vượt ra ngoài một phản ứng khẩn cấp.

Tuy nhiên, Tasiemski cho biết chính quyền khu vực cũng đã ngừng tài trợ cho tổ chức “Trái tim cho động vật”. “Nếu bạn hỏi lại tôi trong một tuần nữa liệu chúng tôi có đủ thức ăn cho chó mèo không, có lẽ câu trả lời sẽ là hết sạch,” anh nói.

Trong khi đó, cũng như ở các quốc gia khác có số lượng lớn người di tản Ukraine, mối quan hệ giữa người tị nạn và chủ nhà của họ trở nên có nhiều mâu thuẫn hơn.

Hannah Ballew, một người Mỹ đã đến Warsaw vào tháng 4 để làm công việc phục vụ đồ ăn cho người tị nạn, cho biết: “Nếu tôi nhìn vào những người xung quanh tôi, đó là một tình huống 50-50, giữa những người Ba Lan vẫn rất tận tâm giúp đỡ người Ukraine và những người chỉ muốn họ đi khỏi đây.”

Làn sóng ồ ạt của người tị nạn Ukraine chạy đến Warsaw kể từ tháng Hai cũng khiến giá thuê nhà tăng vọt. Công cụ tìm kiếm bất động sản trực tuyến Otodom báo cáo rằng trong tháng 6, giá cho thuê căn hộ trung bình ở thủ đô này cao hơn khoảng 24-32% so với cùng tháng năm ngoái. Nhưng một số chủ nhà ở Ba Lan gần đây đã bắt đầu từ chối những người thuê nhà Ukraine, lo lắng về việc họ rời đi mà không được thông báo, theo các đại lý bất động sản địa phương. Trong một số trường hợp, “các căn hộ cho thuê bị phá nát và không tìm thấy người tị nạn Ukraine đã thuê ở đâu cả”, Milena Piotrowska, một đại lý bất động sản có trụ sở tại Warsaw cho biết.

Những người Ba Lan khác thì phẫn nộ với những gì họ coi là đối xử ưu đãi dành cho người Ukraine. Xếp hàng tại một bếp nấu súp ở trung tâm Warsaw chuyên phục vụ người vô gia cư, Kamil Wasilowski, 38 tuổi, cho biết: “Người Ukraine có thể đến đây bất cứ khi nào họ muốn trong khi chúng tôi thì không thể đến khu ăn uống đặc biệt của họ, họ nhận được căn hộ để ở trong khi chúng tôi phải ngủ trên đường phố. Vì vậy tất nhiên điều này là không công bằng”.

Konstantin Kisieliov, 46 tuổi, người Ukraine, đã tìm được công việc shipper chuyển phát nhanh bán thời gian ở Warsaw và sống cùng vợ và ba con trong một căn hộ do người Ba Lan cung cấp miễn phí. Nhưng anh cảm nhận được sự thay đổi trong thái độ của những người chủ nhà khi tình hình kéo dài. “Họ vẫn chưa nói với chúng tôi rằng hãy dọn đi, nhưng chúng tôi e ngại rằng sắp xảy ra trường hợp đó,” anh nói.

Tuy nhiên, chính phủ đã nhấn mạnh những lợi ích đối với Ba Lan khi có nhiều người Ukraine ở lại, nhiều người trong số họ có tay nghề cao. Thủ tướng Mateusz Morawiecki cho biết trong một cuộc phỏng vấn hồi tháng 5 với tờ báo Gazeta Polska: “Công việc của những người Ukraine sống ở Ba Lan có thể là một giá trị gia tăng lớn cho nền kinh tế của chúng tôi.”

Các nhà phân tích cũng lưu ý rằng các chính trị gia cực hữu của Ba Lan, do đảng Konfederacja lãnh đạo, cho đến nay đã không thể kích động sự thù địch hoặc giành được sự ủng hộ đối với những tuyên bố rằng người tị nạn đang được ưu tiên hơn người dân địa phương. Và Piotr Arak, Giám đốc Viện Kinh tế Ba Lan, cho biết người Ba Lan vẫn biết ơn người Ukraine. Ông nói: “So với những người Tây Âu khác, người Ba Lan vẫn biết rằng người Ukraine đang thực sự chiến đấu vì cuộc chiến của chúng ta.”

Maciej Duszczyk, một chuyên gia di cư và giáo sư tại Đại học Warsaw, cho biết: “Tình trạng mệt mỏi vì phải hỗ trợ người tị nạn là “hoàn toàn bình thường vì mọi người đang rất mệt mỏi sau khi giúp đỡ liên tục trong nhiều tháng”.

Bất chấp sự ủng hộ giảm sút, Duszczyk nhấn mạnh rằng việc Ba Lan mở lòng đón nhận những người tị nạn là điều chưa từng có. Ông ước tính rằng trong hai tuần sau khi Nga xâm lược, 600.000 hộ gia đình Ba Lan đã tiếp đón người Ukraine ngay cả trước khi chính phủ nước này cung cấp trợ cấp cho họ.

“Tôi đã tham khảo hàng chục cuộc khủng hoảng người tị nạn trên khắp thế giới, và thành thật mà nói, phản ứng của người Ba Lan xứng đáng được ghi vào sử sách,” ông nói.

Hình ảnh:

1: Jakub Tasiemski cho biết chính quyền khu vực đã ngừng tài trợ cho tổ chức từ thiện của anh, vốn chuyên cung cấp thức ăn và thiết bị cho vật nuôi của người tị nạn.

2: Tình nguyện viên người Ukraine Irina Mishyna cho biết những người mới đến từ đất nước của cô thường cần được giúp đỡ hơn những người đến trước đó.

3: Tình nguyện viên người Mỹ Hannah Ballew cho biết người dân địa phương ở Warsaw chia đều với 50% người cam kết tiếp tục giúp đỡ người tị nạn và 50% người muốn họ rời đi.

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s