Lịch sử trang phục và mũ nón Việt Nam

CÁC KIỂU TRANG PHỤC TRONG LỊCH SỬ VIỆT NAM

 Là một nghệ sĩ có niềm đam mê to lớn dành cho văn hóa Á Đông, đặc biệt là Việt Nam, Nancy Dương đã dùng kỹ thuật số hiện đại để thổi sức sống mới vào các giá trị truyền thống của người Việt.

Nancy Dương chia sẻ, cô rất yêu thích trang phục lịch sử Việt Nam và muốn được quan sát quá trình tiến hóa của chúng qua từng giai đoạn. Với các tác phẩm đồ họa theo dạng timeline, cô đã giúp người xem có một cảm nhận trực quan về sự tiến hóa này qua việc đối chiếu các mẫu trang phục được đặt nối tiếp nhau theo các cột mốc thời gian.

Những hình ảnh được tái hiện dựa trên việc tham khảo các tư liệu lịch sử như tranh, tượng cổ, những bức ảnh thời xưa, thông qua internet và một ấn phẩm có tên “Đi tìm trang phục Việt” của các nhà sản xuất phim.

Nancy Dương cho biết, dù đã cố gắng để tái hiện hình ảnh giống với nguyên mẫu nhất, nhưng cô không dám khẳng định rằng tất cả hoàn toàn chính xác. Trong một số hình vẽ, màu sắc là do tác giả tự lựa chọn theo cảm quan của mình vì các tư liệu gốc không có màu sắc để tham khảo. Do không có hiện vật liên quan, trang phục của một số thời kỳ đã không có mặt. (theo reds.vn)

trang-phuc-lich-su-viet-nam-02

trang-phuc-lich-su-viet-nam-03

CÁC KIỂU TÓC TRONG LỊCH SỬ VIỆT NAM

hats_and_hair_fashion_history__vietnam_by_lilsuika

Đây là một phần phát triển đồng hành với phần tiến hóa thời trang. Tôi đã tìm hiểu kỹ kiểu tóc và mũ đã thay đổi như thế nào trong suốt quá trình lịch sử Việt Nam. Phải thừa nhận rằng tôi đã khá ngạc nhiên vì những gì tôi đã tìm thấy. Thông qua những hình ảnh, tranh vẽ, điêu khắc mà tôi đã sưu tập, biên soạn và cuối cùng quyết định vẽ khoảng 100 kiểu mũ/kiểu tóc (hoàn thành nhiều hơn một chút …) tôi có thể có thêm các bản vẽ nếu có bằng chứng khảo cổ học mới. Các tài liệu tham khảo tại đây: My pinterest, Troy’s Fotki gallery, Cornell University Library’s Southeast Asia Visions, và tài liệu “Đi Tìm Trang Phục Việt”.
Để đảm bảo độ chính xác, tôi đã giữ lại tên lịch sử và cách viết như chú thích gốc.

Ghi chú

Từ Christoforo Borri’s account of Cochinchina từ 1618-1622 (triều Lê):

Phụ nữ thường đội 5->6 lớp vải trên đầu với các màu sắc khác nhau. Họ không muốn có bất kỳ bộ phận nào của cơ thể lộ ra và sẽ phải chịu đựng cái nóng. Mái tóc được nuôi dài, chảy trên vai và thậm chí có thể chạm mặt đất. Mái tóc dài được coi là xinh đẹp. Phụ nữ thường đội mũ rộng vành để che khuất khuôn mặt của mình và làm cho họ không thể nhìn thấy ba hay bốn bước phía trước. Tùy thuộc vào hoàn cảnh của mỗi người, mũ của họ có thể được trang điểm cùng với với lụa và vàng. (Trang 50)

Đàn ông cũng mặc 5-6 lớp quần áo bằng lụa tốt có màu khác nhau. Tay áo thì dài và rộng, các lớp từ dây lưng trở xuống được cắt bớt và lởm chởm. Với tất cả các màu sắc pha trộn với nhau tạo ra một hiệu ứng tương tự như của một con công khoe các phần màu sắc lông vũ của mình. Những người đàn ông cũng có tóc dài đến gót chân. Giống như phụ nữ, họ cũng đội mũ rộng vành. Những người đàn ông có bộ râu là rất hiếm và những người này không cạo nó. Người đàn ông quý tộc cho phép các móng tay của họ mọc dài như là một dấu hiệu để phân biệt với tầng lớp lao động. (Hình 52)

Từ Views of Seventeenth-Century Vietnam: Christoforo Borri on Cochinchina and Samuel Baron on Tonkin

Đông Dương có trang phục với màu sắc giống Trung Quốc, có nghĩa là, khunh hướng giống màu ô liu: Ý của tôi là những người gần nhất biển, đối với những người ở trong đất liền, xa như Tonchin, người có nước da trắng như người châu Âu. Hình dạng khuôn mặt của họ rất giống người Trung Quốc, mũi tẹt, đôi mắt nhỏ, nhưng có tầm vóc trung bình, không quá nhỏ như người Nhật, cũng không quá cao như người Trung Quốc. Tuy nhiên, họ mạnh mẽ hơn và tích cực hơn cả hai, dũng cảm hơn người Trung Quốc, nhưng thua kém người Nhật một thứ, đó là coi nhẹ tính mạng trong nguy hiểm và những trận đánh; người Nhật dường như không sợ hãi cái chết “(Trang 113).

“Nếu người nam chết, thường mặc mười hai áo khoác tốt nhất của mình, nếu một người phụ nữ chết, thì chỉ có chín.” (Pg 265)

Từ Tạp chí Journal of an Embassy to the Courts of Siam and Cochin-China), được xuất bản năm 1830 của John Crawfurd:

“Cả hai giới ăn mặc gần như giống nhau hoàn toàn. Đối với phần dưới của cơ thể, bao gồm một cặp ống quần rộng phùng phình, được cố định bởi thắt lưng bằng một khăn sạt. Phần chính của trang phục bao gồm hai hoặc nhiều áo dài rộng, dài xuống đến nửa đùi. Đặc điểm đó, giống với những người phương Đông khác là thống nhất và không thay đổi, Có tà áo vắt về phía bên phải, và được cố định bằng năm cái nút và nhiều khâu sắt. Tay áo rất rộng, và với những người không phải lao động, họ lòng thòng tới chân, hoặc thậm chí tới chân và quá một nửa chân, vượt quá đầu ngón tay, Còn cách ăn mặc cấp thấp, vì cần thiết, mặc đồ ngắn hơn “(trang 277).

“Với phụ nữ, váy yếm bên trong dài đến dưới đầu gối, và váy bên ngoài dài tới mắt cá chân.” (Trang 278)

“Tóc của người đứng đầu được để dài, và đưa lên thành một nút ở phía sau đầu, giống người Trung Quốc làm trước khi trang phục không hợp lệ đã bị áp đặt lên người Tartar. Cả hai giới đều đội khăn xếp, được đặt lên bởi bằng sự khéo tay”(Trang 278).

“Những người ở tầng lớp dưới, chỉ mặc quần áo, hiếm khi đội những chiếc khăn này lên đầu.” (Trang 278) “Khi ở ngoài, cả hai giới đều mặc mũ rơm màu véc ni, nhỏ hơn chút ít so với đường kính hai bàn chân, buộc dưới cằm. Điều này, đôi khi là một trong các hình thức lòng chảo đảo ngược, và những người khác giống như một ổ bánh đường, tuy nhiên hơi kỳ quái, nó bảo vệ tốt, chống lại ánh nắng mặt trời và mưa “(Trang 278).

“Các nguyên liệu của trang phục bao gồm tơ tằm hoặc bông, được sử dụng nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác mà tôi thấy. Váy yếm bên trong là bông sản xuất trong nước, luôn luôn chưa đượctẩy trắng, nghĩa là, nó không phải là một khăn tay bằng lanh trắng ở vương quốc. Tà bên ngoài và áo choàng, đối với các cấp bậc cao hơn trong xã hội, thì luôn luôn là bằng lụa, hoặc gạc hoa, và sau này thường là do Trung Quốc sản xuất. Các ống quần thì tất cả các tầng lớp hoặc là bằng lụa, hoặc vải trong nước “(Trang 278-279).

“Khăn xếp (khăn đống) luôn có màu đen hoặc màu xanh, và đây cũng là một loại vải trong nước.” (Pg 279)

“Những người thuộc tầng lớp dưới thường được mặc vải cotton, họ ít dùng lụa. Áo bông cotton của họ được nhuộm một màu nâu sẫm, như rám nắng. Màu này được tiết xuất từ các gốc củ mà tôi đã đề cập đến”(Trang 279).

“Trang trí bằng các kim loại quý, đá quý, ít xuất hiện. Các phụ nữ thỉnh thoảng đeo vòng tay bằng vàng. Đá quý được đeo, nhưng sử dụng thường xuyên nhất là ngọc trai, và hổ phách lấy từ Yu-nan “(Trang 279).

“Những người phụ nữ đeo hoa tai và cột tóc bằng một cây trâm với một cái đầu vàng trang trí.” (Trang 279)

“Người Đông Dương đi những đôi dép không có gót. Nó được chú ý, rằng trang phục của người Trung Quốcvới đôi bàn chân nhỏ trong số những người phụ nữ không biết đến Đông Dương” (Trang 279-280).

Từ những hình ảnh và minh họa mà tôi đã nhìn, có vẻ như là đầu triều Nguyễn (1802-1945) khăn xếp rất cồng kềnh, do thực tế là vải cần được tự quấn quanh tóc. Cuối 19 đầu thế kỷ 20, khăn xếp trở nên ít cồng kềnh và cuối cùng không cần quấn, nhưng có phần vải cứng cho phép người mặc dễ dàng đưa vào và đội mũ của mình.

Nhưng dù sao điều này có thể là cuối cùng của thông tin đồ họa thời trang Việt Nam, như tôi hy vọng sẽ nghiên cứu Vương Quốc Champa tiếp theo.

Song Tử Tây lược dịch (Nguồn: Nancy Dương/lilsuika/Hats and Hair Fashion History: Vietnam)

Advertisements

One thought on “Lịch sử trang phục và mũ nón Việt Nam

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s