Ngành công nghiệp chip lạc hậu của Trung Quốc thối rữa vì tham nhũng

Một người đang kiểm tra tấm wafer bán dẫn tại Hội nghị bán dẫn thế giới năm 2020 ở thành phố Nam Kinh. Ảnh: AFP

Jeff Pao

ngày 13 tháng Tám 2022

Biên dịch: GaD

Hàng loạt vụ bắt giữ quan chức và giám đốc điều hành hàng đầu chỉ ra sự ghép nối và mục ruỗng trong nỗ lực của chính phủ để tự sản xuất chip.

Một cơn bão chống tham nhũng bùng phát vào giữa tháng Bảy cho đến nay đã dẫn đến việc bắt giữ hàng chục quan chức và CEO hàng đầu của quỹ đầu tư quốc gia Trung Quốc và các công ty liên quan, khiến cho chiến lược sản xuất chip của Bắc Kinh chuyển hướng.

Zhao Weiguo, cựu chủ tịch Tsinghua Unigroup, một nhà sản xuất công nghệ và chất bán dẫn Trung Quốc, đã bị các nhà điều tra bắt đi vào tháng trước vì bị cáo buộc có liên quan đến các hoạt động mua sắm bất thường.

Xiao Yaqing, Bộ trưởng Công nghiệp và CNTT Trung Quốc, trong khi đó\, đã bị bắt vì tình nghi vi phạm kỷ luật và pháp luật của Đảng Cộng sản.

Kể từ đó, một số quan chức và CEO khác của Quỹ đầu tư công nghiệp vi mạch quốc gia – còn được gọi là Quỹ Lớn – và Tsinghua Unigroup đã bị bắt. Một số công ty công nghệ Trung Quốc kể từ đó đã đưa ra tuyên bố rằng hoạt động của họ sẽ không bị ảnh hưởng bởi các vụ bắt giữ.

Vụ bắt giữ được đưa ra sau khi các quan chức cấp cao Trung Quốc hồi tháng trước phàn nàn rằng chính phủ đã đổ hàng chục tỷ USD vào công nghiệp bán dẫn trong thập kỷ qua nhưng vẫn chưa đạt được kết quả như mong đợi, Bloomberg đưa tin.

Sau khi sự siết chặt quy định kéo dài 1,5 năm đối với lĩnh vực internet của Trung Quốc, tác động tiêu cực đến hoạt động và giá cổ phiếu của những gã khổng lồ công nghệ lớn như Alibaba và Tencent dường như kết thúc vào tháng 6, Bắc Kinh đã khởi động một chiến dịch chống tham nhũng mới nhằm tăng tốc cải cách lĩnh vực bán dẫn quan trọng.

Zhao Weiguo, cựu chủ tịch của Tsinghua Unigroup, đã bị bắt vì những sai phạm trong mua sắm. ảnh: Twitter

Mối quan tâm về nhu cầu “bắt kịp” trong ngành công nghiệp quan trọng đang được đưa ra ở cấp cao nhất của chính phủ. Chủ tịch Trung Quốc Xi Jinping đã thừa nhận trong chuyến thăm ngày 28/6 tới Huagong Tech Co Ltd, một công ty cắt laser tại Vũ Hán, rằng “quang điện tử là một ngành công nghệ cao chiến lược với nhiều ứng dụng”.

“Trung Quốc có điều kiện để đi đầu trong việc đạt được những đột phá” trong ngành, Xi nói. “Điều quan trọng là phải đột phá các công nghệ lõi quan trọng. Chúng ta phải tuân thủ giải quyết vấn đề, phát huy hết lợi thế của hệ thống quốc gia Trung Quốc, làm việc chăm chỉ và bắt kịp, đẩy nhanh việc thực hiện tự lực và tự hoàn thiện về khoa học và công nghệ ”.

Trừng phạt và bóp cổ

Trong hai năm qua, ông Tập đã nói rằng việc thiếu các công nghệ lõi quan trọng là lý do khiến Trung Quốc bị các nước khác “bóp nghẹt” trong tham vọng và sự phát triển công nghệ. Thuật ngữ “bóp cổ” hay “ka bozi (勒)” trong tiếng Quan thoại, hiện là một từ thông dụng trong cư dân mạng Trung Quốc.

Ban đầu, “ka bozi” bắt nguồn ở từ “nút cổ chai”. Nhưng tháng 5 năm 2019, sau khi Mỹ đưa gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc Huawei Tech. vào danh sách đen thương mại, một động thái mà Huawei cho biết hồi tháng Chín năm ngoái, dẫn đến thiệt hại trị giá 30 tỷ đô la Mỹ cho các doanh nghiệp viễn thông của mình, các quan chức Trung Quốc bắt đầu sử dụng “ka bozi”. có nghĩa là “bóp nghẹt”, để mô tả các biện pháp trừng phạt của Hoa Kỳ.

Zhang Jing, một phiên dịch viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc, đã chính thức dịch “ka bozi” thành “sự bóp nghẹt” trong hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung vào tháng 4 năm ngoái.

Kể từ đầu năm 2020, Washington cũng đã ngăn Hà Lan xuất khẩu thiết bị in thạch bản cực tím (EUV) sang Trung Quốc, hạn chế khả năng sản xuất chip cao cấp từ 22 nanomet (nm) đến 7 nm. Các nút nhỏ hơn có thể tăng mật độ bóng bán dẫn trên chip, giúp tính toán nhanh hơn và tiêu thụ điện năng thấp hơn.

Tháng trước, các báo cáo truyền thông cho biết chính quyền Biden cũng đang tìm cách cấm các công ty Trung Quốc có được các công cụ in thạch bản cực tím sâu (DUV), công cụ tạo ra các con chip nằm trong khoảng từ 28 nm đến 90 nm.

Báo cáo truyền thông cũng cho biết Mỹ đang xem xét cấm các nhà sản xuất chip nhớ của Trung Quốc mua thiết bị của Mỹ có thể sản xuất chip NAND với hơn 128 lớp. Tháng trước, Micron đã bắt đầu sản xuất hàng loạt NAND xếp chồng 232 lớp tại Singapore.

Một bản tin gần đây cho biết, các quan chức cấp cao Trung Quốc trong cuộc họp tháng Bảy, đã xem xét sự phát triển lĩnh vực chip quốc gia nhưng nhận thấy rằng sự tiến bộ có thể đã bị phóng đại và nhiều khoản đầu tư đã thất bại. 

Trích dẫn các nguồn giấu tên, Bloomberg cho biết các quan chức rất buồn khi chính phủ Xi đã chi hơn 100 tỷ USD để thúc đẩy lĩnh vực chip trong thập kỷ qua nhưng những nỗ lực này không mang lại kết quả như mong đợi. Vụ bắt giữ Zhao Weiguo của Tsinghua Unigroup và Xiao Yaqing của MIIT diễn ra nhanh chóng sau khi báo cáo được công bố.

Diao Shijing, cựu đồng chủ tịch Unigroup, Ding Wenwu, tổng giám đốc Big Fund, và Li Luyuan, chủ tịch công ty con của Unigroup là Beijing Uni Science & Tech. Service Group Co Ltd, cũng bị bắt, Caixin đưa tin.

Ngày 9/8, Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Trung Quốc (CCDI), một cơ quan chống tham nhũng, cho biết hai cựu giám đốc điều hành và một nhân viên hiện tại của SINO-IC Capital Ltd, công ty quản lý Big Fund, đang bị điều tra. Họ bao gồm cựu giám đốc Du Yang, phó giám đốc Yang Zhengfan và cựu quản lý Liu Yang.

Trung Quốc đang bắt kịp lĩnh vực sản xuất chip. ảnh: Twitter

Các khoản đầu tư không hiệu quả

Big Fund được khởi xướng năm 2014 bởi China Development Bank Capital, China National Tobacco Corporation, Beijing E-town International Investment & Development Co Ltd, China Mobile, Shanghai Gushing Group, China Electronics Technology Group, Beijing Unis Communications và Sino-IC Capital. 

Nó đã có khoản tài trợ ban đầu là 120 tỷ nhân dân tệ (17,8 tỷ USD) để đầu tư vào các công ty trong lĩnh vực bán dẫn chuyên về thiết kế, đóng gói, thiết bị hoặc vật liệu.

Tsinghua Unigroup, đơn vị sở hữu 51% vốn của Đại học Thanh Hoa, gặp khó khăn về tài chính vào cuối năm 2020 và được tái cơ cấu vào năm ngoái. Tháng Mười Một năm ngoái, CCDI cho biết Gao Songtao, người từng là phó chủ tịch của Sino IC Capital từ tháng Mười 2014 đến tháng Mười Một 2019, đang bị điều tra vì những lý do không rõ ràng.

Các chuyên gia CNTT Trung Quốc có nhiều quan điểm trái chiều về tốc độ phát triển chậm lại của công nghệ và năng lực sản xuất chip của Trung Quốc. 

Một số người nói rằng tài trợ của chính phủ đã được dành một phần để đầu tư vào cổ phiếu thay vì hỗ trợ nghiên cứu. Những người khác cho rằng đầu tư của Trung Quốc đã tạo ra một số đột phá nhưng không đủ để chế tạo một máy in thạch bản. 

Chen Hang, một nhà phân tích của Founder Securities Co., đã viết trong một báo cáo năm 2020 rằng, Trung Quốc đã bắt đầu sản xuất công cụ in thạch bản EUV của riêng mình bắt đầu từ năm 2006 và đã hoàn thành nghiên cứu các công nghệ lõi vào tháng Sáu 2017. 

Một tấm wafer làm bằng DUV được sử dụng trong sản xuất chất bán dẫn. Ảnh: Cung cấp

Ông cho biết Tập đoàn sở hữu nhà nước thiết bị điện tử vi mô Thượng Hải (SMEE) đã lên kế hoạch cung cấp một công cụ in thạch bản ngâm DUV có thể tạo ra chip 28 nm vào năm 2022.

Theo kế hoạch nội địa hóa của SMEE, nó sẽ nhận các bộ phận laser từ Beijing RSLaser Opto-Electronics Tech., các bộ phận quang học từ Beijing Gopptix Tech. và Changchun National Extreme Precision Optics, các bộ phận máy móc từ Beijing U-Precision Tech. và hệ thống ngâm từ Zhejiang Cheer Tech. 

Tuy nhiên, SMEE đã không phát hành bất kỳ bản cập nhật công khai nào trong hai năm qua về sự tiến bộ của công cụ in thạch bản do họ tự phát triển.

Phụ thuộc  nhập khẩu

Năm 2021, nhập khẩu chip của Trung Quốc tăng 16,9% lên 635,48 tỷ chiếc so với một năm trước đó trong khi xuất khẩu chip tăng 19,6% lên 310,7 tỷ chiếc, theo Tổng cục Hải quan Trung Quốc. Tính theo giá trị, nhập khẩu chip của Trung Quốc tăng 23,6% lên 432,6 tỷ USD trong khi xuất khẩu tăng 32% lên 153,79 tỷ USD cùng kỳ.

Tuy nhiên, do lệnh khóa “zero-Covid” của Thượng Hải, sản lượng chip của Trung Quốc đã giảm 6,3% xuống còn 166 tỷ đơn vị trong nửa đầu năm nay so với một năm trước đó.

Theo Thống kê Thương mại Chất bán dẫn Thế giới (WSTS), Trung Quốc là thị trường bán dẫn lớn nhất thế giới khi doanh số bán chip tại nước này tăng 27,1% từ năm 2020, lên 192,5 tỷ USD năm ngoái. Trên toàn cầu, doanh số bán chip tăng 26,2% lên 555,9 tỷ USD.

Song Weijia, một nhà nghiên cứu tại Học viện Chiến lược Đổi mới Quốc gia Trung Quốc, đã viết trong một bài báo hồi tháng Năm rằng Trung Quốc nên kiên nhẫn trong việc phát triển công nghệ sản xuất chip và kỳ vọng sẽ từng bước tạo ra đột phá.

Song nói: “Trong những năm gần đây, rất nhiều tin tức và dư luận nói nhiều về ‘đột phá công nghệ’ nhưng mọi người hãy luôn bình tĩnh và đầu óc tỉnh táo. “Ngay cả với một số thành tựu khoa học, vẫn còn một chặng đường dài trước khi chúng có thể được chuyển thành sản phẩm.”

“Bên cạnh đó, mọi người cũng nên tránh gọi việc nâng cấp sản phẩm thông thường là ‘đột phá’ vì các báo cáo phóng đại trên phương tiện truyền thông có thể ảnh hưởng đến đánh giá của các cơ quan chính phủ cũng như việc hoạch định và thực hiện chính sách của đất nước,” Song nói thêm.

Song cho rằng các công ty nhỏ không nên đốt tiền để theo đuổi những đột phá khoa học một cách mù quáng mà hãy để lại sứ mệnh cho các nhà khoa học và các nhà nghiên cứu cấp cao

Xiao Yaqing, Bộ trưởng Công nghiệp và CNTT Trung Quốc, đã bị bắt vì tình nghi vi phạm kỷ luật và pháp luật của Đảng Cộng sản. Ảnh: Twitter/Screengrab/Alarabiya News

 

Nhà khoa học trẻ

Ngày 12 tháng Tám, Guangming Daily, một tờ báo do Ban Tuyên giáo Đảng Cộng sản Trung Quốc điều hành, cho biết một nhà khoa học trẻ ở Thâm Quyến đã dành bảy năm cho một dự án duy nhất và tinh chế thành công chất quang điện polyimide cảm quang (PSPI), một vật liệu quan trọng được sử dụng trong sản xuất chip.

Bài báo cho biết Teng Chao, một nhà nghiên cứu tại Viện Công nghệ tiên tiến Thâm Quyến, và nhóm của ông đã sử dụng các công thức toán học để giải quyết các vấn đề trong quá trình thí nghiệm. Nó cho biết thành tựu khoa học của họ có thể cho phép Trung Quốc sản xuất PSPI của riêng mình và phá vỡ thế độc quyền hiện do các nhà cung cấp Nhật Bản và Hoa Kỳ nắm giữ.

Ngày 22 tháng Tư năm ngoái, Đại học Thanh Hoa đã thành lập Trường Mạch tích hợp và đón nhận 137 sinh viên khoa học hàng đầu. Chen Xu, bí thư Đảng ủy Đại học Thanh Hoa, cho biết ngôi trường mới sẽ giúp Trung Quốc đào tạo tài năng trẻ và tránh bị người khác “bóp cổ”.

Nhận xét của bà được đưa ra vài ngày sau khi ông Xi có bài phát biểu tại trường đại học, vào thời điểm đó đang kỷ niệm 110 năm thành lập.

Tuy nhiên, sau một năm, một bài báo của Trung Quốc cho biết ngôi trường mới ở Thanh Hoa đã không được công chúng tán thưởng nhiều, vì hầu hết sinh viên muốn tiếp tục học tập và làm việc tại Mỹ. Bài báo cho biết trường đã chi 2,5 triệu yuan cho mỗi sinh viên tốt nghiệp nhưng không thu được nhiều lợi nhuận. Nó thúc giục trường thay đổi cách tiếp cận.


https://asiatimes.com/2022/08/slow-chip-sector-reform-leaves-china-unsatisfied/

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s