Từ Hán Việt gốc Phật giáo trong tiếng Việt

Kỳ Thanh

Đạo Phật (đP) được du nhập vào xã hội Trung Hoa (TH) cách đây trên hai ngàn năm; đP đã đóng góp và ảnh hưởng rất lớn: đem đến sinh khí mới cho sinh hoạt thường ngày; tăng thêm sự sinh động về: tư tưởng, triết lý sống, thế giới quan … cho dân tộc Hán.

Về mặt ngôn ngữ: từ đôi (từ kép) được thông dụng hơn, biết dùng những câu kệ ngắn gọn để truyền đạt ý tưởng. Từ lối sống thực dụng (nông nghiệp, gia tộc… được chuyển đổi dần và biết tổ chức, quản lý dưới dạng “tăng đoàn”); cộng thêm thiền định, triết lý nhân quả

Sinh khí mới: từ bi, vị tha, bình đẳng lan vào thực tiễn đời sống, vào tư duy. Biết trừu tượng hóa; biết hướng đến tôn giáo… đã làm thay đổi (gần như toàn diện) về nhân sinh quan, thế giới quan, vũ trụ quan…; mang đến cho đời sống tinh thần, học thuật được sắc nét hơn; làm giàu thêm và đa dạng hóa nền văn hóa, nghệ thuật TH. Và trở thành một trong ba trụ cột: Nho + Phật + Đạo, nền tảng hình thành văn minh TH (từ đời Đường, Tống đến Hiện Đại).   

Tương tự, khi mà hạt giống Phật giáo được gieo trồng trên mảnh đất Việt, từ thuở còn mang tên Giao Chỉ, với bản chất từ bitrí tuệ, đP đã được người Việt nhiệt tình đón nhận. Từ đó đến nay, đP đã gắn liền với sự thăng trầm, thịnh suy của đất nước. Và đã mang lại những bản sắc văn hóa riêng biệt cho dân tộc; làm đa dạng, phong phú thêm cho văn hóa Việt Nam.

Khi Đạo Phật (đP) được du nhập vào, các nhà Sư và tín đồ thường sử dụng kinh Hán Tạng, tức Đại Tạng Kinh bằng chữ Hán. Nhiều thuật ngữ Phật học Hán Việt đã đi sâu vào lòng người, đến nỗi nhiều người không còn biết đến nguồn gốc của nó.

Ghi chú: Chữ Hán in đậm. Hán Việt (HV) in đậm ngôn. Chữ in đậm nghiêng trong dấu ngoặc (Buddha) là chữ Phạn. Dấu # trong ngoặc là nghĩa tương đương (#).

***

Vài từ Hán Việt có nguồn gốc Phật giáo (chỉ nêu tượng trưng vài từ thông dụng):

Phật Đà (Buddha) 佛陀 à   Phật à 浮图 phù đồ  à  Bụt.

Bồ tát (Bodhisattva) 菩萨 .

Bồ đề (Bodhi) 菩提 .

Như lai (Tatha  gata) 如來 .

Nam mô (Na mô) (Namah ) 南無 (HV: nam vô).                 

Bát nhã般若 (HV: ban nhược).

Tịnh độ净土 *   

* Chữ có hai cách đọc Hán Việt là: thổ (đất, đất đai) và độ (kinh Tịnh Độ, một trong năm bộ kinh thuộc Tịnh Độ Tông)…

Ta bà (# trần thế).

Cung dưỡng供養 (# cúng dường). 

Tỷ khưu (Bhiksu) 比丘 (# tì khưu = tì khiêu = tỳ kheo).

Tỷ khưu Ni (Bhiksuni) (# sư cô).

Kiếp (Kalpa)   à  Kiếp nạn 劫难 .

Tam muội (Samadhi) .

Thiền na (Dhyana) 禅那 (# thiền; # Zen); (# Tĩnh lự靜慮).

Xá lợi (Sari) 舍利 (# linh cốt).

Ba la mật đa (Paramita) 波羅密多 [= đáo bỉ ngạn到彼岸 (# đến bờ giác ngộ)].

Bố thí (Dana) 布施 .

Sát na (Ksana) 刹那 .

Niết bàn (Nirvana) 涅槃 .

Địa ngục (Niraya) 地獄 .

Phiền não烦恼 .

Công khóa功课 .

Chân thật真实 .

Thế giới世界 .1

Tồn tại存在 .2    

Vũ trụ宇宙 .3

Chú thích:

  1. thế, biểu trưng cho dòng thời gian, nối tiếp và không ngừng (ba vạch ngang ba vạch đứng đan vào nhau). giới (jiè) trên là chữ điền: ruộng đất, dưới là chữ giới (jiè): chữ hình thanh 形聲; ý là không gian.
  2. tồn, gồm hai chữ tài: mầm cây mới nhú lên; và chữ tử, ý nói mầm sống đã hình thành, theo thời gian mà trưởng thành.  tại gồm hai chữ tài: mầm cây mới nhú lên; và chữ thổ: đất, ý nói mầm sống phải bám vào đất (không gian) mới sinh trưởng.
  3. trụ, gồm hai chữ: miên: mái che, và chữdo: mầm cây (mạ) từ ruộng đất mọc lên; chữ trụ là khoảng thời gian để cây có thể trưởng thành. gồm hai chữ: miên: mái che, và chữvu: ở, tại. Vậy chữ là khoảng không gian để hiện hữu. Tóm lại : 空间 = 上下四方. Vũ: không gian = thượng hạ tứ phương. : 时间 = 往古來今. Trụ: thời gian = vãng cổ lai kim.

Tự do自由 .

Tam tạng .

Bình đẳng平等 .

Phương tiện方便 .

Giải thoát解脱 .

Từ bi慈悲 .

Hỉ xả 喜舍 .

Đương hạ当下 (# lập tức; # giây phút hiện tại).

Tâm địa心地 .

Cảnh giới境界 .

Sám hối忏悔 .   

Giác ngộ觉悟 .  

Trí tuệ智慧 .      

Nghiệp (Karma)   à  Nghiệp báo業报  à  Tác nghiệp 作業  à  Cộng nghiệp 共業  à  Nghiệp chướng 業障  à  Tội nghiệp 罪業 (ội nghiệp 可怜) (dễ nhầm lẫn giữa HV và thuần Việt).

Duyên (Pratyaya)   à  Duyên khởi缘起  à  Duyên phận缘分  à  Duyên sanh缘生  à  Hữu duyên有缘   à  Tùy duyên随缘  à  Kết duyên结缘  à  Tích duyên惜缘  à  Nhân duyên因缘 .

Chánh (Sammā)   à  Chánh kiến正見 (# thấy đúng sự thật)  à Chánh mạng正命(# nuôi mạng chân chánh)  à  Chánh luật nghi正律儀  (# sự phòng hộ chân chánh)  à  Chánh giác giả  à  Chánh tận giác giả   à  Đẳng chánh giác giả  à  Tối Chánh giác giả最正覺者  à  Vô thượng chánh giác giả無上 à  Chánh tâm giải thoát (Sammā vimuttacitta)  =  Tâm chánh giải thoát  (# Tâm được giải thoát hoàn toàn)  à Chánh tận khổ  (# đoạn tận mọi khổ đau).

Hằng hà sa số 恒河沙数  (# nhiều vô số kể).

Manh nhân mô tượng盲人摸象  (# không biết mà đoán mò).

Khế lí khế cơ契理契机 . (# phù hợp với chân lý, đạo lý, không gian và thời gian; và cảnh giới của người đang ở.)

Nhân quả nghiệp báo 因果業报 . (# Nhân (Nghiệp) tốt thì sẽ trổ Quả tốt, còn ngược lại nếu gieo Nhân xấu thì sớm hay muộn gì cũng nhận Quả xấu).

Không trung lâu các空中楼阁 . (# xây nhà trên cát, mơ mộng hảo huyền).

Thiên long bát bộ天龙八部 . (# tám loài hữu tình trong thần thoại Phật giáo. Trước kia họ hung ác, sau được Phật chuyển hoá thành những thần vật hộ trì Phật pháp).

Ngũ uẩn giai không 五蕴皆空 . (# ngũ uẩn:  sắc, thọ, tưởng, hành và thức; đều là vô ngã tức là không).

Tâm tâm tương ấn 心心相印 . (# tâm và tâm in vào nhau; biểu thị tâm ngộ của đệ tử đã khế hợp với tâm ngộ của thầy, nên thầy dùng tâm của thầy truyền cho tâm của đệ tử).

Chúng sinh bình đẳng  众生平等 . (# tất cả chúng sinh đều bình đẳng trong Phật tánh).

Liễu sinh tử, diệt khổ bi了生死 , 灭苦悲 . (# hiểu được quy luật của sinh diệt tức là ngộ, khi đã ngộ thì vượt qua mọi khổ đau, phiền não).

Phóng hạ lập đao, lập địa thành Phật  放下屠刀, 立地成佛 . (# Buông con dao đồ tể xuống, đứng ngay đó mà thành Phật).

Kiến nguyệt hốt chỉ, đăng ngạn xá phiệt (khí chu) 见月忽指 , 登岸舍筏 (弃舟). (# ngắm trăng thì đừng chấp vào ngón tay chỉ hướng; đã đến bờ giác ngộ thì bỏ lại  thuyền bè ).

Sinh lão bịnh tử, thành trụ hoại không 生老病死 , 成住坏空 .  (# quy luật của trời đất: luôn biến đổi không ngừng: đời là vô thường).

Ưng vô sở trụ, nhi sinh kỳ tâm 應無所住 , 而生其心  (# không cần chỗ trụ, tâm mới xuất hiện.).v.v…

Vì đề tài “từ Hán Việt gốc Phật giáo” là vấn đề: lớn, sâu, rộng. Theo chiều dài lịch sử của dân tộc; các bậc chân tu, các thức giả xưa và nay còn đang tranh luận, tìm tòi, nghiên cứu. Người viết chỉ nêu một vài ví dụ về một số từ Hán Việt có nguồn gốc (ý nghĩa) từ Phật học (mang bản sắc văn hóa riêng biệt của Phật giáo) để giới thiệu với các bạn. Đề nghị các bạn nên tham khảo, tìm hiểu thêm qua: từ điển Phật học, kinh Phật, các trang mạng của cơ sở Phật giáo, các bậc chân tu để được rõ nghĩa…

Câu kệ & thiền (là những sản phẩm trí tuệ từ Phật giáo mà hình thành)  

Những câu kệ hay, ngắn về thiền dưới đây; minh chứng về cách phiên dịch điển hình của các học giả xưa và nay; qua đó cho thấy cái thâm túy, hay, đẹp của các lời dạy của Tổ, của Thầy (được thể hiện qua từ Hán Việt). Với các bài thơ minh họa ngắn gọn, dễ hiểu (từ ngữ) sẽ giúp bạn đọc có cái nhìn đa dạng hơn về hình thức lẫn nội dung; hầu từng bước tự nâng cao thêm về từ Hán Việt.

Qua cách đối chiếu để bạn đọc tham khảo, sẽ học thêm các từ mới và nhiều cách dịch khác nhau; nhằm mở rộng thêm về cách ứng dụng vào thực tiễn của từ Hán Việt. Người viết không đi sâu vào phân tích và nội dung (thâm sâu) của từng bài.

Trình bày theo thứ tự: chữ Hán (in đậm) —– Hán Việt (in đậm) —– dịch nghĩa của các bậc học giả xưa và nay (in nghiêng).

***

應無所住而生其心

Ưng vô sở trụ nhi sinh kỳ tâm

cần phải không có chỗ trụ, thì cái tâm ấy mới xuất hiện

            (GS. Nguyễn Văn Trường dịch)

    *

Không cần chỗ trụ, tâm mới xuất hiện.

(Thầy Thích Phước Nhân dịch)

*****

春來春去疑春盡,

花落花開只是春.

                                               (thiền sư Chân Không真空zhēn kōng)

*

Xuân lai xuân khứ nghi xuân tận,

Hoa lạc hoa khai chỉ thị xuân.

*

Xuân qua xuân lại ngờ xuân tận,

Hoa nở hoa tàn vẫn là xuân.

                                           (giáo sư Nguyễn đăng Thục dịch)

*

Xuân đến, xuân đi ngỡ xuân hết,

Hoa nở hoa tàn chỉ là xuân.

                                           (thiền sư Thích Thanh Từ dịch)

*

Xuân qua lại, ngỡ xuân tận,

Hoa dù rụng nở, vẫn hoàn tiết xuân.

(Phạm Tú Châu dịch)

*****

開經偈

無上甚深微妙法
百千萬刼難遭遇。
我今見聞得受持
願解如來真實義。

(武则天)

*

Khai kinh kệ

Vô thượng thậm thâm vi diệu pháp
Bách thiên vạn kiếp nan tao ngộ
Ngã kim kiến văn đắc thọ trì
Nguyện giải Như Lai chân thật nghĩa

(Võ Tắc Thiên –  nhà Đường)

*
Phật pháp rộng sâu rất nhiệm mầu
Trăm ngàn muôn kiếp khó tìm cầu
Con nay nghe được chuyên trì tụng
Nguyện rõ Như Lai nghĩa nhiệm mầu.

(không rõ dịch giả)

 

*****

 

身是菩提树,

心如明镜台,

时时勤拂拭,

勿使惹尘埃。

(神秀)

*

Thân thị Bồ Ðề thụ,

Tâm như minh cảnh đài,

Thời thời cần phất thức,

Vật sử nhạ trần ai.

(Thần Tú – nhà Đường)

 

  *

Thân là cây Bồ Ðề,

Tâm như đài gương sáng,

Luôn luôn phải lau chùi,

Chớ để dính bụi bặm.

        (thiền sư Thích Thanh Từ dịch)

*

Thân thiệt Bồ đề thọ,
Lòng như minh cảnh đài,
Hằng hằng lau phủi sạch,
Chớ để vướng trần ai.

(Tô Quế dịch)

*****

 

見 性 偈

菩提本無樹

明鏡亦非臺
本來無一物
何處塵埃

(慧能唐) **

** Huệ Năng 惠能 = Tuệ Năng慧能. Chữtuệ (hùi) là cổ ngữ của chữhuệ (hùi); trước đây là hai chữ đồng âm đồng nghĩa, có thể thay nhau sử dụng mà nghĩa không đổi. Nhưng từ đời Hán, mới có sự phân biệt giữa, tuy cùng bộ chữ (tâm nằm) và đồng âm nhưng nghĩa khác nhau. tuệ: là đầu óc sáng suốt, hiểu biết mau lẹ; phải tự mình rèn luyện mà hình thành. huệ: là yêu thương; mang tình thương đến cho người hoặc tiếp nhận của người khác ban cho.

*

Kiến tính kệ

Bồ-đề bổn vô thụ,

Minh kính diệc phi đài

Bổn lai vô nhất vật,

Hà xứ nhạ trần ai?

(HT Thích Từ Quang dịch)

*

Bồ-đề vốn không cây,

Gương sáng cũng chẳng đài

Xưa nay không một vật,

Chỗ nào dính bụi bặm?

           (thiền sư Thích Thanh Từ dịch)

*

Kệ kiến tánh

Bồ đề đâu phải thọ,
Minh cảnh có chi đài,
Xưa nay không một vật,
Nào chỗ vướng trần ai?

(Tô Quế dịch)

*****

(菩提达摩)

 *

Giáo ngoại biệt truyền

Bất lập văn tự

Trực chỉ nhân tâm

Kiến tính thành Phật

(Bồ Đề Đạt Ma)

                                 *

Việc truyền bá (đạo lý) không lệ thuộc vào kinh điển,
Không dựa vào văn tự (kinh sách),
Đi thẳng vào lòng người,
Thấy được bản tánh mà thành Phật.”

(Nguyễn Vĩnh Thượng dịch ý )

*

          Truyền riêng ngoài giáo điển

          Chẳng lập thành văn tự

          Chỉ thẳng tâm người

          Thấy tánh thành Phật

(không rõ dịch giả)

 

*****

 

一缽千家饭

孤身万里游

只为生死事

教化度春秋

         (布袋和尚)

*

Nhất bát thiên gia phạn

Cô thân vạn lý du

Chỉ vị sinh tử sự

Giáo hóa độ xuân thu.

                          (Bố Đại Hòa Thượng)

*

Một bát cơm ngàn nhà,

Thân đi ngàn dặm xa.

Vì việc lớn sinh tử,

Giáo hóa tháng ngày qua.

(không rõ dịch giả)

 

*****

春去百花落,

春到百花開.

事逐眼前過,

老從頭上來.

莫謂春殘花落盡,

庭前昨夜一枝梅.

                                          (thiền sư Mãn Giác滿覺mǎn jué )

*

Xuân khứ bách hoa lạc,

Xuân đáo bách hoa khai.

Sự trục nhãn tiền quá,

Lão tùng đầu thượng lai.

Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận,

Đình tiền tạc dạ nhất chi mai.

*

Xuân trỗi trăm hoa rụng

Xuân tới, trăm hoa cười.

Trước mắt, việc đi mãi,

Trên đầu, già đến rồi!

Đừng tưỏng xuân tàn hoa rụng hết,

Đêm qua, sân trước, một cành mai.

(Ngô Tất Tố dịch)

*

Xuân đi muôn vạn hoa tàn

Xuân về thắm lại ngập tràn những hoa

Việc đời thế sự đi qua

Trên đầu tuyết điểm một vài cọng sương

Chờ cho xuân hết hoa tàn

Đêm qua sân trước nở vàng cành mai

(Nguyễn Khắc Hiếu dịch)

*

Xuân đi trăm hoa rụng

Xuân đến trăm hoa cười

Trước mắt việc đi mãi

Trên đầu, già đến rồi

Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết

Đêm qua – sân trước – một cành mai.

                         (thiền sư Thích Thanh Từ dịch)

*

Xuân đi trăm hoa rụng,

Xuân đến trăm hoa cười.

Việc đời qua trước mắt,

Già đến trên đầu rồi !

Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết,

Ngoài sân đêm trước một cành mai.

(Lê Mạnh Thát dịch)

 

*****

春來花蝶善知時,

花蝶應須共應期.

花蝶本來皆是幻,

莫須花蝶向心持.

                                           (thiền sư Giác Hải覺海jué hǎi)

*

Xuân lai hoa điệp thiện tri thì,

Hoa điệp ứng tu cộng ứng kỳ.

Hoa điệp bản lai giai thị huyễn,

Mạc tu hoa điệp hướng tâm trì.

*

Xuân sang hoa bướm khéo quen thì,

Bướm lượn hoa cười vẫn đúng kỳ.

Nên biết bướm hoa đều huyền ảo,

Thây hoa mặc bướm, để lòng chi.

    (Ngô Tất Tố dịch)

*

Xuân đến bướm hoa khéo biết thì,

Cần nhau hoa bướm biết nhau khi.

Bướm hoa vốn thảy đều hư huyễn,

Chớ đem hoa bướm giữ lòng chi.

(Lê Mạnh Thát dịch)

 

*****

登幽州臺歌

 

前不見古人,

後不見來者.

念天地之悠悠,

獨愴然而涕下.

(陳子昂Trần Tử Ngang)

*

Đăng U-châu đài ca

Tiền bất kiến cổ nhân,

Hậu bất kiến lai giả.

Niệm thiên địa chi du du,

Độc thương nhiên nhi thế hạ.

*

Bài ca lên đài U Châu.

Ngoảnh lại trước: người xưa vắng vẻ;

Trông về sau: quạnh quẽ người sau.

Ngẫm hay trời đất dài lâu,

Mình ta rơi hạt lệ sầu chứa chan.

(Trần Trọng San dịch)

 

*****

鳥鳴澗

 

人閒桂花落,

夜靜春山空。

月出驚山鳥,

時鳴春澗中。

(王维 )

*

Điểu minh giản

Nhân nhàn quế hoa lạc,

Dạ tĩnh xuân sơn không.

Nguyệt xuất kinh sơn điểu,

Thời minh xuân giản trung.

(Vương Duy)

*

Chim hót trong khe suối

Người nhàn (ngắm nhìn) hoa quế rụng,

(Trong) một đêm tĩnh lặng (giữa) một vùng núi xuân vắng ngắt.

Con trăng hiện ra (khiến) chim trong núi hoảng hốt,

Vụt hót (vang) trong khe suối ngày xuân.

(không rõ dịch giả)

*

Chim hót trong khe

Người nhàn hoa quế nhẹ rơi,

Đêm xuân lặng ngắt trái đồi vắng tanh.

Trăng lên, chim núi giật mình,

Tiếng kêu thủng thẳng đưa quanh khe đồi

                                       (Ngô Tất Tố dịch)

*

Chim hót trong khe suối

Nhàn nhã ngắm nhìn hoa quế rụng,

Tĩnh mịch đêm xuân trong núi vắng.

Trăng ló đầu non chim hoảng hốt,

(Ngỡ sáng) trong khe vội hót vang.

                             (Hoang Phong dịch)

 

*****

 

楓橋夜泊

月落烏啼霜滿天,

江楓漁火對愁眠。

姑蘇城外寒山寺,

夜半鐘聲到客船。

( )

*

Phong Kiều Dạ Bạc

Nguyệt lạc ô đề sương mãn thiên,

Giang phong ngư hoả đối sầu miên.

Cô Tô thành ngoại Hàn San tự,

Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền.

                                              (Trương Kế)

*

Đêm ghé thuyền bên chiếc Cầu Phong

Trăng lặn, quạ kêu, sương đầy trời,

Trên sông ở bến Cầu Phong, thao thức bên ngọn đèn* của người dân chài.

Từ ngôi chùa Hàn San nơi ngoại thành Cô Tô,

Lúc nửa đêm vọng lại với người khách trên thuyền những tiếng chuông ngân.

* một loại đèn bão tránh gió.                                                                 (không rõ dịch giả)

*

Đỗ thuyền đêm ở bến Phong Kiều

Quạ kêu, trăng lặn, sương rơi

Lửa chài, cây bãi, đối người nằm co

Con thuyền đậu bến Cô Tô

Nửa đêm nghe tiếng chuông chùa Hàn San

                                   (Tản Đà dịch)

*

Đêm khuya thuyền đậu ở bến Phong Kiều

Quạ kêu, trăng lặn, sương rơi,

Lửa chài, cây bãi, đối người nằm co.

Con thuyền đậu bến Cô Tô,

Nửa đêm nghe tiếng chuông chùa Hàn San.

                               (Trần Trọng Kim dịch)

*

Đêm ghé bến Phong Kiều

Tiếng quạ, trăng tà, sương phủ kín,

Bên đèn thao thức một niềm đau.

Cô Tô, vọng lại Hàn San tự,

Nửa đêm thuyền vẳng tiếng chuông ngân.

                                  (Hoang Phong dịch)

*

Đỗ thuyền đêm ở bến Phong Kiều

Trăng tà chiếc quạ kêu sương

Lửa chài cây bến sầu vương giấc hồ

Thuyền ai đậu bến Cô Tô

Nửa đêm nghe tiếng chuông chùa Hàn San.

                         (Nguyễn Hàm Ninh dịch)

*****

Trích dẫn từ cuốn: “tự học Hán Văn theo phương pháp mới” Kỳ Thanh biên soạn đầu năm 2020.

Mùa Vu Lan năm 2021. Kỳ Thanh trích dẫn và biên tập.

2 thoughts on “Từ Hán Việt gốc Phật giáo trong tiếng Việt

  1. Thưa Kỳ Thanh,
    Cảm ơn những thông tin khá thú vị trong bài viết; trước đây nghĩ rằng những từ (đôi) như: phiền não, chân thật, thế giới, tồn tại, vũ trụ, tự do, bình đẳng… là xuất xứ từ Hán ngữ, hoặc được du nhập từ Nhật Bản (thời cận đại)?! tương tự, những tục ngữ: người mù sờ voi; chúng sanh bình đẳng…không ngờ tất cả đều từ Phật giáo mà hình thành cách đây trên ngàn năm.
    Xin tác giả cho biết: dựa vào nguồn tham khảo nào mà khẳng định xuất xứ từ Phật giáo? Nếu được nên bổ sung thêm để thấy được tính đa dạng của tiếng Việt.
    Trân trọng.
    Catherine Nguyen.

    • Chào bạn,
      Cảm ơn bạn đã phản hồi. Bài viết “từ Hán Việt gốc Phật giáo trong tiếng Việt”, tôi tham khảo chủ yếu từ:
      “Vật diễn thông luận物演通论” của Vương Đông Nhạc王东岳 (học giả TQ).
      “Sử học và Phật học 史学和佛学” của Lương Khải Siêu梁启超 (học giả TQ).
      Trong tương lai, tôi sẽ bổ sung thêm khi có dịp.
      Thân chào.
      Kỳ Thanh.

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s