Những vấn đề tôn giáo và xã hội đặt ra từ sự kiện Chùa Ba Vàng

giai-nghiep-15530666317741079718994.jpg

Hà Văn Thùy

Sự kiện chùa Ba Vàng đặt ra hai vấn đề cần được suy ngẫm: 1. Việc thỉnh oan gia trái chủ có vi phạm Phật pháp? Và 2. Việc thu tiền thỉnh oan gia trái chủ có vi phạm pháp luật? Để rộng đường dư luận, chúng tôi xin đóng góp một góc nhìn.

  1. Vấn đề thứ nhất: Thỉnh oan gia trái chủ có vi phạm Phật pháp?

Lên đồng, gọi hồn, áp vong, bắt ma… là tín ngưỡng dân gian hình thành từ xa xưa trong xã hội Việt Nam. Cố nhiên, như mọi việc trong cuộc sống, nó có mặt tích cực và mặt tiêu cực. Tích cực khi nó giúp người tai qua, nạn khỏi, đem lại sức khỏe và cuộc sống yên bình. Tiêu cực khi là trò lừa đảo, khiến thân chủ tiền mất tật mang. Dù tiêu cực, dù tích cực thì hệ thống tín ngưỡng này tồn tại khách quan, ngoài ý muốn chủ quan của con người. Có thời, chụp cho cái mũ “mê tín dị đoan,” nó bị cấm đoán khắc nghiệt. Nhưng rồi, cái gì căng lắm sẽ có lúc chùng, sau thời gian cấm đoán, nó hoạt động trở lại hình như công khai hơn. Khoảng hơn 20 năm nay, khi xuất hiện những nhà ngoại cảm có khả năng nhìn thấy vong hồn, trò chuyện với người cõi âm, để từ đó giúp tìm kiếm hàng ngàn hàng vạn hài cốt liệt sỹ thì việc gọi hồn, trục vong trở thành đương nhiên. Giờ mà có ai nói cô Phan Thị Bích Hắng hành nghề mê tín dị đoan thì kẻ đó trở thành trò cười cho thiên hạ bởi lẽ chính họ mới là dị đoan mê tín. Như vậy, có điều vui là chúng ta tiến thêm một bước gần tới xã hội tâm linh.

Nhưng một vấn đề lớn khác được đặt ra: thỉnh oan gia trái chủ có trái Phật pháp? Muốn trả lời câu hỏi này chỉ có thể tìm về kinh sách Phật giáo. Trong Phật pháp, có tích chuyện kinh điển là Tôn giả Mục Kiền Liên cứu mẹ. Khi đạt giác ngộ, nhờ có tuệ nhãn, ngài Mục Kiền Liên thấy mẹ bị đọa trong địa ngục. Ngài xin Phật cứu giúp. Phật bảo: lập trai đàn thật lớn rồi mời thật nhiều chư tăng đến cầu. Làm theo lời Phật, ngài Mục Kiền Liên cứu được mẹ. Đây là câu chuyện chứa nhiều thông điệp. Là bậc giác ngộ, cố nhiên ngài Mục Kiền Liên hiểu rằng, như mọi chúng sinh, mẹ của mình cũng đang phải trả quả nghiệp. Theo Phật pháp, thì ngoài tu dưỡng bản thân, không tha lực nào cứu được. Nhưng với lòng hiếu, ngài không thể lạnh lùng chấp nhận cái tất yếu “ai làm nấy chịu”của mẹ, còn mình ung dung tiêu dao miền cực lạc. Do vậy, ngài đứng ra cầu Phật. Đức Phật, với uy lực vô biên, ngài có thể làm mọi chuyện. Nhưng nếu Phật tự mình ra tay, không chỉ trái Phật pháp mà còn tạo tiền lệ xấu như ỷ lại, dựa dẫm sau này. Do vậy, ngài khuyên tôn giả Mục Kiền Liên lập đàn cầu nguyện. Việc làm này không trái Phật pháp vì cùng với nỗ lực bản thân, sức mạnh của chư tăng cũng giúp cho sự tu tập. Câu chuyện trong chiều sâu nói rằng, Phật pháp không cứng nhắc, không vô tình, lòng hiếu thảo chân thành có thể thay đổi số mệnh. Như vậy, trong Phật pháp có giải oan gia trái chủ. Nhiều bộ kinh đã nói lên điều này. Như bài kinh Sinh thú trong Tương ưng bộ; kinh Pháp cú quyển 4 phẩm Ái dục; kinh Pháp hoa quyển 2, phẩm Thí dụ; Kinh Trung bộ, Phạm Thiên cầu thị; kinh Địa tạng… đều có nói tới oan gia trái chủ. Điều này chứng tỏ trong Phật pháp, hoạt động hóa giải những mối oán thù từ tiền kiếp là công việc của nhà chùa và chư tăng.

Trên mạng, ta cũng nghe Thượng tọa Thích Giác Hạnh kể hàng nghìn chuyện vong báo oán, không chỉ trong nước mà ở nhiều nơi trên thế giới. Ai dám lên án nhà sư già làm sai Phật pháp? Thầy Giác Hạnh cũng nói: “Nhà chùa không được áp vong, gọi hồn nhưng phải thỉnh oan gia trái chủ.” Ta còn gặp nhiều vị cao tăng khác nói về vong nhập và giải oán kết. Từ đây có thể kết luận, thỉnh oan gia trái chủ không chỉ có trong Phật pháp mà còn là trách nhiệm của nhà chùa trong việc cứu độ chúng sinh. Như vậy, chùa Ba Vàng không sai Phật pháp.

Từ phân tích trên cho thấy, việc kết tội chùa Ba Vàng vi phạm Phật pháp là không thuyết phục. Nhưng theo bản án kỷ luật chùa Ba Vàng, các vị chức sắc cho rằng hoạt động thỉnh oan gia trái chủ vi phạm Hiến chương của Giáo hội. Ở đây có điều cần suy ngẫm. Trong xã hội thì Hiến pháp là bộ luật cao nhất. Mọi bộ luật khác phải tuân thủ Hiến pháp. Với giới tu hành thì kinh sách là bộ luật cao nhất. Mọi quy định của Giáo Hội không được trái với kinh sách. Tuy nhiên, có một thực tế là, khi áp đặt chủ nghĩa duy vật vô thần lên xã hội thì nhà nước Việt Nam cũng áp đặt quan niệm vô thần lên các tôn giáo. Do không chấp nhận quỷ, thần, ma, vong… nên nhà nước cũng không chấp nhận vong báo oán và thỉnh oan gia trái chủ. Điều này được quán triệt trong Hiến chương của Giáo hội. Một việc không phù hợp với kinh sách nhưng buộc phải làm bởi “cương lĩnh đảng cao hơn Hiến pháp.”Đó là quy định trên giấy tờ. Nhưng là công việc vẫn làm từ xưa, phục vụ nhu cầu bức thiết mang tính sống còn của con người nên tại nhiều ngôi chùa, việc thỉnh oan gia trái chủ vẫn diễn ra. Trên thực tế, nó vẫn là sinh hoạt tôn giáo bình thường. Chùa Ba Vàng không là ngoại lệ. Sự việc chỉ trở thành dư luận khi bị báo chí nêu lên. Xét cho cùng thì điều bức xúc của công luận không phải việc vi phạm Phật pháp mà ở chỗ thu tiền, thu rất nhiều tiền! Trong nhiều trường hợp, việc thi hành luật pháp ở xứ ta vẫn theo kiểu “mắt nhắm mắt mở.” Do báo chí phát hiện nên chức sắc Phật giáo đành phải đắng lòng “mở mắt”xử lý ngôi chùa, đánh vào thành tựu nổi bật của Phật giáo, từng được những cơ quan ngôn luận chính thống đầy quyền uy ca ngợi. Không những thế, chư vị cũng buộc lòng “ngó lơ” trước nỗi thất vọng cay đắng của hàng trăm Phật tử ngơ ngác trước cổng chùa, bức xúc trong tiếng ngẹn ngào đẫm nước mắt nói rằng, khi họ khốn khổ, bị bệnh viện trả về chờ chết thì không thấy nhà báo đâu. Nay khi nhờ nhà chùa họ được sống thì báo chí đến đập phá hạnh phúc của họ: “Không có sư Thầy chỉ dẫn, không có cô Yến, chúng tôi biết nương tựa vào đâu?”

  1. Vấn đề thứ hai: thỉnh oan gia trái chủ của chùa Ba Vàng có vi phạm pháp luật?

Phóng sự của báo Lao Động nói chùa Ba Vàng lừa đảo nhưng không hề đưa ra chứng cứ. Do vậy lời buộc tội là không có cơ sở. Báo còn nói, mỗi năm nhà chùa thu hàng trăm tỷ. Đó là lời kết tội nặng nề. Chính con số này như trái bom, khiến bùng nổ dư luận xã hội. Tuy nhiên, đó lại là con số không được bảo chứng nên không có giá trị pháp lý. Người đọc tỉnh táo sẽ đặt câu hỏi: số liệu lấy từ đâu? Của cơ quan chức năng nào? Nếu là tài liệu riêng, nhà báo phải công bố. Hàng triệu người đọc đang chờ nhà báo trả lời? Không có chứng cứ của vụ lừa đảo thì dù có thu bao nhiêu tiền, chùa Ba Vàng cũng không vi phạm pháp luật. Nhà báo chỉ nói một phần sự thật: chỉ nói thu tiền mà không nói tiền được chi ra sao? Nếu tiền được dùng để sư tăng tiêu xài riêng, làm giầu, hưởng lạc là có tội. Còn nếu tiền dùng xây chùa, tạc tượng, làm từ thiện lại là “đồng tiền khôn”. Không nói về việc chi tiền ra sao thì bài báo mới có một nửa sự thật. Một nửa sự thật là sự dối trá!

Một câu hỏi được đặt ra: trả nợ người cõi âm, giá nào là đắt, giá nào là rẻ? Thầy Giác Hạnh giảng: “Nợ vong có nợ máu, nợ tình, nợ tiền. Nợ máu phải trả bằng máu, nợ tiền phải trả bằng tiền.” Thầy kể, năm 1970, một ông Việt mượn ông Mỹ 500 USD. Năm 1972 ông Mỹ về nước, ông Việt chưa kịp trả nợ. Gần đây ông Mỹ báo mộng về đòi. Không biết trả cách nào, ông hỏi nhà sư chùa làng. Nhà sư bảo: mua gạo bố thí người nghèo. Ông đổi ra tiền Việt mua gạo đem bố thí. Nhưng ông Mỹ về đòi tiếp. Ông người Việt sợ quá hỏi Thầy Giác Hạnh. Thầy bảo: “Làm vậy sao được? Anh tự mua đồ rồi tự bố thí chớ vong đã nhận nợ đâu? Giờ muốn trả thì đổi ra tiền Việt rồi chuyển cho Thầy”. Thầy cho tiền vào phong bì, đặt lên cái mâm, dâng lên bàn thờ Phật. Thầy cầu Phật rồi khấn mời vong ông Mỹ (tên cụ thể) về nhận nợ. Nhà chùa đem tiền mua gạo, mì gói bố thí. Tới lúc này chuyện mới êm. Chuyện bốn anh em nhà nọ được thừa kế mảnh đất hương hỏa. Người trong họ gợi ý, nên chia làm năm phần. Bốn anh em bốn phần, phần còn lại để xây từ đường vì dòng họ chưa có từ đường. Bốn người không chịu, đem chia bốn, mỗi người một phần. Người em út đem phần đất của mình bán lại cho dòng họ để xây từ đường. Mấy năm sau trong gia đình 11 người thay nhau chết. Hoảng quá, họ cầu cứu tứ phương kể cả thuê thầy yểm đảo. Không xong, họ tìm tới thầy Giác Hạnh. Thầy nói, các vị ăn ở thất đức, đã thế lại còn trấn yểm hại cho tổ tiên là quá ác. Thày phải lập đàn cho mấy anh em sám hối nhiều ngày mới êm.

Thỉnh oan gia trái chủ có ba thành phần tham gia. Trong đó vong (chủ nợ) là A, con nợ là B còn vị tăng là người trung gian C. Qua trung gian C, A nói lên món nợ. Ở đây A có uy quyền tuyệt đối. Vì là món nợ từ nhiều kiếp trước nên B không được cãi mà buộc phải nhận nợ. Thông qua C, có cuộc mặc cả. Vì A biết tất cả nên B không thể nói dối. Nếu không trả nổi, B chỉ có thể xin với vong được làm công quả cho nhà chùa. Trả xong nợ, khổ chủ lấy lại được sức khỏe và bình an. Còn vong cũng được quy y siêu thoát, không còn là ngạ quỷ gây hại cho người. Với một món nợ nần từ muôn kiếp trước, để cứu một hay nhiều mạng người thi cái giá bao nhiêu là đủ? Trong khi ai cũng biết, để chạy một chân công chức quèn bây giờ không dưới 500 triệu!

Có sự thật là, chùa Ba Vàng bị tội chính vì nó hoạt động hiệu quả, thu hút nhiều khách thập phương và Phật tử. Đáng lẽ Hội Phật giáo phải nghiên cứu hoạt động của ngôi chùa để rút kinh nghiệm rồi đưa ra giải pháp phù hợp nhằm phát huy những mặt tích cực của nó. Rất có thể, theo cách nào đó, chùa Ba Vàng là mô hình mà cuộc sống tạo ra trong hoàn cảnh mới. Ngôi chùa truyền thống vốn là nơi vắng vẻ, dành cho số it người tu tập nhằm độc thiện kỳ thân. Nhưng nay, trong hoàn cảnh sau những cuộc chiến tranh ác liệt, sinh linh oan thác quá nhiều và xã hội cũng tích tụ nhiều oan khuất cần hóa giải. Lúc này, ngôi chùa trở thành cơ sở tâm linh giúp chúng sinh hóa giải oán nghiệp, đem lại cuộc sống hạnh phúc cho cõi dương và an bình cho cõi âm, vì vậy cần nhiều những ngôi chùa hoạt động hiệu quả. Mấy năm trước, chúng tôi gặp một tiến sỹ Phật học dòng Mật tông từ Mỹ về. Ông nói: “Trên cõi thế, quan hệ giữa người Việt và người Chăm đã tốt. Nhưng tại cõi âm, oán hận còn rất nặng khiến cho một số việc muốn làm nhưng không làm được vì người cõi âm ngăn cản. Cần làm những lễ cầu siêu lớn để hóa giải.” Đó là điều đáng để suy nghĩ. Rất có thể, chùa Ba Vàng thỉnh oan gia trái chủ có hiệu quả bởi nó có được ba nguyên nhân sau. Trước hết, chùa xây trên nền hai ngôi chùa cổ, là đất thiêng tụ hội linh khí nên có nguồn năng lượng lớn. Thứ hai, chư tăng nhà chùa tu luyện đúng pháp nên có thần lực. Thứ ba, do hoạt động chuyên nghiệp nên việc cầu nguyện tạo ra năng lượng cao, có uy lực hóa giải oan nghiệp?

  1. Kết luận

Trên thực tế, chùa Ba Vàng không vi phạm Phật pháp cũng như pháp luật. Nhưng so với những ngôi chùa khác, nó trở nên không bình thường vi lượng người đến quá đông. Mặt khác, cũng như tất cả các ngôi chùa khác, việc thu chi ở chùa chưa được công khai minh bạch, dẫn đến nghi ngờ. Trong bối cảnh đó, một bài báo nói rằng chùa làm việc mê tín dị đoan, lừa người thu rất nhiều tiền đã gây xúc động dư luận. Bị bất ngờ trước sức ép của công luận, cả hệ thống chuyên chính vào cuộc, với cách làm đơn giản  nhất là cấm đoán để chiều theo dư luận. Điều cần làm lúc này là công khai, dân chủ chỉ ra đóng góp cũng như hạn chế của chùa, giải tỏa những hiểu sai đã áp đặt với chùa Ba Vàng để nó trở lại hoạt động bình thường. Không chỉ ở Ba Vàng mà tại các chùa khác, cần có biện pháp giúp nhà chùa kiểm toán tài chính, công khai việc thu chi trước Phật tử và công luận để tránh hệ lụy về sau. Trên đại cuộc, cần rút kinh nghiệm cho hoạt động tín ngưỡng trong kỷ nguyên mới.

Sài Gòn, nhân giỗ Tổ năm Kỷ Hợi.

                                                                                                                                          H.V.T

2 thoughts on “Những vấn đề tôn giáo và xã hội đặt ra từ sự kiện Chùa Ba Vàng

  1. Xin lỗi ông Thùy nhé. Bà Yến nếu công minh thì sao trốn chui trốn nhủi từ hôm báo chí đưa tin. Mà ông xem video clip bà ấy nói chuyện cách đây 30-40 đời, ông nhân ra hộ tôi là bao nhiêu năm, thời đấy nó ra sao mà dám phán như thế. Ông Thái Minh nếu ngay thẳng thì sao k dám công khai tiền công đức cúng dường. Năm nào chùa Ba Vàng cũng gây chuyện từ trong nội bộ đến gây sự với tín ngưỡng thờ Mẫu. Ông Thùy đừng có lập lờ đánh lận con đen

  2. * Đạo Phật kể từ khi hình thành Đại thừa và Mật thừa đã trở thành hữu thần và đương nhiên là mê tín hóa chúng sinh. Trước đó, Phật = Bụt = Buddha = Giác ngộ là tiêu chí hướng dẫn chúng sinh tự mình đi đến giác ngộ để tự tìm ra con đường tu dương và phấn đấu cho riêng mình. Như thế, mục tiêu ban đầu của đạo Phật là tự thân, sau này lại biến thành tha nhân, tức là chúng sinh phải cầu cạnh các thế lực siêu nhiên phù hộ cho số mạng và các công việc của mình trong cuộc sống.
    * Nên nhớ rằng, đạo Phật Đại thừa và đạo Lão chính là văn minh Trung hoa đã cắm rễ vững vàng ở Đại Việt từ lâu (ở Tầu thì đạo Phật đã bị biến thành đạo Bồ Tát). Ông Hà Văn Thùy có nhớ Minh Thành tổ Chu Đệ/Lệ đã có chỉ thị cho tổng binh Chu Năng khi đánh Đại Việt/Ngu thì cần phải tru diệt hết mọi thứ chỉ trừ chùa chiền và các đền quán?

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s