Ba Lan chạy đua để giúp Ukraina xuất khẩu vụ thu hoạch lúa mì đang tới gần

Cù Tuấn dịch từ Wall Street Journal.

Ba Lan lùng sục khắp châu Âu để tìm toa xe lửa dự phòng, và khuyến khích các công ty xe tải gửi tài xế về phía đông.

WARSAW — Chỉ còn vài tuần nữa trước khi vụ thu hoạch lúa mì của Ukraina bắt đầu, Ba Lan đang chạy đua để đẩy nhanh dòng chảy ngũ cốc từ quốc gia láng giềng bị chiến tranh tàn phá, lùng sục khắp châu Âu để tìm các toa tàu và container dự phòng, đưa các nhân viên hải quan mới vào biên giới với Ukraina hiện đang chật ních xe tải và phái các nhà lãnh đạo chính trị đến các quốc gia xa xôi cần lúa mì để đảm bảo đích đến cho các chuyến hàng mới từ Ukraina.

Nỗ lực tập thể, được các quan chức Ba Lan và Ukraina và các công ty xe tải tham gia mô tả là một nỗ lực giúp Ukraina xuất khẩu lúa mì của mình bằng đường bộ, phá vỡ sự kìm hãm của hải quân Nga đối với các tuyến vận chuyển trên Biển Đen của Ukraina. Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Ba Lan Henryk Kowalczyk, Ba Lan hy vọng có thể tiếp nhận và vận chuyển một phần ba trong số 4,5 triệu tấn mà Ukraina sẽ xuất khẩu hàng tháng trong thời bình. Khối lượng này là gấp đôi khối lượng hiện tại đang chuyển qua Ba Lan.

Nhưng trước hết, một lượng lớn cơ sở hạ tầng và các động lực kinh tế phải được móc nối lại với nhau một cách nhanh chóng, trước khi thu hoạch lúa mì đạt tốc độ cao nhất vào gần cuối tháng 6.

Tại Brussels, Ba Lan đã yêu cầu Ủy ban châu Âu giúp tìm ra vô số thiết bị tàu chở hàng chuyên dụng cần thiết để chuyển lúa mì ra khỏi các tuyến đường sắt do Liên Xô xây dựng của Ukraina, vốn rộng hơn của Ba Lan và đưa lên các chuyến tàu của Ba Lan. Tại Cairo, trong tuần này, Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda đã gặp Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah Al Sisi, để điều phối các chuyến hàng từ Ukraina đến Ai Cập – quốc gia nhập khẩu lúa mì lớn nhất thế giới.

Ở biên giới Ba Lan-Ukraina, cả hai nước đang đua nhau tạo các làn đường mới cho các phương tiện chở lúa mì. Bên cạnh đó, hàng km xe tải đang phải chờ gần một tuần trong một số trường hợp để có thể đi qua ba trạm kiểm soát hải quan hiện chịu trách nhiệm cho phần lớn việc xuất khẩu ra nước ngoài của Ukraina.

Anatoly, một tài xế xe tải người Ukraina, 57 tuổi, đang giao 22 tấn dầu hướng dương cho biết: “Tôi không cảm thấy mệt mỏi khi lái xe mà mệt mỏi vì phải chờ đợi ở đây. Sau ba ngày xếp hàng để đi qua biên giới từ thị trấn Jagodyn của Ukraina đến Dorohusk của Ba Lan, ông vẫn còn cách điểm kiểm soát hải quan vài dặm.

“Tôi đã vận chuyển hàng thực phẩm từ những năm 1990 và thời điểm này là khắc nghiệt nhất đối với chúng tôi. Chuỗi xe xếp hàng chưa bao giờ dài như vậy,” ông nói thêm.

Ukraina thường xuyên xuất khẩu khoảng 10% tổng sản lượng lúa mì và gần một nửa dầu hướng dương của cả thế giới. Liên hợp quốc cho biết, việc nước này không thể vận chuyển nông sản ra thị trường nước ngoài đã làm gia tăng tốc độ lạm phát toàn cầu, đẩy giá lương thực lên cao ở một số nước nghèo nhất thế giới và làm trầm trọng thêm nguy cơ đói kém trong các cuộc xung đột khác tại Yemen và Ethiopia.

Các quan chức cho biết có khoảng 20 triệu tấn lúa mì đang được lưu trữ ở Ukraina. Sản lượng lúa mì toàn cầu được dự báo là 774,8 triệu tấn trong giai đoạn 2022-2023, thấp hơn 4,5 triệu tấn so với giai đoạn 2021-2022, theo Bộ Nông nghiệp Mỹ. Điều kiện thời tiết ở Mỹ và Châu Âu cũng có thể dẫn đến sản lượng thu hoạch giảm.

Ba Lan và Romania đã tăng cường để cố gắng tìm các tuyến đường thay thế, một nỗ lực để củng cố nền kinh tế yếu ớt của Ukraina và giúp trấn an các quốc gia đang phát triển phải nhập khẩu lúa mì rằng họ sẽ không phải là nạn nhân thứ cấp của cuộc chiến này. Lộ trình xuất cảnh của Romania yêu cầu sà lan trên sông rời Ukraina qua sông Danube và tiếp tục đi đến cảng Constanta ở Biển Đen của Romania. Nhưng con đường thủy đó đã bị tắc nghẽn.

Lithuania đã cho phép các cảng của nước này chuyên chở ngũ cốc của Ukraina. Lúa mì của Ukraina có thể đi bằng đường sắt đến các cảng này, vì các tuyến đường sắt từ thời Liên Xô của hai nước có cùng chiều rộng — ngoại trừ việc yêu cầu phải đi qua Belarus, mà là đồng minh của Nga. Slovakia cũng có kết nối đường bộ với Ukraina nhưng không có cảng biển.

Thổ Nhĩ Kỳ đã đàm phán với Nga để xúc tiến chuyển các chuyến hàng từ Ukraina. Ngay cả trong trường hợp không có khả năng xảy ra đột phá, việc này cũng khiến việc gỡ bỏ thủy lôi trên biển và dọn dẹp tàu chiến bị chìm gần các cảng của Ukraina trước khi giao thông hàng hải bình thường có thể bắt đầu hoạt động. Giá lúa mì kỳ hạn giao dịch tại Chicago, một giá chuẩn toàn cầu, tăng 1,4% hôm 2/6 sau khi giảm hai ngày trước đó khi các nhà giao dịch đánh giá lại rằng nỗ lực của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ mang lại hiệu quả thực tế là bao nhiêu.

Điều này đã khiến Ukraina – và nguồn cung lúa mì toàn cầu – ngày càng phụ thuộc vào lượng hàng hóa có thể được vận chuyển bằng đường bộ và đường sắt qua Ba Lan. Chính phủ Ba Lan, dự kiến ​​tuyến đường bộ này có thể trở thành một thỏa thuận lâu dài, đã đề nghị tạo không gian trên các cảng biển Baltic của họ để lưu trữ ngũ cốc từ Ukraina.

Để làm được như vậy đòi hỏi phải nhanh chóng tạo ra các động lực kinh tế và cơ sở hạ tầng để thu hút các công ty vận tải tham gia.

Nga đã ném bom vào các tuyến đường bộ và đường sắt ở Ukraina nhanh hơn mức Kyiv có thể sửa chữa chúng, bao gồm cả một đường hầm xe lửa lớn gần biên giới Ba Lan bị tấn công bằng tên lửa của Nga hôm 1/6. Ông Kowalczyk, Bộ trưởng Nông nghiệp Ba Lan cho biết, các công ty xe tải đã phải rất vất vả để tìm được công ty chịu bảo hiểm, một vấn đề mà Ba Lan và Ukraina đang cố gắng giải quyết bằng cách thành lập một công ty có mục đích đặc biệt chung để cung cấp bảo hiểm và hỗ trợ tài chính cho việc mua thiết bị xe tải.

Bản thân các tài xế xe tải cũng đang bị thiếu hụt, vì Ba Lan thường để những người nhập cư Ukraina làm những công việc đó, và khi cuộc chiến xảy ra 80.000 người Ukraina ở Liên minh châu Âu đã trở về nhà chiến đấu, theo số liệu của lực lượng biên phòng Ukraina. Với việc Biển Đen bị đóng cửa, không chỉ riêng lúa mì bị buộc phải nhập cảnh hoặc ra khỏi Ukraina bằng đường bộ, tạo ra sự khan hiếm xe tải có sẵn và đẩy giá vận chuyển lên khoảng 30% kể từ khi chiến tranh bắt đầu, các quan chức trong ngành cho biết.

Mariusz Matusik, giám đốc điều hành của Krotrans Logistics, một công ty vận chuyển thực phẩm lỏng khắp châu Âu, cho biết: “Tôi đang triển khai từng xe tải thực phẩm có sẵn mà chúng tôi có.” Ông nhận được ít nhất ba cuộc điện thoại mỗi ngày từ các nông dân và doanh nhân Ukraina nhằm đảm bảo các hợp đồng vận chuyển hàng triệu tấn dầu hướng dương của họ. “Nhưng chúng tôi chỉ có thể chấp nhận chưa đến một nửa số đề nghị vận chuyển này, vì chúng tôi các hợp đồng khác bị ràng buộc.”

Khi đến biên giới, các thủ tục hải quan của EU vẫn được giữ nguyên, tạo ra một nút thắt cổ chai cho các trạm kiểm soát không được thiết lập để quản lý hàng triệu tấn lúa mì xuất ngoại trong thời chiến. Trước khi các lô hàng lúa mì có thể được thông quan, các chuyên gia từ bốn tổ chức vệ sinh khác nhau làm việc tại các phòng thí nghiệm gần biên giới hải quan phải tiến hành kiểm tra cụ thể các mẫu lúa mì để đảm bảo lô hàng đáp ứng các yêu cầu chất lượng của EU.

Một quy định hải quan của EU yêu cầu xem xét liệu bức xạ còn sót lại từ thảm họa hạt nhân Chernobyl năm 1986 có thể gây ô nhiễm lúa mì hiện đang xuất qua biên giới hay không. Một số lô hàng cần một lần kiểm tra, trong khi những lô hàng khác yêu cầu một vài lần kiểm tra. Một kỹ thuật viên phòng thí nghiệm cho biết, mỗi lần xét nghiệm tốn vài giờ, và hàng xe tải đứng chờ có thể mất đến vài ngày mới xét nghiệm hết. Đôi khi, ông nói thêm, “vì có những vi rút hoặc vi khuẩn nên các mẫu phải được chuyển đến các phòng thí nghiệm chuyên biệt để xét nghiệm lại.”

Để đẩy nhanh việc thông quan, Ba Lan đã bố trí các nhân viên hải quan luân phiên làm việc suốt ngày đêm, kể cả vào cuối tuần.

Mariusz Nowak, chủ sở hữu của AgroNowak, một công ty vận tải kinh doanh và vận chuyển ngũ cốc, ngô và cải dầu trong hơn một thập kỷ, cho biết ông đã đàm phán với những nông dân Ukraina muốn bán lúa mì của mình cho ông.

“Tôi nói với họ: “Thưa các quý ông, vui lòng mang tới hai chiếc xe tải chở ngũ cốc sớm nhất vào ngày mai, chúng tôi sẽ xem xét chất lượng ngũ cốc,” ông nói. “Nhưng không có người nào đã giao được bất kỳ xe ngũ cốc nào cho đến nay. Họ đang phải đối mặt với nhiều rào cản, chẳng hạn như các giấy tờ cần thiết… và nhiều yêu cầu khác. Ngoài ra, nhiều xe tải đã bị kẹt lại ở biên giới ”.


Hình ảnh

1: Việc Ukraina không thể vận chuyển nông sản của mình ra thị trường nước ngoài đã đẩy nhanh tốc độ lạm phát toàn cầu và đẩy giá lương thực lên ở một số quốc gia nghèo nhất thế giới.

2: Cảng Constanta ở Biển Đen của Romania là một lựa chọn cho hàng hóa xuất khẩu của Ukraina, nhưng tuyến đường thủy đó đã bị tắc nghẽn.

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s