Đã biết sai thì cố gắng sửa sai

Nguyễn Văn Nghệ

   Dịp Lễ Hiển Linh năm 2015 trên hộp thư email của anh em Cựu Chủng sinh Tiểu Chủng viện Sao Biển Nha Trang có trao đổi về từ ngữ “Mộc dược hay Một dược?” Nhiều anh em Cựu Chủng sinh trong nước cũng như sống ở nước ngoài đã tìm tài liệu để dẫn chứng trong 2 từ trên, từ nào chuẩn xác nhất. Cuối cùng anh em thống nhất là dùng từ “Một dược” để dịch từ “Myrrha” của tiếng Latin [1].

   Vào google gõ “Mộc dược hay Một dược” sẽ có nhiều bài giải thích về 2 từ ấy. Đại đa số các tác giả Công giáo và không Công giáo đều công nhận từ “Một dược” là chuẩn xác nhất.

   Trong bản dịch Kinh Thánh Cựu Tân ước của Linh mục Đa Minh Trần Đức Huân tái bản năm 1971 dùng từ “Một dược”. Bản thảo dịch Kinh Thánh của Linh mục Giuse Nguyễn Thế Thuấn ghi là “Một dược” nhưng khi đem in thì người ta tưởng Linh mục viết sai chính tả nên sửa lại thành “Mộc dược”.

   Bài Phúc âm dành cho Lễ Hiển linh sắp đến (8/1/2023) được đăng trên trang thông tin các Giáo phận ở Việt Nam đều thấy ghi “…lễ vật: Vàng, Nhũ hương và Mộc dược”.

   Để biện minh cho việc dùng từ “Mộc dược” tác giả Phê rô Nguyễn Đình Diễn đã viết: “Với MỘT DƯỢC dân chúng sửa (chỉ có các nhà phiên dịch sửa, chứ không có “dân chúng” nào cả!- T/g) thành MỘC DƯỢC có lẽ vì MỘC gần giống với MỘT nhưng quen thuộc hơn và dễ hiểu hơn vì có sự liên tưởng đến cây cỏ dùng làm thuốc.

   “Kết luận, nên dùng MỘT DƯỢC để nhất quán với chữ gốc Hán. ‘Từ điển Công giáo’ của Hội đồng Giám mục Việt Nam, tái bản năm 2019, đã dùng MỘT DƯỢC ở mục từ CHIÊM TINH, NHÀ-. Nhưng không nên khắt khe cho rằng dùng MỘC DƯỢC là sai lầm. MỘC DƯỢC mang tính xã hội nhiều hơn MỘT DƯỢC. Trong não trạng người Việt Nam Công giáo và ngoài Công giáo, MỘC gợi lên ý nghĩa về thảo dược trong khi MỘT không nói lên điều gì”[2].

   Sao lại “MỘT không nói lên điều gì”? Trong Tự Điển Việt Nam của Ban Tu thư Khai Trí có từ “Một” nghĩa là chết, mất, hết: Mai một= vùi lấp.

   Một dược (Myrrha) là hương liệu dùng trong việc tẫn liệm xác chết ở vùng Ai Cập và Palestine thời xa xưa, vì nó có tính chất chống lại sự thối rữa.

   Lý luận như tác giả Phê rô Nguyễn Đình Diễn: “…không nên khắt khe cho rằng dùng MỘC DƯỢC là sai lầm. MỘC DƯỢC mang tính xã hội nhiều hơn MỘT DƯỢC”. Vậy cái gì “mang tính xã hội nhiều” là đúng chăng? Cứ “chúng khẩu đồng từ” (Nhiều miệng cùng nói một lời-“Thiểu số phục tùng đa số”) đều đúng hay sao?

   Tác giả Bùi Ngọc Hiển khẳng định: “Chỉ có một dược mà không hề có mộc dược để dịch myrrha (của Latin), thì tại sao cứ cố chấp dùng cái không có thay cho cái có?”[3].

   Biết sai thì cố gắng sửa sai, nếu không, nói như tác giả Bùi Ngọc Hiển là “cố chấp”. Sách Tả truyện viết: “Nhân thùy vô quá. Quá nhi năng cải, thiện mạc đại yên” (Con người thì không ai là không lỗi lầm. Có lỗi mà có thể sửa đổi thì chẳng gì tốt đẹp bằng)                                              

     


Chú thích:

[1]- http://www.simonhoadalat.com/HOCHOI/MucVu/178 MotDuoc.htm

[2]-http://www.legiomariaevn.com/chi-tiet-tin-tuc/1682/moc-duoc-hay-mot-duoc-.html

[3]-http://www.tutevungtau.blogspot.com/2015/04/mot-duoc-hay-moc-duoc.html

  

2 thoughts on “Đã biết sai thì cố gắng sửa sai

  1. Rất đồng ý với từ “mộc dược” vì đó là loại thảo mộc!
    Tuy nhiên, dù từ ngữ này một – mộc dù “đúng hay sai” người nghe vẫn có thể hiểu (mộc dược thì đúng hơn), sửa thì càng tốt để ghi vào Tự Điển Bách khoa toàn thư!
    => Thế nhưng có một thứ cần phải sửa ngay lập tức, vì nó không chỉ ảnh hưởng XÂU đối với giới trẻ VN, mà còn gây tai hại rất lớn cho TỔ QUỐC & DÂN TỘC VN, đó là…LỊCH SỬ VIỆT NAM, bởi vì;
    a) Nhà sử học Hà Văn Thịnh, giảng viên trường Đại học Khoa học Huế nói với nhà báo Mạc Việt Hồng trên báo mạng Đàn Chim Việt hôm 19/5/2010 trong bài viết: “Nhà sử học Hà Văn Thịnh nói về Hồ Chí Minh” rằng; “Tôi nói thật với Chị, lịch sử Việt Nam hiện đại, chỉ có 30% sự thật, 70% giả dối, đó là điều rất đau lòng….”
    b) Trung Tướng Trần Độ (từ phút 10.45) chẳng thà không có Đảng lãnh đạo còn tốt hơn như; Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan! https://www.youtube.com/watch?v=2ur4mDbHqIA

    Thích

  2. Cho phép tớ được không đồng ý ở đây . Tiến sĩ Nguyễn Quang A nói về phái xuyên quyền thế, không cần phân biệt đúng sai . Giáo sư Nguyễn Huệ Chi cũng mong không (cần) có sự phân biệt đúng sai 1 cách rành mạch, vì nó cực đoan, dễ gây mất đoàn kết . Vả lại, cặp phạm trù đúng-sai thường bổ xung cho nhau, và tùy theo quan niệm của riêng cá nhân nào đó mà phân định đúng-sai, tức là cặp phạm trù đúng-sai mang hàm ý chủ quan . Đúng với người này nhưng sai với người khác thì sao ? Tiếng u có one man’s steak is a vegan’s poison. Miếng thịt ngon lành của người này làm người khác lợm giọng . Cái cần là ta phải có cái nhìn khách quan, phải hiểu được tại sao người ta lại xem điều đó là đúng, và đôi khi phải xét lại mình có (quá) cực đoan không khi khẳng định người khác sai

    Thôi thì cứ vô tư mà sống

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s