Putin đang đặt dấu chấm hết cho ‘Thế giới Nga’

Tổng thống Nga Vladimir Putin tham gia lễ khai trương cơ sở sản xuất quy mô lớn mới tại nhà máy sản xuất thuốc Bratskchemsyntez thuộc Tập đoàn Pharmasyntez, thông qua một liên kết video tại dinh thự nhà nước Novo-Ogaryovo ngoài thủ đô Moskva, Nga ngày 26 tháng Mười Một 2020 (nguồn ảnh: Sputnik/Aleksey Nikolskyi/Kremlin via Reuters)

Alexei Bayer

13 tháng Tám, 2022

Biên dịch: GaD

Hành động của Putin ở Ukraina sẽ chấm dứt ảnh hưởng văn hóa, ngôn ngữ và chính trị còn lại của Nga ở nhiều khu vực thuộc Liên Xô cũ.

Tổng thống Nga Vladimir Putin biện minh cho hành động gây hấn Ukraina của ông, là bởi sự cần thiết phải bảo vệ người nói tiếng Nga và xây dựng lại “Russkiy Mir” – Thế giới Nga. 

Năm 2014, Liên bang Nga sáp nhập Krym và tuyên bố kế hoạch tiếp quản “Novorossia” – Nước Nga mới – hiện là các khu vực đông và nam. Hồi đó, nó không thành công và Putin phải tự bằng lòng với những mảnh đất xung quanh Donetsk và Luhansk. Nhưng mục tiêu đã không bị bỏ rơi, và bây giờ, tám năm sau, Nga đã bắt đầu một cuộc chiến tranh lớn.

Nhưng thay vì thúc đẩy Thế giới Nga, hành động của Putin sẽ chấm dứt ảnh hưởng văn hóa, ngôn ngữ và chính trị còn lại của Nga ở nhiều khu vực thuộc Liên Xô cũ, nơi nó vẫn còn tồn tại cho đến nay. Hitler, người mà Putin mô phỏng theo nhiều cách, đã làm điều tương tự đối với nước Đức: sau khi bắt đầu khẳng định sự thống trị của Đức ở châu Âu, thay vào đó, ông ta đã phá hủy ảnh hưởng của Đức ở mọi nơi mà trước đây nước này rất mạnh.

Trong ít nhất một thế kỷ trước Hitler, từng có một khái niệm được gọi là “Mitteleuropa”, các khu vực rộng lớn của Trung Âu có nhiều quốc tịch và dân tộc khác nhau mà giới trí thức sử dụng tiếng Đức là ngôn ngữ của nền văn hóa cao. Người Do Thái Trung Âu đặc biệt bị văn hóa Đức thu hút mạnh mẽ. Người Do Thái Praha nói tiếng Đức và Franz Kafka đã viết các tác phẩm của mình bằng tiếng Đức. Joseph Roth, một tiểu thuyết gia lỗi lạc người Áo, sinh ra ở Brody, nay là Ukraina.

Theodor Herzl, sinh ra trong một ngôi nhà bên cạnh Giáo đường Do Thái lớn ở Budapest, là một phần của hiện tượng văn hóa tương tự, và Sigmund Freud, một người gốc Moravia của người Galicia di cư cũng vậy. Elias Canetti, một người Do Thái Sephardi từ Bulgaria, có lẽ là nhà văn Mitteleuropa cuối cùng còn sống, khi ông được trao giải Nobel Văn học năm 1981.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov dự họp với Bộ trưởng Ngoại giao Venezuela Carlos Faria tại Moskva, Nga ngày 4 tháng Bảy 2022. (nguồn: Reuters/Evgenia Novozhenina/Pool)

Đức Quốc xã tiêu diệt nền văn hóa Đức quốc tế

Đức Quốc xã đã tiêu diệt người Do Thái nói tiếng Đức và những người sống sót có ác cảm dễ hiểu với mọi thứ tiếng Đức. Khi gia đình tôi di cư khỏi Liên Xô vào giữa những năm 1970, chúng tôi được Julius Fischer giúp đỡ ở New York, anh đã rời Vienna khi còn là một thiếu niên và từ chối nói tiếng Đức ngay khi đặt chân đến Mỹ – khi anh ấy chưa học được tiếng Anh. 

Sau chiến tranh, người Đức thiểu số bị trục xuất khỏi Ba Lan, Tiệp Khắc, Hungary, Romania và Nam Tư. Đức là cường quốc kinh tế và chính trị hàng đầu trong EU, nhưng Đức có ảnh hưởng văn hóa nhỏ một cách tương xứng.

Mùa thu năm ngoái, tôi đi xe đạp từ Tallinn, Estonia, đến Riga, Latvia. Trên suốt con đường của chúng tôi, ảnh hưởng lịch sử của Đức ở khắp mọi nơi. Người Đức sống ở bờ biển phía đông của Baltic từ thời Trung cổ, và vào đầu thế kỷ 20, số lượng của họ là hơn 150.000 người, hay 5% dân số. Cha của nhà văn Hermann Hesse là một người Đức vùng Baltic sinh ra ở Estonia.

Cả Riga và Tallinn đều là thành viên của Liên đoàn Hanseatic, cũng như các thị trấn khác ở cả hai quốc gia. Ngôn ngữ Estonia gần với tiếng Phần Lan, một điểm khác biệt chính là việc sử dụng nhiều từ tiếng Đức. Ngay cả sau khi khu vực này trở thành một phần của Đế quốc Nga đầu thế kỷ 18, tiếng Đức vẫn là ngôn ngữ chính thức ở Riga và Tallinn. Dân số Riga của Đức chiếm hơn 40%.

Một thiểu số lớn khác là người Do Thái. Latvia có gần 200.000 người Do Thái và Riga và Daugavpils (Dvisnk) có các cộng đồng Do Thái đặc biệt sôi động. Vì hầu hết người Do Thái nói tiếng Yiddish, một ngôn ngữ Đức gần với tiếng Đức, nên có thể yên tâm cho rằng bất chấp các chính sách Nga hóa, tiếng Đức vẫn là một ngôn ngữ chung của một số nhóm dân tộc.

Nhưng bây giờ bạn sẽ khó tìm thấy bất kỳ ai nói tiếng Đức. Là một phần của Hiệp ước Molotov-Ribbentrop năm 1939, Latvia và Estonia bị Liên Xô chiếm đóng và dân số Đức vùng Baltic được “hồi hương” về Đế chế của Hitler. Người Do Thái – những người không bị Stalin trục xuất vì là thành viên của “giai cấp bóc lột” – đã bị sát hại khi Đức Quốc xã xâm lược. Khoảng 50.000 người Do Thái Latvia, Đức và Áo đã bỏ mạng tại khu Do Thái Riga.

Thay vào đó là tiếng Nga. Trong thời Soviet, chính phủ Moskva đã xây dựng các nhà máy và đưa công nhân vào làm việc ở đó. Nó cũng khuyến khích những người về hưu trong quân đội đến định cư ở Baltic – có lẽ vay mượn ý tưởng từ người La Mã, những người đã từng định cư các cựu chiến binh của họ ở các tỉnh mới bị chinh phục. 

Khi đạp xe ở vùng nông thôn, chúng tôi thấy rằng người lớn tuổi – những người đã học ở nhà trường Liên Xô mà tiếng Nga là bắt buộc – thường trả lời chúng tôi bằng tiếng Nga – một số miễn cưỡng và những người khác với một chút niềm vui hoài cổ – không phải vì chủ nghĩa cộng sản mà là cơ hội để sử dụng một ngôn ngữ mà họ hiếm khi nói. Nhưng những người trẻ tuổi không muốn nói tiếng Nga ngay cả trong những trường hợp hiếm hoi khi họ có thể, và thay vào đó họ đã thể hiện tiếng Anh xuất sắc, vì nhiều người đã làm việc ở Vương quốc Anh. 

Tôi chắc rằng bây giờ Putin đã tiết lộ ý định xây dựng lại Liên Xô, cả người già và người trẻ vùng Baltic đều muốn có ít liên quan hơn đến Nga.

Các thành phố lớn là một vấn đề khác. Narva ở đông Estonia và Daugavpils ở đông Latvia hầu như nói tiếng Nga hoàn toàn. Riga cũng vậy, và Tallinn không bị tụt lại xa. Nhiều người trong số những người Nga này muốn giữ quốc tịch Nga của họ. Một số lượng đáng kể xem truyền hình tuyên truyền của Nga và sát cánh với Putin trong hành động gây hấn với Ukraina.

Chính phủ Latvia và Estonia đã cố gắng trục xuất dân tộc thiểu số Nga của họ sau khi họ giành được độc lập. Nhưng họ muốn trở thành một phần của EU, và những động thái như vậy đã đi ngược lại luật pháp của EU và tinh thần bao trùm của một châu Âu thống nhất.

Kể từ tháng Hai 2022, các chính phủ ở Riga và Tallinn coi những người đồng tình với Putin ở nhà là một mối đe dọa nghiêm trọng và tức thời. Đặc vụ của Putin đã nuôi dưỡng cộng tác viên đội quân thứ năm ở Ukraina, những người được cho là sẽ mở cửa Kyiv cho họ.

Điều đó không hiệu quả nhưng chiến lược tương tự có thể thành công với người Nga thiểu số ở Latvia và Estonia. Cho dù Brussels có chấp thuận điều này hay không, thì một ngày nào đó người Nga ở các nước đó có thể sẽ sớm chia sẻ số phận của người Đức ở Baltic và trên khắp Trung Âu – với sự chấm dứt tương ứng của ảnh hưởng của Nga.

Sinh ra ở Liên Xô, nhà văn sống ở Mỹ từ năm 1975, di cư bằng visa Israel trong chiến dịch Let My People Go ủng hộ người Do Thái Liên Xô. Ông là một nhà kinh tế học trong 35 năm, bao gồm các vị trí tại Standard and Poor’s và The Economist Intelligence Unit. Mười năm qua, ông đã công bố 4  vụ giết người bí ẩn lấy bối cảnh ở Moskva vào những năm 1960.


https://www.jpost.com/opinion/article-714637?dicbo=v2-0ed7a95105be1a08873ead2347ee6eee

One thought on “Putin đang đặt dấu chấm hết cho ‘Thế giới Nga’

  1. “Hành động của Putin ở Ukraina sẽ chấm dứt … nhiều khu vực thuộc LX cũ”.
    Đúng vậy, nhưng tai hại hơn là ngay trong nội tại quốc gia này (Nga) chính sách ngu, mị, trị đẩy các thế hệ trẻ đi đến tư duy hành động mất lý trí, ngoài những tuyên bố sặc mùi vũ khí của các quan chức luống tuổi, đơn cử một sự việc mới nhất tại các sứ quán Anh, Mỹ, sinh viên Nga tụ tập mang hình ảnh lính Nga chết, tàn phế để phản đối các nước cung cấp vũ khí giúp Ukraine gây ra thiệt hại cho QĐ của họ. Hãy thử nghĩ, quốc gia xâm lược bất hợp pháp lại phản đối quốc gia hỗ trợ tự vệ hợp pháp, họa chăng kẻ mất trí mới hành động như thể làm trò cười cho dư luận, mà lại là thế hệ trẻ, tinh hoa tri thức tương lai của nước Nga.
    Đúng thật là thiên định quả báo nhãn tiền cho Putin.

Nhận xét về Lee San Hủy trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s