Nghiên Cứu Lịch Sử

Các Cuộc Chiến Tranh Vĩ Đại Nhất trong Lịch Sử (Bài 3)

Năm 718, quân Hồi giáo vượt qua dãy núi Pyrenees, xâm lược Aquitaine và miền nam nước Pháp và chiếm thành phố Narbonne. Đến năm 730, một lực lượng lớn hơn đã tiến xa về phía bắc đến tận Poitiers, ở miền trung tây nước Pháp. Tại đó họ bị quân Frank dưới quyền Charles Martel đánh bại vào năm 732. Tiếp tục đọc →

Lược sử các Giáo Hoàng- Bài 1

Trong khi một số giáo hoàng từng được ngưỡng mộ và tôn trọng, những người khác lại bị ghét bỏ đến mức đám tang của họ bị gián đoạn và tượng của họ bị phá bỏ sau khi họ qua đời. Một số giáo hoàng biểu hiện các triệu chứng hoang tưởng và rối loạn tâm thần lâm sàng và nhiều vị là kẻ thù của tự do và tiến bộ, gây chia rẽ hơn là đoàn kết. Câu chuyện của họ là một câu chuyện phức tạp và mâu thuẫn. Tiếp tục đọc →

Nguồn gốc loài người

Lê Quỳnh Ba biên tập Theo “The Incredible Human Journey” “The Incredible Human Journey” (Cuộc hành trình vĩ đại của loài người) là bộ phim tài liệu khoa học 5 tập, dài 300 phút, được giới thiệu bởi Tiến sĩ Alice Roberts. Phim lần đầu tiên được chiếu trên đài BBC, Vương quốc Anh vào tháng 5 và … Tiếp tục đọc →

Những cánh đồng máu : Tôn Giáo và Lịch Sử Bạo Lực (Bài 1)

Không tôn giáo nào trở thành “tôn giáo thế giới” nếu không có sự bảo trợ của một đế chế hùng mạnh về quân sự, và do đó, mỗi tôn giáo sẽ phải phát triển một hệ tư tưởng đế quốc. Nhưng tôn giáo đã góp phần vào bạo lực ở các quốc gia mà nó gắn bó chặt chẽ ở mức độ nào ? Chúng ta có thể đổ lỗi cho chính tôn giáo bao nhiêu về lịch sử bạo lực của con người? Tiếp tục đọc →

Vận mệnh đứt đoạn: Lịch Sử Thế Giới Qua Mắt Người Hồi Giáo- Bài 1

Tamim Ansary Trần Quang Nghĩa dịch LỜI GIỚI THIỆU Thế Giới Hồi Giáo Ngày Nay Lớn lên tại Afghanistan Hồi giáo, từ rất sớm tôi đã tiếp thu câu chuyện thế giới sử hoàn toàn khác với câu chuyện mà các học sinh Âu châu và Mỹ châu nghe hàng ngày. Tuy nhiên, vào thời … Tiếp tục đọc →

Iraq cổ đại (Phần 1)

Chương 1 : BỐI CẢNH ĐỊA LÝ Georges Roux Trần Quang Nghĩa dịch Có lẽ không ở đâu mà địa lý có ảnh hưởng đối với lịch sử rõ ràng được minh chứng như trong nhóm các xứ sở trải dài từ Biển Địa Trung Hải đến bình nguyên và bộ phận thuộc Iran mà … Tiếp tục đọc →

Người La Mã- Phần 2

Phần II: Sống Đời Đáng Sống Guy de la Bedoyere Trần Quang Nghĩa dịch Trong phần này . . . Thế giới La Mã là một hệ thống __ đúng ra, là hệ thống đầu tiên trong lịch sử nhân loại __ tác động hầu như đến mỗi người thuộc Đế chế La Mã. Hệ thống … Tiếp tục đọc →

Người Hy Lạp cổ đại- Phần I

Stephen Batchelor Trần Quang Nghĩa dịch Mục Lục Tổng Quát Phần I: Quay Ngược Thời Gian Chương 1: Khi nào, Ở đâu, Cái gì, Ai? Gặp gỡ người Hy Lạp cổ Chương 2: Đối mặt nền văn minh tiền sử: người Minoan và Mycenia Chương 3: Thắp sáng thời kỳ tăm tối của Cổ Hy … Tiếp tục đọc →

Người Ai Cập cổ đại

Charlotte Booth Trần Quang Nghĩa dịch Giới Thiệu Phần I: Giới Thiệu Người Ai Cập Cổ Đại Phong cảnh và hệ sinh thái của Ai Cập là nền tảng trong việc hình thành nền văn minh và cốt lõi trong việc hiểu được văn hóa, nhà nước, và ngay cả tôn giáo đã phát triển … Tiếp tục đọc →

Lịch Sử Nghệ Thuật- Phần 1

Jesse Bryant Wilder Trần Quang Nghĩa dịch Giới thiệu Mục đích của tôi khi viết Lịch Sử Nghệ Thuật là viết hữu dụng, đọc hấp dẫn, và thuận tiện như sách hướng dẫn du lịch. Sách này đề cập đến phần lớn sử nghệ thuật, nhưng không phải là tất cả. Tộí tập trung vào … Tiếp tục đọc →

Hatchepsut- Nữ Pharaoh (Phần 2)

Joyce Tyldesley Trần Quang Nghĩa dịch CHƯƠNG 2 MỘT GIA ĐÌNH MẠNH MẼ: TUTHMOSIS Bản thân Vua [Ahmose] đã nói rằng ‘Ta nhớ mẹ của mẹ ta, mẹ của cha ta. Vợ của Đại vương và Mẹ của Đại vương, Tetisheri người công minh. Hiện bà có một ngôi mộ nằm trên đất tỉnh Thebes và … Tiếp tục đọc →

Jerusalem: Những thăng trầm lịch sử – Phần 2

Simon Sebag Montefiore Trần Quang Nghĩa dịch CHƯƠNG 7 NGƯỜI MACEDON (336–166 TCN) ALEXANDER ĐẠI ĐẾ Trong vòng ba năm sau khi vua cha băng hà vào năm 336 TCN, Alexander đã hai lần đánh bại vua Ba Tư Darius III, buộc y phải rút quân về đông. Lúc đầu Alexander không truy đuổi, mà hành … Tiếp tục đọc →

50 sự kiện bạn cần biết về Lịch Sử Thế Giới- Phần 2

Ian Crofton Trần Quang Nghĩa dịch 06 SỰ BÀNH TRƯỚNG CỦA QUYỀN LỰC LA MÃ Trong tất cả các đế chế hùng mạnh, đế chế La Mã là đế chế hùng mạnh nhất và lâu dài nhất. Người Hy Lạp đã truyền bá văn hóa xa rộng sau những cuộc chinh phục của Alexander Đại Đế, … Tiếp tục đọc →

Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 1)

C.W. Ceram Nguyên tác tiếng Đức Trần Quang Nghĩa dịch từ bản tiếng Anh của E.B. Garside và Sophie Wilkins Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 2) Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 3) Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ … Tiếp tục đọc →

Lịch sử Việt Nam thời tự chủ: Vua Quang Trung [1789-1792] – Phần 7

Hồ Bạch Thảo Qua bài nghiên cứu kỳ trước, xác nhận Giả vương Quang Trung là Phạm Công Trị sẽ đến chiêm bái Vua Càn Long. Xét về chuyến đi của Giả vương hai bên đều có lợi: Phía Tây Sơn sau khi chiến thắng quân Thanh, có thể nhờ đó dập tắt hấn khích, … Tiếp tục đọc →

Bắc Triều Tiên và Triều Đại Kim (Bài 3)

BRADLEY K. MARTIN Trần Quang Nghĩa dịch BA Trên chặng trường chinh xuyên qua bão tuyết Nhiều điều đã được bàn tán về nhân vật biết đến với cái tên Kim Il-sung có tên lúc mới sinh là Kim Song-ju. Kim Il-sung là bí danh du kích của ông, được sử dụng vào những … Tiếp tục đọc →

Chứng cứ không thể bác bỏ (Bài 10)

Những cuộc phiêu lưu vào lịch sử khoa học pháp y MICHAEL KURLAND Trần Quang Nghĩa dịch 15: Khoa học rác rưởi CÁC NHÀ KHOA HỌC PHÁP Y là một nhóm chuyên gia từ nhiều lĩnh vực, cùng chia sẻ khả năng điều chỉnh tính nghiêm ngặt của khoa học cho phù hợp … Tiếp tục đọc →

Sử ta, chép hoài chưa trúng- Bài 2

Đỗ Ngọc Giao 31-Jan-2026 2. Chuyện hai bà Trưng: khi sử gia bỏ qua địa lý Cách nay hơn 60 năm, nhà sử học Trương Bửu Lâm (1933–), nguyên giám đốc viện Khảo-cổ Saigon, trong lời giới thiệu tập sách Hồng Đức bản đồ, có nói qua ‘quan niệm sử-địa’ ở nước ta thời xưa … Tiếp tục đọc →

Về vị trí hai trận thủy chiến lịch sử trên sông Bạch Đằng, dựa vào địa hình đáy sông và thủy triều hiện tại

Nguyễn Triệu Đồng Tôi đã sử dụng địa hình hiện tại của đáy sông Bạch Đằng và thủy triều đo đạc ở trạm Hòn Dấu (Đồ Sơn) để tính dòng chẩy trong sông Đá Bạc, Bạch Đằng, và sự lên xuống của mặt nước trong sông, khi thủy triều lên xuống ở cửa sông. … Tiếp tục đọc →

Vì sao Việt Nam có Mèo trong 12 con giáp? Một cách đọc từ biểu tượng học

Tôn Thất Duy Anh Tại sao trong khi phần lớn các truyền thống Á Đông gắn Mão với con Thỏ, người Việt lại gọi là con Mèo? Câu hỏi tưởng chừng chỉ nằm ở khác biệt ngôn ngữ hay tập quán lại có thể gợi mở một giả thuyết về “cột sống văn hóa”. … Tiếp tục đọc →

Cuộc Cướp Phá Rome năm 1527

Vincent Lưu Lạc Nhân NCLS Group Thời kỳ Phục Hưng Ý phát triển rực rỡ, một phần là nhờ lãnh thổ được bảo vệ bởi các rào cản thiên nhiên. Bán đảo được bao bọc bởi biển ở ba phía và dãy núi Alps ở phía bắc, khiến những cuộc xâm lược lớn từ bên … Tiếp tục đọc →

Vui với chữ nghĩa: năm Ngọ nói chuyện Ngựa: MÃ đáo thành công.

Kỳ Thanh Ngựa thần hý lộng đón xuân sang Rắn tiễn năm tàn hạnh hổ mang Vui tết đào hồng khoe sắc thắm Đón xuân mai, cúc, trổ hoa vàng … Vũ Lang * Chữ NGỌ 午 (Hán) là chữ tượng hình, có nguồn gốc từ hình ảnh cây sào (一) cắm xuống đất … Tiếp tục đọc →

Lịch sử Việt Nam thời tự chủ: Vua Quang Trung [1789-1792] – Phần 6

Hồ Bạch Thảo Phái đoàn Nguyễn Quang Hiển rời ải Nam Quan vào ngày 25 tháng 5 năm Càn Long thứ 54 [18/6/1789] đến chiêm bái Vua Càn Long tại hành cung Nhiệt Hà; vào cuối năm lại trở về ải Nam Quan. Ngô Văn Sở được cử đến nhận lãnh sắc ấn, nhân … Tiếp tục đọc →

Chứng cứ không thể bác bỏ (Bài 9)

Những cuộc phiêu lưu vào lịch sử khoa học pháp y MICHAEL KURLAND Trần Quang Nghĩa dịch 13: Xương và Côn trùng NHÂN CHỦNG HỌC PHÁP Y là ngành nghiên cứu bộ xương người và những thông tin mà nó có thể tiết lộ về tuổi tác, giới tính, sức khỏe, tình … Tiếp tục đọc →