Nghiên Cứu Lịch Sử

Các Cuộc Chiến Tranh Vĩ Đại Nhất trong Lịch Sử (Bài 3)

Năm 718, quân Hồi giáo vượt qua dãy núi Pyrenees, xâm lược Aquitaine và miền nam nước Pháp và chiếm thành phố Narbonne. Đến năm 730, một lực lượng lớn hơn đã tiến xa về phía bắc đến tận Poitiers, ở miền trung tây nước Pháp. Tại đó họ bị quân Frank dưới quyền Charles Martel đánh bại vào năm 732. Tiếp tục đọc →

Lược sử các Giáo Hoàng- Bài 1

Trong khi một số giáo hoàng từng được ngưỡng mộ và tôn trọng, những người khác lại bị ghét bỏ đến mức đám tang của họ bị gián đoạn và tượng của họ bị phá bỏ sau khi họ qua đời. Một số giáo hoàng biểu hiện các triệu chứng hoang tưởng và rối loạn tâm thần lâm sàng và nhiều vị là kẻ thù của tự do và tiến bộ, gây chia rẽ hơn là đoàn kết. Câu chuyện của họ là một câu chuyện phức tạp và mâu thuẫn. Tiếp tục đọc →

Nguồn gốc loài người

Lê Quỳnh Ba biên tập Theo “The Incredible Human Journey” “The Incredible Human Journey” (Cuộc hành trình vĩ đại của loài người) là bộ phim tài liệu khoa học 5 tập, dài 300 phút, được giới thiệu bởi Tiến sĩ Alice Roberts. Phim lần đầu tiên được chiếu trên đài BBC, Vương quốc Anh vào tháng 5 và … Tiếp tục đọc →

Những cánh đồng máu : Tôn Giáo và Lịch Sử Bạo Lực (Bài 1)

Không tôn giáo nào trở thành “tôn giáo thế giới” nếu không có sự bảo trợ của một đế chế hùng mạnh về quân sự, và do đó, mỗi tôn giáo sẽ phải phát triển một hệ tư tưởng đế quốc. Nhưng tôn giáo đã góp phần vào bạo lực ở các quốc gia mà nó gắn bó chặt chẽ ở mức độ nào ? Chúng ta có thể đổ lỗi cho chính tôn giáo bao nhiêu về lịch sử bạo lực của con người? Tiếp tục đọc →

Vận mệnh đứt đoạn: Lịch Sử Thế Giới Qua Mắt Người Hồi Giáo- Bài 1

Tamim Ansary Trần Quang Nghĩa dịch LỜI GIỚI THIỆU Thế Giới Hồi Giáo Ngày Nay Lớn lên tại Afghanistan Hồi giáo, từ rất sớm tôi đã tiếp thu câu chuyện thế giới sử hoàn toàn khác với câu chuyện mà các học sinh Âu châu và Mỹ châu nghe hàng ngày. Tuy nhiên, vào thời … Tiếp tục đọc →

Iraq cổ đại (Phần 1)

Chương 1 : BỐI CẢNH ĐỊA LÝ Georges Roux Trần Quang Nghĩa dịch Có lẽ không ở đâu mà địa lý có ảnh hưởng đối với lịch sử rõ ràng được minh chứng như trong nhóm các xứ sở trải dài từ Biển Địa Trung Hải đến bình nguyên và bộ phận thuộc Iran mà … Tiếp tục đọc →

Người La Mã- Phần 2

Phần II: Sống Đời Đáng Sống Guy de la Bedoyere Trần Quang Nghĩa dịch Trong phần này . . . Thế giới La Mã là một hệ thống __ đúng ra, là hệ thống đầu tiên trong lịch sử nhân loại __ tác động hầu như đến mỗi người thuộc Đế chế La Mã. Hệ thống … Tiếp tục đọc →

Người Hy Lạp cổ đại- Phần I

Stephen Batchelor Trần Quang Nghĩa dịch Mục Lục Tổng Quát Phần I: Quay Ngược Thời Gian Chương 1: Khi nào, Ở đâu, Cái gì, Ai? Gặp gỡ người Hy Lạp cổ Chương 2: Đối mặt nền văn minh tiền sử: người Minoan và Mycenia Chương 3: Thắp sáng thời kỳ tăm tối của Cổ Hy … Tiếp tục đọc →

Người Ai Cập cổ đại

Charlotte Booth Trần Quang Nghĩa dịch Giới Thiệu Phần I: Giới Thiệu Người Ai Cập Cổ Đại Phong cảnh và hệ sinh thái của Ai Cập là nền tảng trong việc hình thành nền văn minh và cốt lõi trong việc hiểu được văn hóa, nhà nước, và ngay cả tôn giáo đã phát triển … Tiếp tục đọc →

Lịch Sử Nghệ Thuật- Phần 1

Jesse Bryant Wilder Trần Quang Nghĩa dịch Giới thiệu Mục đích của tôi khi viết Lịch Sử Nghệ Thuật là viết hữu dụng, đọc hấp dẫn, và thuận tiện như sách hướng dẫn du lịch. Sách này đề cập đến phần lớn sử nghệ thuật, nhưng không phải là tất cả. Tộí tập trung vào … Tiếp tục đọc →

Hatchepsut- Nữ Pharaoh (Phần 2)

Joyce Tyldesley Trần Quang Nghĩa dịch CHƯƠNG 2 MỘT GIA ĐÌNH MẠNH MẼ: TUTHMOSIS Bản thân Vua [Ahmose] đã nói rằng ‘Ta nhớ mẹ của mẹ ta, mẹ của cha ta. Vợ của Đại vương và Mẹ của Đại vương, Tetisheri người công minh. Hiện bà có một ngôi mộ nằm trên đất tỉnh Thebes và … Tiếp tục đọc →

Jerusalem: Những thăng trầm lịch sử – Phần 2

Simon Sebag Montefiore Trần Quang Nghĩa dịch CHƯƠNG 7 NGƯỜI MACEDON (336–166 TCN) ALEXANDER ĐẠI ĐẾ Trong vòng ba năm sau khi vua cha băng hà vào năm 336 TCN, Alexander đã hai lần đánh bại vua Ba Tư Darius III, buộc y phải rút quân về đông. Lúc đầu Alexander không truy đuổi, mà hành … Tiếp tục đọc →

50 sự kiện bạn cần biết về Lịch Sử Thế Giới- Phần 2

Ian Crofton Trần Quang Nghĩa dịch 06 SỰ BÀNH TRƯỚNG CỦA QUYỀN LỰC LA MÃ Trong tất cả các đế chế hùng mạnh, đế chế La Mã là đế chế hùng mạnh nhất và lâu dài nhất. Người Hy Lạp đã truyền bá văn hóa xa rộng sau những cuộc chinh phục của Alexander Đại Đế, … Tiếp tục đọc →

Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 1)

C.W. Ceram Nguyên tác tiếng Đức Trần Quang Nghĩa dịch từ bản tiếng Anh của E.B. Garside và Sophie Wilkins Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 2) Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ (Phần 3) Thần linh, mồ mã và học giả- Câu chuyện khảo cổ … Tiếp tục đọc →

Chứng cứ không thể bác bỏ (Bài 5)

Những cuộc phiêu lưu vào lịch sử khoa học pháp y MICHAEL KURLAND Trần Quang Nghĩa dịch 7: Với một viên đạn VỀ MẶT LỊCH SỬ “đạn đạo học” là nghiên cứu về quá trình di chuyển của một vật thể phóng đi – một quả bóng, viên đạn, mũi tên, phi tiêu, đạn pháo … Tiếp tục đọc →

Vài nơi ở nước ta ngày nay trong địa đồ Ptolemy

Đỗ Ngọc Giao 25-Dec-2025 I know one thing, that I know nothing (Tôi biết rằng mình chẳng biết gì hết)—Socrates 1. Giới thiệu Ptolemy (đọc tô-lê-mi) là khoa-học-gia người Hy Lạp ở Ai Cập giữa thế kỷ 2 thời đế chế Roman, để lại ba bộ sách: Almagest (thiên văn), Geography (địa lý), Tetrabiblos (chiêm … Tiếp tục đọc →

Lâu Đài nghìn tỷ

Với giàu mới, nhà không chỉ để ở mà để chứng minh “tôi đã thành công”. Sang là phô trương, nhiều chi tiết là nhiều tiền, cột to phào dày là đẳng cấp. Với giàu lâu đời, nhà để duy trì phong cách sống quen thuộc. Sang là im lặng, ít chi tiết nhưng tỷ lệ chuẩn, vật liệu già đi đẹp. Những gì được sao chép là tân cổ điển Pháp, Baroque, Rococo – thẩm mỹ thế kỷ 18-19. Ngay ở châu Âu cũng không ai xây mới kiểu đó. Nhà cổ được bảo tồn, nhà mới thì hiện đại tiết chế. Còn ở Việt Nam, xây mới nhưng giả cổ theo phiên bản tưởng tượng. Tiếp tục đọc →

Chiết tự chữ Hán, dưới góc nhìn của người Công Giáo

Món quà nhỏ thân tặng các bạn CÔNG GIÁO, thay cho lời chúc mừng GIÁNG SINH và Năm Mới 2026. Kỳ Thanh Hiện nay, nhiều nhà nghiên cứu Hán Ngữ cổ; đang bàn tán về những ý nghĩa ẩn bí khi phân tích nguồn gốc của những chữ Hán cổ. Chữ Hán cổ đã có … Tiếp tục đọc →

Phương Đông trong cơn lốc “Khám phá” của phương Tây (Phần 1)

Trần Thanh Ái Về việc các nước Đông dương không bị chiếm làm thuộc địa trong suốt mấy thế kỷ từ khi các cường quốc phương Tây lần lượt tiến về phương Đông, nhà nghiên cứu người Pháp A. Cabaton từng có ghi nhận đáng chú ý như sau: “Việc các nước Đông dương có … Tiếp tục đọc →

Một Ngày Tháng Chín (Bài 7)

Các cuộc thẩm vấn những người Palestine bị bắt, các cuộc nghe lén điện thoại, thu thập thông tin tình báo từ các chính phủ nước ngoài, và việc nghiên cứu riêng của Mossad tiếp tục đúc kết cùng một danh sách những cái tên chịu trách nhiệm cho các vụ tấn công. Tên Ali Hassan Salameh đứng đầu danh sách. Cái chết của hắn trở thành một mệnh lệnh cấp thiết đối với nhóm Cơn Thịnh Nộ của Chúa. Tiếp tục đọc →

Chứng cứ không thể bác bỏ (Bài 4)

Những cuộc phiêu lưu vào lịch sử khoa học pháp y MICHAEL KURLAND Trần Quang Nghĩa dịch 6: Ngón tay táy máy … Đó là một dấu ấn luôn cố định, Nhìn vào giông bão và không bao giờ lay chuyển. -William Shakespeare Ở ALLAHABAD, ẤN ĐỘ, vào khoảng những năm 1880, một người Kayasth … Tiếp tục đọc →

Lịch sử Việt Nam thời tự chủ: Vua Quang Trung [1789-1792] -Phần 1

Vua Quang Trung lại truyền lấy sáu chục tấm ván , cứ ghép liền ba tấm làm một bức, bên ngòai lấy rơm dấp nước phủ kín , tất cả là 20 bức . Đoạn kén loại lính khỏe mạnh, cứ 10 khiêng một bức, lưng dắt dao ngắn. Hai mươi người khác đều cầm binh khí theo sau, dàn thành trận chữ “nhất”; vua Quang Trung cửi voi đi đốc thúc , mờ sáng ngày mồng 5 tiến sát đồn Ngọc Hồi Tiếp tục đọc →

Lịch Sử Việt Nam Thời Tự Chủ : Vua Lê Chiêu Thống [1787-1789]- Bài 5

Lê Chiêu Thống [1787-1789] Hồ Bạch Thảo Căn cứ vào Thanh Thực Lục, đạo quân xâm lăng do Tôn Sĩ Nghị chỉ huy đến Chi Lăng vào ngày 7 tháng 11 năm Càn Long 53 [4/12/1788], chuẩn bị vượt sông Cầu vào buổi hoàng hôn 16 tháng 11 [13/12/1788]. Riêng sông Thương nằm giữa 2 địa điểm … Tiếp tục đọc →

Chứng cứ không thể bác bỏ (Bài 3)

Những cuộc phiêu lưu vào lịch sử khoa học pháp y MICHAEL KURLAND Trần Quang Nghĩa dịch 4: Kích thước của đầu, hình dạng của tai BƯỚC ĐẦU TIÊN QUAN TRỌNG hướng tới một phương pháp nhận dạng tội phạm khoa học nghiêm ngặt đã được thực hiện bởi một nhân viên dân sự của … Tiếp tục đọc →