Đỗ Ngọc Giao 15-Nov-2022 2. Hòa Bình 2.1. Giới thiệu Hòa Bình là một ‘truyền thống làm đồ đá’ (lithic technological tradition),[1] gọi theo tên của tỉnh Hòa Bình ở miền bắc Việt Nam (viết tắt ‘VN’), nơi Madeleine Colani (1866–1943), nhà khảo cổ người Pháp, cuối những năm 1920, đã lần đầu tìm ra … Tiếp tục đọc
Đỗ Ngọc Giao 28-Oct-2022 1. Giới thiệu 1.1. Đại phong là gì? Với loạt bài này, tôi muốn trình bày một số kết quả khảo cứu đã công bố mới đây, mà phần lớn là của học giả phương tây, mong đem lại cho đôc giả đôi ba mẩu dữ liệu đáng tin, liên quan … Tiếp tục đọc
Đỗ Ngọc Giao 23-Sep-2022 5. Bói Dịch 5.1. Có hai cách hiểu Bói Dịch gồm hai việc: xủ quẻ và đọc lời quẻ trong Châu Dịch. Ở thời đồ đồng, người ta hiểu như sau. Bói Dịch là đi gặp Trời để hỏi những điều mà người phàm không biết. Vậy, trước hết, nếu muốn … Tiếp tục đọc
Đỗ Ngọc Giao 09-Sep-2022 4. Châu Dịch Tài liệu trích dẫn: Rutt (1925–2011).[i] 4.1. Giới thiệu Kinh Dịch gồm hai phần: ruột là một tài liệu thời đồ đồng kêu bằng ‘Châu Dịch’ [gồm 64 quẻ, lời thoán, lời hào], và vỏ là mười ‘truyện’ có lẽ mới được đắp vô từ thời trào … Tiếp tục đọc
Đỗ Ngọc Giao 25-Aug-2022 2. Nguồn gốc kinh Dịch Tài liệu trích dẫn: Vandermeersch.[1] Hiện vật khảo cổ cho thấy bên xứ Tàu trước công nguyên (before the common era, viết tắt ‘BCE’) đã có những kiểu bói lần lượt như sau (hình 1). Hình 1 Hình 1a – Bói xương thú ở thời đồ … Tiếp tục đọc
Đỗ Ngọc Giao 16-Aug-2022 Bài này nêu lên một số kết quả khảo cứu của học giả phương Tây trong quãng vài chục năm gần đây, mong đem lại những hiểu biết đúng đắn cho người Việt muốn tìm hiểu kinh Dịch. 1. Những bổn kinh xưa Người ta tưởng rằng kinh [Châu] Dịch bên … Tiếp tục đọc
Đỗ Ngọc Giao 05-Aug-2022 3. Chuyện xưa 3.1. Nhựt thơ Nhựt thơ 日書 là một thứ tài liệu ‘mệnh lý học’ (hemerology) dùng để coi ngày tốt ngày xấu, ghi cùng những thứ tài liệu khác trên nhiều tấm thẻ bằng tre/cây ghép lại với nhau, hoặc là một tấm lụa cuốn lại. Thời trào … Tiếp tục đọc
Đỗ Ngọc Giao 14-Jun-2022 ‘Con giáp’ (zodiac animals) là những con vật mà dân gian ở một số nơi gắn với mười hai năm, với niềm tin rằng ai đẻ ra trong năm con trâu thì có tánh thiệt thà (honest), cần cù (diligent), đáng tin (dependable), nhẫn nại (patient), persevering (bền bỉ), nghĩ sâu … Tiếp tục đọc
Đỗ Ngọc Giao 25-Mar-2022 Bài này có hai phần: tìm hiểu văn hóa Yueh xưa ở một nơi ngày nay là miền đông Trung Quốc (viết tắt ‘CN’), dựa theo kết quả khảo cứu của Wolfram Eberhard (1909–1989), học giả người Đức.[i] thảo luận mối liên quan giữa văn hóa Yueh với người Việt, nhóm … Tiếp tục đọc
Đỗ Ngọc Giao Kết không có hậu? Tấm Cám là một câu chuyện đời xưa (fairy tale) quen thuộc, có cái kết như sau, lấy ở hai ‘version’ xưa nhứt được biết. Version 1: dịch từ nguyên văn tiếng Pháp của Antony Landes, 1886.[i] (Cám vai chánh, Tấm vai ác) Tấm gặp em nó trở … Tiếp tục đọc
Nghiên Cứu Lịch Sử 