Nghiên Cứu Lịch Sử

Tổng thống Biden được Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu chào đón sau khi đến Tel Aviv vào ngày 18/10. (Evan Vucci/AP)

Tác giả: Matt Viser

Đinh Tỵ biên dịch

Việc tổng thống Biden kiên định hậu thuẩn Israel khiến ông hứng chịu sức ép ngày càng tăng khi một số ủng hộ viên nhiệt thành nhất của ông trong đảng lên tiếng cảnh báo về phương thức hành động của Israel.

Biden đã từ chối lời kêu gọi sát cánh cùng một số thành viên Dân Chủ khác vốn đang tìm kiếm một lệnh hưu chiến, và tránh bình luận cách thức mà Israel đang theo đuổi một giai đoạn mới trong một cuộc chiến mà tổng thống Israel, Benjamin Netanyahu, đã cảnh báo vào cuối tuần qua là “sẽ kéo dài và khó khăn”.   

Trong những ngày qua, các đảng viên Dân Chủ khác đã chỉ trích thẳng thừng tốc độ viện trợ nhân đạo, cắt đứt kênh liên lạc và số thiệt mạng của thường dân Palestin không ngừng gia tăng. Gần đây, một trong những đồng minh gần gũi nhất của Mỹ, tự mình bắn tiếng cho một cuộc xung đột kéo dài tiềm tàng, họ cũng nêu lên các quan ngại liệu Israel có xác định các mục tiêu một cách rõ ràng và có thể thành công hay không khi nước này phát động một cuộc tấn công trên bộ quy mô lớn.  

Trong một động thái mới đây, một nhóm hơn 20 thượng nghị sĩ, bao gồm Chris Murphy (Dân Chủ-bang Connecticut), Chris Van Hollen (Dân Chủ-bang Maryland), Jeff Merkley (Dân Chủ-bang Oregon), đồng kêu gọi Biden hợp tác với Israel, Ai Cập và LHQ nhằm đưa nhiên liệu vào Gaza trong bối cảnh khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng.

 “Chúng ta ủng hộ quyền tự vệ của Israel. Hamas phải chịu trách nhiệm”, Murphy viết trên mạng X, Twitter cũ. “Nhưng nếu Hoa Kỳ cứ tiếp tục gánh lấy phần lớn chi phí cuộc chiến này, khi đó, dĩ nhiên chúng ta phải xem xét kế hoạch cuộc chiến này. Cứ rót tiến cho một kế hoạch như vậy sẽ không ổn chút nào”.

Chiều chủ nhật vừa qua, lần đầu tiên, Biden đã điện đàm với Netanyahu kể từ khi Israel mở rộng cuộc phản công trên bộ tại Gaza, và tổng thống, theo Nhà Trắng, “đã nhấn định nhu cầu gia tăng viện trợ nhu cầu nhân đạo ngay tức thời và đáng kể nhằm đáp ứng nhu cầu của thường dân tại Gaza”.

Các công kích từ nội bộ đảng đang tạo nên các thách thức mới cho Biden, người với chủ trương liên kết chặt chẽ với Israel và quyền trả đũa của nước này, có rủi ro nhận lãnh hậu quả vì cách phản ứng của ông trong cuộc chiến. Các thành viên nội các nói rằng họ đang buộc Israel phải chịu trách nhiệm – và số đồng nghiệp Dân Chủ chia sẻ nỗi đồng cảm này ngày càng tăng – nhưng mối tranh cãi về đường lối ngoại giao thường kín kẽ.    

 ‘Chúng tôi đã đặt cho họ các câu hỏi khó như các mục tiêu và cách thức hoạt động để đạt mục tiêu, cả về vấn đề ngầm lẫn chiến lược trong điều phối các hoạt động này”, Jake Sullivan, cố vấn an ninh quốc gia Mỹ, trả lời phỏng vấn trên CNN, đây là một trong nhiều bài phỏng vấn được thực hiện hôm chủ nhật. “Nhưng chúng ta phải thực hiện các điều này đằng sau cánh cửa khóa kín. Vì thế tôi sẽ không mô tả ở đây hôm nay về bản chất cụ thể của các cuộc thảo luận đó”.  

Ông thừa nhận tình huống trên trên rất phức tạp. “Hamas tìm mọi cách để giăng bẫy khiến chiến dịch khó càng thêm khó. Họ đang ẩn nấp, trà trộn vào thường dân và biến dân thường thành lá chắn sống”, ông nói, nhưng ông nói thêm rằng dù cố tranh gây thương vong cho dân thường thì Israel không hoàn toàn phủi bỏ trách nhiệm.

 “Chính quyền Israel nên thực thi mọi giải pháp khả dĩ có sẵn nhằm phân biệt quân khủng bố Hamas, đối tượng quân sự hợp pháp và thường dân, nhóm không thuộc đối tượng này”, Sullivan lập luận.

Cho đến nay, Sullivan phần lớn tránh đưa ra nhận định liệu ông tin rằng chính phủ Israel có làm như vậy hay không. Ông cũng nêu rõ, trách nhiệm cuối cùng là của Israel, không phải Hoa Kỳ.

 ‘Chúng tôi sẽ tiếp tục thảo luận với các đồng cấp Israel. Chúng tôi sẽ tiếp tục đặt cho họ các câu hỏi khó cách họ suy nghĩ và cách họ hành động”, ông nói trên đài ABC News. “Nhưng, rốt cuộc, đây là những quyết định của họ. Đây là hành động của họ, và họ đang ở vị thế tốt nhất để trả lời các câu hỏi các diễn biến xảy ra như thế nào”.

 Theo công bố của Nhà Trắng về nội dung cuộc điện đàm giữa  Biden và Netanyahu, hai nguyên thủ đã bàn về Gaza và các nổ lực giải thoát con tin, bao gồm các công dân Mỹ hiện chưa rõ danh tính và có thể đang bị Hamas giam giữ.

“Tổng thống đã lặp lại rằng Israel có quyền và trách nhiệm bảo vệ công dân của mình trước kẻ khủng bố và thực hiện các biện pháp cần thiết nhưng đồng thời phải phù hợp với luật quốc tế về nhân đạo trong việc ưu tiên bảo vệ thường dân”, theo nội dung tóm tắt của cuộc điện đàm.   

Hôm chủ nhật, Biden cũng điện đàm với tổng thống Ai Cập Abdel Fatah El-Sisi về việc nỗ lực tăng tốc viện trợ cho Gaza. “Họ cũng đã thảo luận về tầm quan trọng trong việc bảo vệ sinh mạng thường dân, tôn trọng luật quốc tế về nhân đạo và bảo đảm rằng người Palestin tại Gaza không bị cưỡng ép di dời tới Ai Cập hoặc bất kỳ quốc gia nào khác”, theo thông báo từ Nhà Trắng.

Trong một tuyên bố do 25 thượng nghị sĩ đưa ra, họ chú trọng vào việc mang nhiên liệu vào Gaza nhằm giúp bảo đảm các bệnh viện có thể điều trị các bệnh nhân và các trạm bơm nước có thể cung cấp nước có thể uống được.

Thượng nghị sĩ Murphy cũng cảnh báo rằng một cuộc xung đột giằng co có thể cho Hamas thêm lợi, và ông nêu lên vấn đề nếu Hamas bị tiêu diệt thì khoảng trống lấp đầy sẽ là gì, chiếu theo việc Hamas cung cấp các dịch vụ chính phủ gần đây.

 “Có cảm tưởng rằng một chiến dịch dài hơi, không hồi kết của Israel sẽ xảy ra – hệt như các chiến dịch thảm họa của chúng ta tại Iraq và Afghanistan – cắt nhiên liệu, nước cùng mạng Internet và kết quả là thường dân sẽ bị ảnh hưởng nặng nề, rộng khắp khi phần nhiều các chiến binh Hamas bị loại khỏi chiến trường”, ông viết trên mạng xã hội X, Twitter trước kia.

Thượng nghị sĩ Brian Schatz (Dân Chủ- bang Hawaii), người ký tên vào bản tuyên bố, phát biểu hôm chủ nhật rằng ông “vô cùng lo ngại” về việc cắt đứt liên lạc tại Gaza.

 “Đây đã là một tình huống khủng hoảng nhân đạo tồi tệ, bao gồm các chiến dịch quân sự gây nên nguy hiểm chực chờ cho thường dân cùng tình trạng thiếu hụt thực phẩm, nước, thuốc men và nhiên liệu”, ông viết trên mạng X.

 ‘Đối với con số hơn 2 triệu cư dân Gaza không thể truyền thông với nhau hoặc với thế giới bên ngoài khiến tăng rủi ro vượt tầm kiểm soát – gây trở ngại nghiêm trọng công việc của các nhóm viện trợ và các nhà báo tại thực địa”, ông nói thêm “Tôi thống thiết kêu gọi nối lại thông tin liên lạc đầy đủ”.

Israel cắt đứt phương tiện liên lạc tại Gaza hôm thứ sáu, khiến người Palestin gần như sẽ thành một ốc đảo của thế giới. Một phần hệ thống liên lạc đã trở lại hôm chủ nhật và Mỹ gây sức ép lên chính phủ Israel cho nối lại thông tin liên lạc đầy đủ, theo lời một quan chức cao cấp giấu tên của Mỹ đã tham gia các cuộc thương thuyết nhạy cảm cho biết.  

Dân biểu Pramila Jayapal (Dân Chủ-Mich), một đồng minh phe tự do, người hậu thuẫn Biden tái tranh cử, cho biết bà lo Biden có nguy cơ bị lạc nhịp với cử tri Mỹ nói chung, và đánh mất sự ủng hộ của các cử trí trẻ mà ông cần huy động cho lần tái cử.

 “Ông ấy là người can trường đối với vấn đề trong nước”, Jayapal phát biểu trong chương trình “Gặp gỡ Báo giới” trên đài NBS News ‘Tổng thống cần phải can đảm như vậy trong vấn đề này”. “Tôi tất nhiên quan ngại về cách tiếp cận của ông trong vấn đề này”, bà nói thêm. “Tôi muốn tổng thống Biden tái thắng cử và ông cần kêu gọi chúng ta đến một nơi có tinh thần đạo đức cao hơn”.

Trong quá khứ, những bình luận của Jayapal về Israel đầy những lời chỉ trích, đặc biệt vào mùa hè này bà đã gọi Israel là một “nhà nước phân biệt chủng tộc”. Sau đó bà rút lại bình luận, nói rằng ý của bà là nhằm vào một số người và chính giới của chính phủ Netanyahu mà thôi.  

Vào chủ nhật, Jayapal bày tỏ lo ngại rằng vị thế Biden trong cuộc chiến Gaza gần đây có thể khiến ông bị tổn hại chính trị tại quê nhà.

“Ông ấy, tôi nghĩ, gặp khó khăn khi giải thích một vấn đề đạo lý tinh thần quan trọng này cho dân chúng”, bà nói. “Thực sự lập trường của người Mỹ khác xa với tổng thống và thậm chí Quốc hội, đa số Quốc hội, trong hồ sơ Israel và Gaza”.  

 “Họ ủng hộ quyền phòng vệ, tồn tại của Israel. Nhưng họ không ủng hộ một tội ác cuộc chiến này để đối lấy tội ác cuộc chiến khác. Và tôi nghĩ tổng thống phải hết sức cẩn trọng về điều này”.

Một cuộc khảo sát do viện Gallup thực hiện cho thấy một số thách thức Biden đang đối mặt trong việc tìm kiếm sự ủng hộ từ các thành viên trong đảng. Đánh giá hoàn thành công việc của ông giảm 11 điểm so với tháng trước, đây là kết quả tồi tệ nhất mà đảng Dân chủ dành cho ông tính từ khi ông cầm quyền cho đến nay.

Trong một cuộc khảo sát, được thực hiện từ ngày 2 đến 23 tháng 10, 75% thành viên đảng Dân chủ tán thành công việc ông đang làm. Sự tụt giảm mạnh từ các đồng nghiệp trong đảng ông đã đẩy sự tín nhiệm ông tụt xuống 37%, giảm 4 điểm so với đánh giá cá nhân ông.

Viện Gallup lưu ý rằng trong khi cuộc khảo sát không nhất thiết mang đến các ước lượng mang tính thống kê đáng tin cậy trong suốt thời khảo sát 3 tuần lễ, kết quả này “chỉ dấu mạnh cho thấy sự tín nhiệm của đảng Dân chủ dành cho ông Biden tụt giảm mạnh từ sau vụ tấn công ngày 7 tháng 10 của Hamas và cam kết ủng hộ hoàn toàn của ông Biden đối với Israel ngày hôm đó”.  

Đầu năm này, viện Gallup cũng nhận thấy, lần đầu tiên, niềm cảm thông các thành viên đảng Dân chủ dành cho người Palestin đã vượt qua Israel. Cuộc khảo sát tháng 5 này cho thấy, theo ý kiến của phe Dân chủ, 49% nói rằng, tại khu vực Trung Đông họ cảm thông hơn cả là người Palestin, so với 38% đối với người Israel.   

Devlin Barrett tại Washington và Claire Parker tại Cairo cùng đóng góp vào bài báo này.

https://www.washingtonpost.com/politics/2023/10/29/biden-democrats-israel-war/