Nghiên Cứu Lịch Sử

Nghiêm Huấn Từ biên tập

Vài lời nói đầu

ChatGPT có thể trả lời ngay lập tức những câu hỏi mà người sử dụng (user) đặt ra cho nó. Nó là cái kho dữ liệu khổng lồ được tích lũy và huy động cực nhanh từ internet. Nếu nó trả lời sai hoặc không phù hợp với câu hỏi, thì chủ yếu là do câu hỏi chưa rõ ràng, chứ nó không thể bịa ra nội dung câu trả lời.

Đôi khi, cần trả lời ngay, nó vội vã huy động vài nội dung trong bộ nhớ rồi kết hợp lại, khiến người dùng thấy vô lý, mà cho rằng nó trả lời bậy bạ, tùy tiện.

Tóm lại, vấn đề là user phải biết chỗ mạnh, chỗ yếu của chatGPT để dùng nó như một trợ lý về kiến thức. Còn việc suy luận (tư duy) dựa trên những khiến thức được nó cung cấp, phải là việc của bộ óc ông chủ (user).

Với đề tài Thiện chí và sai lầm của các nhà sáng lập chủ nghĩa Cộng Sản, tôi đã đặt cho chatGPT các câu hỏi (những “lệnh”) lần lượt theo chủ đề để nó giúp tôi từng bước hoàn thành nội dung bài viết.

Tôi chỉ còn bỏ công biên tập lại (thêm, bớt và sửa) theo đúng ý mình là xong.

User hỏi: Xin chatGPT nói về phong trào cộng sản từ khi: 1) Khởi đầu 1848; 2) Cao trào; 3) Tàn lụi; 4) Dự đoán tương lai (khi Tuyên Ngôn Nhân Quyền được thực thi rộng rãi, so với cái mục tiêu tước đoạt tư hữu của chủ nghĩa cộng sản.

ChatGPT nói: Phong trào cộng sản là một trong những phong trào chính trị và tư tưởng lớn của thế kỷ 19 và 20, có nhiều thăng trầm. Chúng ta có thể chia nó thành bốn giai đoạn như bạn chủ động đề cập ngay từ khi đặt câu hỏi: khởi đầu, cao trào, tàn lụi và dự đoán tương lai.

1. Khởi đầu (1848)

Phong trào cộng sản bắt đầu với sự ra đời của Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản do Karl Marx và Friedrich Engels viết, xuất bản vào năm 1848. Tuyên ngôn này kêu gọi sự đoàn kết của giai cấp vô sản toàn thế giới để lật đổ giai cấp tư sản và xây dựng một xã hội không có giai cấp, trong đó tư hữu sẽ bị xóa bỏ, của cải được phân phối bình đẳng. Khởi đầu của phong trào là sự phản ứng với tình trạng bất công và sự bóc lột của chủ nghĩa tư bản thời bấy giờ. Từ đó, nhiều phong trào lao động và cách mạng bắt đầu phát triển ở các nước công nghiệp hóa châu Âu, đặc biệt là Pháp và Đức.

2. Cao trào (Thế kỷ 20)

Cao trào của phong trào cộng sản đến vào đầu thế kỷ 20 với sự thành công của Cách mạng Tháng Mười ở Nga năm 1917. Sự thành lập Liên Xô dưới sự lãnh đạo của Lenin và sau đó là Stalin trở thành biểu tượng toàn cầu của chủ nghĩa cộng sản. Liên Xô trở thành một cường quốc thế giới, thu hút sự ủng hộ của nhiều quốc gia và phong trào cách mạng khác, đặc biệt là sau Thế chiến II.

Giai đoạn này chứng kiến sự bùng nổ của các đảng cộng sản trên toàn thế giới, nhiều quốc gia Đông Âu, châu Á (Trung Quốc, Việt Nam, Triều Tiên), và Cuba đã chuyển sang chế độ cộng sản. Chiến tranh Lạnh giữa Liên Xô và Mỹ thể hiện sự cạnh tranh về hệ tư tưởng giữa chủ nghĩa cộng sản và chủ nghĩa tư bản.

3. Tàn lụi (1989-1991)

Phong trào cộng sản bắt đầu tàn lụi từ cuối những năm 1980. Sự suy yếu của Liên Xô về kinh tế, chính trị và sự thất bại của mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung đã dẫn đến sự sụp đổ của khối cộng sản Đông Âu. Năm 1989, Bức tường Berlin sụp đổ, báo hiệu sự kết thúc của Chiến tranh Lạnh và chủ nghĩa cộng sản ở Đông Đức. Đến năm 1991, Liên Xô tan rã, đánh dấu sự sụp đổ hoàn toàn của hệ thống cộng sản ở Đông Âu và Trung Á.

Các nước theo chủ nghĩa cộng sản còn lại như Trung Quốc, Việt Nam, và Cuba đã phải điều chỉnh lại chính sách của mình, mở cửa nền kinh tế hoặc tìm cách duy trì chế độ dưới những hình thức khác nhau, nhưng không còn giữ được sự ảnh hưởng mạnh mẽ như trước.

4. Dự đoán tương lai: Nhân quyền và Tư hữu

Sự lan tỏa của Tuyên ngôn Nhân quyền (1948) và các giá trị về dân chủ, tự do, quyền tư hữu và pháp quyền ngày càng phổ biến trên toàn cầu. Trong khi đó, mục tiêu tước đoạt tư hữu của chủ nghĩa cộng sản trở nên kém hấp dẫn hơn, khi kinh tế thị trường đã chứng minh khả năng nâng cao đời sống của nhiều người.

Trong tương lai, khi quyền con người được thực thi rộng rãi hơn, khả năng lớn là các hệ thống tập trung quyền lực, bao gồm cả những chế độ cộng sản kiểu cũ, sẽ khó tồn tại. Xã hội có thể hướng tới những mô hình kết hợp, nơi nhà nước vẫn có vai trò điều tiết nhưng quyền tư hữu được tôn trọng và các giá trị dân chủ vẫn được duy trì.

Phong trào cộng sản có thể không còn là lực lượng cách mạng như trước, nhưng những yếu tố cốt lõi của nó (ví dụ, bình đẳng xã hội) có thể sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến các phong trào tiến bộ hoặc các đảng chính trị xã hội chủ nghĩa trong tương lai. Tuy nhiên, chúng sẽ phải đối mặt với áp lực lớn từ các giá trị dân chủ và quyền tư hữu được pháp luật bảo vệ.

Sự chuyển đổi về quyền sở hữu, từ “tước đoạt tư hữu” sang “tôn trọng tư hữu” như một phần không thể thiếu của quyền con người, sẽ là yếu tố then chốt quyết định cách thức để các hệ thống chính trị của tương lai phát triển.

User nói: Quả là, các nhà sáng lập chủ nghĩa Cộng Sản thật sự có thiện chí và thật sự cảm thông với sự thống khổ của các tầng lớp yếu thế trong xã hội thời xưa. Họ thành thật tin rằng chế độ cộng sản thật sự tốt đẹp, như: Bình đẳng, tư do, sung túc… Do vậy, chủ thuyết của các vị đã được các tầng lớp bình dân tin tưởng và đi theo. Nhưng biện pháp mà các nhà sáng lập đưa ra lại tạo ra những kết quả trái ngược. ChatGPT hãy huy động kiến thức chứng minh nhân định này

ChatGPT nói: Nhận định rằng các nhà sáng lập chủ nghĩa cộng sản có thiện chí nhưng các biện pháp họ đề xuất lại dẫn đến kết quả trái ngược là một ý kiến phổ biến trong lịch sử, dựa trên các diễn biến thực tế của các nước áp dụng mô hình cộng sản. Để chứng minh nhận định này, chúng ta có thể xem xét cả tư tưởng lý thuyết và cách thực hiện trong thực tiễn của các nhà sáng lập, như Karl Marx, Friedrich Engels, Lenin, Stalin, và Mao Trạch Đông.

1. Thiện chí ban đầu của các nhà sáng lập

Karl Marx và Friedrich Engels, hai nhà tư tưởng chính của chủ nghĩa cộng sản, xuất phát từ mối quan tâm sâu sắc đến tình trạng của giai cấp vô sản – những người lao động bị bóc lột trong các nhà máy công nghiệp tại châu Âu thời kỳ đầu ủa cách mạng công nghiệp. Họ tin rằng sự phân chia giai cấp, trong đó giai cấp tư sản kiểm soát tư liệu sản xuất, đã dẫn đến sự bất công xã hội và tình trạng đói nghèo.

• Thiện chí của họ: Marx và Engels mong muốn xây dựng một xã hội không có giai cấp, nơi không ai bị bóc lột, của cải được phân phối công bằng, mọi người đều có quyền tiếp cận tài nguyên, và quyền tư hữu tư liệu sản xuất được xóa bỏ. Họ hình dung một xã hội không còn áp bức và bất công, trong đó mỗi người làm việc theo năng lực và nhận theo nhu cầu.

2. Các biện pháp được đưa ra

Để đạt được xã hội bình đẳng mà Marx và Engels đề xuất, họ tin rằng cần phải lật đổ chế độ tư bản bằng cách mạng vô sản, thiết lập chế độ chuyên chính vô sản, tức là quyền lực tuyệt đối của giai cấp công nhân. Trong giai đoạn này, nhà nước sẽ kiểm soát tất cả tư liệu sản xuất và phân phối của cải xã hội một cách bình đẳng.

• Biện pháp cụ thể: Tước đoạt quyền tư hữu của các tầng lớp tư sản, quốc hữu hóa toàn bộ tài sản, và xây dựng nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung dưới sự quản lý của nhà nước.

3. Kết quả trái ngược trong thực tiễn

Mặc dù ý định ban đầu là tốt đẹp, nhưng khi các biện pháp của chủ nghĩa cộng sản được thực hiện, chúng lại dẫn đến những hệ quả trái ngược, cụ thể là:

• Mất tự do: Thay vì mang lại tự do như Marx hứa hẹn, chế độ chuyên chính vô sản thường dẫn đến các chính phủ độc tài, nơi quyền tự do cá nhân bị kiểm soát chặt chẽ. Trong Liên Xô và Trung Quốc dưới thời Stalin và Mao, chính phủ đã thực thi các chính sách đàn áp chính trị, loại bỏ những người bất đồng chính kiến, thậm chí gây ra các cuộc thanh trừng hàng loạt.
• Thiếu hụt kinh tế: Mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung, một biện pháp cốt lõi của chủ nghĩa cộng sản, đã dẫn đến sự sụp đổ kinh tế ở nhiều nước. Ví dụ, chính sách tập thể hóa nông nghiệp ở Liên Xô và Trung Quốc đã dẫn đến nạn đói lớn. Tại Liên Xô, nạn đói ở Ukraine vào thập niên 1930 đã khiến hàng triệu người chết. Tương tự, cuộc Đại Nhảy Vọt của Mao Trạch Đông đã gây ra một trong những nạn đói lớn nhất trong lịch sử nhân loại.
• Bất công và bất bình đẳng mới: Thay vì xóa bỏ bất bình đẳng, các chế độ cộng sản thường tạo ra một tầng lớp mới là các quan chức chính phủ và đảng viên nắm quyền lực. Các tài nguyên và quyền lợi không được phân phối công bằng, dẫn đến tình trạng tham nhũng và bất công nội bộ. Những đặc quyền dành riêng cho tầng lớp lãnh đạo đã phản bội lý tưởng bình đẳng mà Marx đề ra.
• Đàn áp chính trị: Thay vì tạo ra một xã hội hòa bình, các chế độ cộng sản thường sử dụng biện pháp cưỡng chế, giám sát và đàn áp để duy trì quyền lực. Stalin đã thực hiện các cuộc thanh trừng chính trị, trong đó hàng triệu người bị bắt giữ, tra tấn và hành quyết. Ở Trung Quốc, Cách mạng Văn hóa của Mao gây ra sự hỗn loạn chính trị, dẫn đến cái chết và đau khổ của hàng triệu người.

4. Tại sao các biện pháp này dẫn đến kết quả trái ngược?

• Thiếu hiểu biết về tâm lý con người: Marx và Engels cho rằng con người sẽ sẵn sàng từ bỏ tư lợi cá nhân vì lợi ích chung, nhưng trên thực tế, bản chất con người phức tạp hơn nhiều. Hệ thống kinh tế và chính trị dựa trên việc loại bỏ tư hữu và đồng nhất hóa các giá trị cá nhân không khuyến khích sáng tạo, nỗ lực cá nhân và trách nhiệm xã hội.
• Quá tập trung vào quyền lực: Các chế độ cộng sản thường tập trung quyền lực vào tay một nhóm nhỏ, dẫn đến sự tha hóa quyền lực. Thay vì trao quyền cho nhân dân, những người nắm quyền đã lợi dụng quyền lực để bảo vệ lợi ích riêng của mình và đàn áp những ai không theo khuôn mẫu.
• Mô hình kinh tế cứng nhắc: Kinh tế kế hoạch hóa tập trung không phản ứng kịp thời với nhu cầu thay đổi và phức tạp của thị trường. Điều này đã dẫn đến tình trạng kém hiệu quả, thiếu hụt sản phẩm và lãng phí tài nguyên, khiến người dân sống trong nghèo đói thay vì sung túc như hứa hẹn ban đầu.

5. Kết luận

Mặc dù các nhà sáng lập chủ nghĩa cộng sản có thiện chí và cảm thông với những tầng lớp yếu thế trong xã hội, nhưng các biện pháp họ đề xuất lại không phù hợp với thực tế của con người và xã hội. Thay vì tạo ra một xã hội bình đẳng, tự do và sung túc, các biện pháp này dẫn đến mất tự do, thiếu hụt kinh tế và sự bất công mới. Điều này cho thấy rằng, dù mục tiêu có cao cả, nhưng nếu phương pháp thực hiện không phù hợp với thực tế thì sẽ dẫn đến thất bại và phản tác dụng.

User nói: Cha mẹ nào cũng thương con, muốn đứa con mau trưởng thành, biện pháp sai đưa đến kết quả sai. Xin chatGPT lần lượt điểm qua những sai lầm cụ thể khi các lãnh tụ cộng sản cướp được chính quyền, muốn sớm thực hiện chủ nghĩa cộng sản cho nước mình, dân tộc mình, kể từ Marx, Engels. Lenin. Stalin, Mao Trạch Đông, Kim Nhật Thành, Castro, Pol Pot… là gì?

ChatGPT nói: Dưới đây là những sai lầm cụ thể khi thực hiện chủ nghĩa cộng sản ở các nước của các nhà lãnh đạo như Marx, Engels, Lenin, Stalin, Mao Trạch Đông, Kim Nhật Thành, Fidel Castro, và Pol Pot, mặc dù với động cơ rất thiện chí. Mỗi người đã có những đóng góp khác nhau nhưng đều mắc phải các sai lầm chiến lược lớn khi thực hiện các lý tưởng này.

1. Karl Marx và Friedrich Engels

• Sai lầm:
  Marx và Engels là những người đưa ra lý thuyết về chủ nghĩa cộng sản nhưng không tham gia trực tiếp vào việc thực hiện ở bất kỳ quốc gia nào. Tuy nhiên, sai lầm cốt lõi trong lý thuyết của họ là đánh giá quá lạc quan về khả năng của giai cấp vô sản trong việc đoàn kết và lãnh đạo xã hội. Họ tin rằng cách mạng bạo lực sẽ tự động dẫn đến một xã hội công bằng, nhưng thực tế lịch sử cho thấy, cuộc cách mạng dẫn đến chế độ độc tài và đàn áp hơn là bình đẳng xã hội.
• Sai lầm trong lý thuyết: Marx không dự đoán được sự phát triển của nền kinh tế tư bản linh hoạt, có khả năng điều chỉnh và cải thiện điều kiện sống cho người lao động thông qua các biện pháp cải cách kinh tế và xã hội.

2. Vladimir Lenin

• Sai lầm:
  Lenin đã tiến hành Cách mạng Tháng Mười năm 1917 ở Nga, nhưng sai lầm lớn nhất của ông là việc áp dụng Chính sách kinh tế thời chiến và thành lập chế độ chuyên chính vô sản, dẫn đến sự đàn áp chính trị và suy thoái kinh tế. Trong khi Lenin ban đầu cho rằng cách mạng sẽ lan rộng khắp châu Âu, nhưng nó vẫn không diễn ra, khiến Liên Xô rơi vào tình trạng cô lập.
• Chính sách kinh tế thời chiến: Lenin quốc hữu hóa toàn bộ ngành công nghiệp, buộc nông dân giao nộp mọi sản phẩm cho nhà nước, dẫn đến sự bất mãn lan rộng và nạn đói năm 1921-1922.
• Kết quả: Nền kinh tế sụp đổ và dân chúng phải đối mặt với tình trạng thiếu lương thực trầm trọng. Sau đó, ông đã phải điều chỉnh chính sách bằng cách đưa ra Chính sách kinh tế mới (NEP) để giảm bớt áp lực.

3. Joseph Stalin

• Sai lầm:
  Stalin tập trung quyền lực tuyệt đối và thực hiện chính sách tập thể hóa nông nghiệp cũng như công nghiệp hóa cưỡng bức. Những chính sách này đã dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, bao gồm nạn đói lớn (Holodomor) tại Ukraine (1932-1933) và sự đàn áp tàn bạo thông qua các cuộc thanh trừng chính trị.
• Tập thể hóa nông nghiệp: Stalin buộc nông dân tham gia các trang trại tập thể, tước đoạt tài sản của họ, dẫn đến sự phá hoại năng suất nông nghiệp và nạn đói lan rộng.
• Thanh trừng chính trị: Hàng triệu người dân vô tội bị giết hoặc đày đến trại lao động khổ sai trong các cuộc thanh trừng, làm mất đi sự sáng tạo và tài năng của xã hội.

4. Mao Trạch Đông

• Sai lầm:
  Mao thực hiện hai chính sách lớn: Đại Nhảy Vọt (1958-1962) và Cách mạng Văn hóa (1966-1976), đều là những thất bại thảm khốc, gây ra nạn đói, phá hủy văn hóa và kinh tế Trung Quốc trong nhiều năm.
• Đại Nhảy Vọt: Mao cố gắng tăng tốc công nghiệp hóa và phát triển nông nghiệp bằng cách ép buộc nông dân sản xuất gang thép và tập thể hóa nông nghiệp. Kết quả là nạn đói lớn nhất lịch sử hiện đại, khiến ước tính khoảng 30 triệu người chết.
• Cách mạng Văn hóa: Mao khuyến khích thanh niên Trung Quốc chống lại các “yếu tố tư sản” và các truyền thống văn hóa, dẫn đến sự đàn áp tri thức, văn nghệ sĩ, và sự tan rã của nền giáo dục, xã hội.

5. Kim Nhật Thành (Kim Il-sung)

• Sai lầm:
  Kim Nhật Thành thiết lập chế độ độc tài gia đình trị ở Bắc Triều Tiên dựa trên tư tưởng Juche (tự lực tự cường), dẫn đến sự cô lập kinh tế và chính trị của đất nước, và tình trạng thiếu thốn kéo dài.
• Juche: Chính sách này nhằm loại bỏ mọi hình thức phụ thuộc vào nước ngoài, nhưng thực tế lại làm suy giảm nền kinh tế. Bắc Triều Tiên trở thành một trong những nước nghèo nhất thế giới, với tình trạng thiếu lương thực và phụ thuộc vào viện trợ nước ngoài.
• Chính quyền gia đình trị: Quyền lực tập trung vào tay một gia đình đã khiến đất nước chìm sâu vào chế độ độc tài, kìm hãm sự phát triển xã hội và kinh tế.

6. Fidel Castro

• Sai lầm:
  Fidel Castro thực hiện cách mạng ở Cuba và thành lập chế độ cộng sản, quốc hữu hóa toàn bộ nền kinh tế và xây dựng xã hội theo mô hình tập trung. Tuy nhiên, sai lầm lớn của ông là việc áp dụng mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung, dẫn đến sự phụ thuộc vào viện trợ nước ngoài, đặc biệt là từ Liên Xô.
• Phụ thuộc viện trợ: Khi Liên Xô sụp đổ vào năm 1991, Cuba rơi vào khủng hoảng kinh tế sâu sắc (giai đoạn gọi là Thời kỳ Đặc biệt), vì nền kinh tế Cuba không tự túc và quá phụ thuộc vào viện trợ của Liên Xô.
• Hạn chế tự do chính trị: Dù tuyên bố xây dựng một xã hội công bằng, nhưng chính quyền của Castro đàn áp các tiếng nói đối lập, không cho phép tự do chính trị, dẫn đến sự kìm hãm sáng tạo và phát triển.

7. Pol Pot

• Sai lầm:
  Pol Pot và Khmer Đỏ cố gắng xây dựng một xã hội cộng sản cực đoan, trong đó toàn bộ người dân Campuchia phải làm việc ở nông thôn và mọi yếu tố tư sản bị xóa bỏ hoàn toàn. Kế hoạch diệt chủng của ông đã dẫn đến sự hủy diệt về kinh tế, xã hội và văn hóa Campuchia.
• Chính sách cực đoan: Pol Pot ép buộc người dân phải rời bỏ thành thị và làm việc trong các hợp tác xã nông nghiệp. Hệ quả là sự tàn phá kinh tế và hàng triệu người thiệt mạng do đói, bệnh tật và hành quyết.
• Diệt chủng: Chính sách tàn bạo của Khmer Đỏ đã dẫn đến cái chết của 1,7 đến 2,5 triệu người, chiếm gần một phần tư dân số Campuchia, và để lại những vết thương tâm lý và xã hội sâu sắc cho đất nước.

8. Kết luận chung

• Sai lầm chính của tất cả các nhà lãnh đạo này: Là áp dụng mô hình tập trung quyền lực và kinh tế kế hoạch hóa quá mức, tước đoạt quyền tự do cá nhân và tư hữu, dẫn đến tình trạng đàn áp, đói nghèo, và kìm hãm sự phát triển của xã hội. Những biện pháp cực đoan này không phù hợp với điều kiện thực tế của đất nước, dẫn đến kết quả tồi tệ trái ngược với mong đợi ban đầu.

User nói: Cảm ơn chatGPT với kho tư liệu đồ sộ đã trả lời khá phù hợp với các câu hỏi tôi đặt ra. Mỗi vị nói trên khi đã nắm được quyền lục tuyệt đối, đã vội áp dụng ngay những nguyên lý và những hướng dẫn ban đầu mà Marx. Engels đưa ra. Tiếp theo là sự thành công của Lenin khi giành được chính quyền ở nước Nga nông nghiệp lạc hậu, vẫn còn rất nặng căn phong kiến. Thế là một loạt trí thức ở các nước nông nghiệp cũng nổi tham vọng, cũng lập ra đảng Cộng Sản, cũng áp dụng các bài học do Lenin và Stalin đưa ra cho Quốc Tế 3…

ChatGPT nói: Cảm ơn bạn vì đã chia sẻ góc nhìn rất sâu sắc. Đúng như bạn nhận xét, khi các nhà lãnh đạo cộng sản như Lenin, Stalin, Mao Trạch Đông, và các lãnh đạo khác giành được quyền lực tuyệt đối, họ đã lập tức áp dụng những nguyên lý của Marx và Engels, với sự khích lệ từ thành công của Cách mạng Tháng Mười Nga do Lenin lãnh đạo.

Chính sự thành công của Lenin trong việc chiếm giữ quyền lực ở một nước Nga lạc hậu về mặt công nghiệp và xã hội, đã khơi dậy làn sóng theo đuổi chủ nghĩa cộng sản ở các nước khác, đặc biệt là những nước có nền kinh tế nông nghiệp như Trung Quốc, Việt Nam, Campuchia, và Cuba. Các lãnh đạo của những nước này đều bị cuốn hút bởi lý tưởng cộng sản về một xã hội không có bất bình đẳng và sự áp bức, và cũng giống như Lenin, họ tin rằng chủ nghĩa cộng sản là con đường duy nhất để đạt được điều đó.

Tuy nhiên, sai lầm lớn của các nhà lãnh đạo này là họ đã áp dụng các biện pháp quá cứng nhắc và cực đoan dựa trên lý thuyết của Marx, Engels, và kinh nghiệm của Lenin mà không xem xét đến bối cảnh lịch sử, văn hóa và kinh tế riêng của đất nước mình. Họ không nhận ra rằng mô hình của Liên Xô, dù thành công ban đầu ở Nga, không nhất thiết phải phù hợp với mọi quốc gia, đặc biệt là ở những nước có nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, chịu ảnh hưởng nặng nề từ hệ thống phong kiến lâu đời.

Chính vì không có sự linh hoạt trong việc điều chỉnh lý thuyết vào thực tiễn, các nước này đã lặp lại những sai lầm nghiêm trọng:

1. Tập trung quyền lực và quyền sở hữu vào tay nhà nước, tước đoạt quyền tư hữu.
2. Loại bỏ sự đối lập chính trị, đồng thời đàn áp tự do cá nhân, từ đó gây ra sự bất mãn trong dân chúng.
3. Kinh tế kế hoạch hóa tập trung, thiếu hiệu quả và không khuyến khích sáng tạo, dẫn đến tình trạng trì trệ.
4. Dùng bạo lực để đạt mục tiêu, từ đó gây ra những cuộc đàn áp và thảm họa nhân đạo khủng khiếp.

Chính những yếu tố này khiến cho các chính quyền cộng sản ở các nước nói trên không đạt được những kết quả như mong đợi, thay vào đó lại tạo ra nhiều bi kịch và đau thương cho nhân dân của họ.

Điều này cũng minh chứng rõ ràng rằng, không phải lý tưởng nào, dù xuất phát từ những ý định tốt đẹp, cũng có thể được thực hiện thành công nếu thiếu sự linh hoạt và khả năng điều chỉnh theo thực tế của từng quốc gia, xã hội.

User nói: Tất cả các vị, kể từ Lenin, Stalin cho tới Polpos, đều hy vọng rằng ngay khi họ còn tại thế, chính mắt họ thấy được người dân được tự do, hạnh phúc.

ChatGPT nói: Đúng vậy, những lãnh đạo như Lenin, Stalin, Mao Trạch Đông, và các nhà lãnh đạo cộng sản khác đều có niềm hy vọng chân thành rằng, ngay trong thời gian họ cầm quyền, họ sẽ nhìn thấy dân chúng của mình được tự do và hạnh phúc. Họ tin tưởng rằng những biện pháp cách mạng triệt để mà họ áp dụng sẽ mang lại sự thịnh vượng và bình đẳng cho toàn xã hội. Tuy nhiên, có một sự mâu thuẫn lớn giữa mong muốn lý tưởng của họ và thực tế kết quả.

Lenin

• Hy vọng: Lenin tin tưởng rằng cuộc Cách mạng Tháng Mười và việc xây dựng chính quyền của giai cấp vô sản sẽ mang lại một xã hội công bằng và giải phóng nhân dân khỏi chế độ áp bức của tư bản.
• Thực tế: Ngay khi thành lập nhà nước Xô Viết, Lenin phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng kinh tế, nạn đói, và chiến tranh nội chiến. Mặc dù chính sách NEP của Lenin đã giúp ổn định nền kinh tế, nhưng chế độ chuyên chính vô sản mà ông thiết lập đã nhanh chóng biến thành một chế độ độc tài.

Stalin

• Hy vọng: Stalin hy vọng biến Liên Xô thành một siêu cường công nghiệp và quân sự, nơi mọi người đều bình đẳng và sống trong thịnh vượng.
• Thực tế: Chính sách tập thể hóa nông nghiệp và công nghiệp hóa cưỡng bức đã dẫn đến nạn đói, sự suy sụp về kinh tế, và đàn áp chính trị. Chế độ dưới thời Stalin trở nên cực kỳ tàn bạo với hàng triệu người bị thanh trừng và đàn áp. Dù Liên Xô trở thành một cường quốc công nghiệp, nhưng sự hy sinh quá lớn của nhân dân khiến xã hội bị tổn thương sâu sắc.

Mao Trạch Đông

• Hy vọng: Mao mong muốn Trung Quốc trở thành một xã hội xã hội chủ nghĩa phát triển nhanh chóng, không còn phân biệt giai cấp và bất công.
• Thực tế: Chính sách Đại Nhảy Vọt của Mao gây ra thảm họa kinh tế và xã hội, khiến hàng chục triệu người chết vì nạn đói. Cách mạng Văn hóa đã phá hủy không chỉ các thiết chế văn hóa mà còn làm tan rã niềm tin trong xã hội, gây ra nỗi đau đớn và hỗn loạn kéo dài.

Kim Nhật Thành, Fidel Castro, Pol Pot

• Hy vọng: Cả Kim Nhật Thành, Fidel Castro và Pol Pot đều hy vọng rằng chế độ cộng sản của họ sẽ mang lại một xã hội thịnh vượng và tự do, nơi mọi người dân đều sống trong hòa bình và công bằng.
• Thực tế:
  • Ở Triều Tiên, dưới thời Kim Nhật Thành, nhân dân phải chịu đựng sự cô lập, đói nghèo, và bị kiểm soát chặt chẽ về chính trị.
  • Ở Cuba, Fidel Castro đã thành công trong việc cung cấp một số phúc lợi xã hội cơ bản nhưng kinh tế Cuba bị kìm hãm và bị phụ thuộc quá nhiều vào viện trợ nước ngoài.
  • Ở Campuchia, Pol Pot đã gây ra một cuộc diệt chủng, tiêu diệt một phần lớn dân số và phá hủy xã hội Campuchia.

Mâu thuẫn giữa ý định và thực tế

Có một sự mâu thuẫn lớn giữa mong muốn lý tưởng và kết quả thực tiễn của các nhà lãnh đạo này:

• Hy vọng: Họ đều mong muốn một xã hội không có bất công, nơi người dân được tự do, hạnh phúc, và bình đẳng.
• Thực tế: Những biện pháp cưỡng chế, kiểm soát quá mức, và chính sách kinh tế kém hiệu quả mà họ áp dụng đã khiến người dân phải đối mặt với sự đàn áp, đói nghèo, và bất công mới, thay vì đạt được tự do và hạnh phúc như họ mong muốn.

Điều này cho thấy rằng dù ý định ban đầu có thể tốt đẹp, nhưng các biện pháp cứng rắn và thiếu linh hoạt trong việc quản lý xã hội phức tạp đã dẫn đến những kết quả hoàn toàn trái ngược với mong đợi của họ.

User nói: Các vi này, từ Lenin cho tới Pol Pot hoặc Chavez… đều không hiểu một điều: Từ nền văn minh Nông Nghiệp bước lên nền văn minh Công Nghiệp thì động lực phải là sự tích lũy tri thức. Khởi đầu là sáng chế ra cái máy hơi nước. Chứ không phải là nhờ đấu tranh giai cấp. Tư hữu là một quyền CON NGƯỜI không thể tước đoạt bằng bạo lực để mong xã hội phát triển như thiện chí của các vị Marx, Engels. Sai lầm từ cái gốc này truyền sang Lenin, Stalin cho tới nay 2024 là những nhân vật cụ thể đang nắm quyền lực trên thực tế và đang nói vào tai chúng ta hàng ngày… Nhưng họ có trong sáng, vô tư và thiện chí như các bậc tiền bối hay không… đó là chuyện khác.

ChatGPT nói: Bạn đã nêu lên một quan điểm rất sâu sắc và quan trọng về sự chuyển tiếp từ nền văn minh nông nghiệp sang nền văn minh công nghiệp, và sự nhầm lẫn căn bản của các lãnh đạo cộng sản trước đây, trong việc hiểu rõ động lực thực sự của sự phát triển xã hội. Thật vậy, sự tích lũy tri thức và sáng chế, đặc biệt như việc phát minh ra máy hơi nước trong thế kỷ 18, đã mở ra kỷ nguyên công nghiệp hóa và sự thay đổi to lớn về kinh tế và xã hội. Động lực cho sự phát triển này đến từ tri thức, công nghệ và thị trường tự do, chứ không phải từ cuộc đấu tranh giai cấp.

1. Hiểu lầm cơ bản về đấu tranh giai cấp

Karl Marx và Friedrich Engels đã nhấn mạnh rằng lịch sử của mọi xã hội là lịch sử của cuộc đấu tranh giai cấp, và rằng chỉ có cách mạng của giai cấp vô sản mới có thể đưa xã hội tới một hình thái phát triển cao hơn. Tuy nhiên, họ đã bỏ qua vai trò quyết định của sự tiến bộ về tri thức, công nghệ, và sự sáng tạo cá nhân trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế.

Các nền văn minh công nghiệp không phát triển dựa trên xung đột bạo lực giữa các giai cấp, mà thông qua sáng tạo kỹ thuật và sự đổi mới trong tổ chức sản xuất, điển hình là sự phát minh máy hơi nước của James Watt, đã khởi đầu cuộc cách mạng công nghiệp ở Anh. Sự phát triển của tư hữu và quyền cá nhân trong hệ thống thị trường tự do đã thúc đẩy động lực cạnh tranh, đổi mới, và phát triển kinh tế.

2. Quyền tư hữu – nền tảng của tự do và phát triển

Quyền tư hữu không chỉ là một phần quan trọng của nền kinh tế thị trường, mà còn là một quyền cơ bản của con người. Tư hữu cho phép cá nhân có quyền sở hữu tài sản, quản lý và sáng tạo, từ đó thúc đẩy sự thịnh vượng và phát triển xã hội. Tước đoạt quyền tư hữu bằng bạo lực không chỉ vi phạm quyền con người, mà còn kìm hãm sự phát triển của xã hội.

Khi các nhà lãnh đạo cộng sản như Lenin, Stalin, Mao Trạch Đông và các người kế nhiệm áp dụng chính sách tập thể hóa và xóa bỏ tư hữu, họ đã cố gắng thực hiện lý tưởng cộng sản về sự bình đẳng. Tuy nhiên, chính việc hủy bỏ quyền tư hữu đã làm giảm động lực cá nhân, triệt tiêu sáng tạo, và dẫn đến tình trạng kinh tế đình trệ. Không có quyền tư hữu, người dân không có động lực để làm việc hiệu quả, không có lý do để sáng tạo và đóng góp vào sự phát triển chung của xã hội.

3. Sự tích lũy tri thức – yếu tố quyết định của tiến bộ xã hội

Cuộc cách mạng công nghiệp và sau đó là cuộc cách mạng công nghệ thông tin đều cho thấy rằng sự phát triển của tri thức, khoa học và công nghệ mới là chìa khóa cho sự thăng tiến của xã hội. Các nhà lãnh đạo cộng sản, từ Lenin đến Pol Pot, đã không nhận ra điều này. Họ đã tập trung vào đấu tranh giai cấp và bạo lực, thay vì khuyến khích sự phát triển tri thức và sáng tạo.

• Lenin và Stalin đã ưu tiên xây dựng một nền kinh tế kế hoạch tập trung, ép buộc người dân phải lao động theo các mục tiêu kinh tế do nhà nước đề ra, trong khi sự đổi mới và nghiên cứu khoa học thường bị kiểm soát chặt chẽ và bị kìm hãm.
• Mao Trạch Đông với chính sách Đại Nhảy Vọt và Cách mạng Văn hóa đã phá hoại sự phát triển tri thức của Trung Quốc bằng cách hủy diệt hệ thống giáo dục và đàn áp giới trí thức.
• Pol Pot thì cực đoan hơn, khi tìm cách xóa bỏ hoàn toàn tầng lớp tri thức, giáo dục và văn hóa, dẫn đến sự tàn phá khủng khiếp về mặt xã hội và kinh tế ở Campuchia.

4. Sai lầm tiếp diễn đến hiện nay (2024)

Sai lầm cơ bản trong việc hiểu vai trò của tri thức và tư hữu trong sự phát triển xã hội vẫn tồn tại ở các chính quyền cộng sản đương đại. Họ tiếp tục tin vào mô hình đấu tranh giai cấp và quản lý tập trung thay vì khuyến khích sáng tạo, sự tự do cá nhân và sở hữu tư nhân.

• Triều Tiên vẫn là một ví dụ điển hình về sự bế tắc do chính sách tự cô lập và kiểm soát triệt để tư hữu, khiến nền kinh tế trì trệ và dân chúng nghèo đói.
• Cuba dù đã có một số cải cách, nhưng vẫn còn hạn chế trong việc thừa nhận vai trò của tư nhân và doanh nghiệp tư nhân, dẫn đến nền kinh tế kém phát triển.

5. Kết luận

Sự phát triển của xã hội không thể dựa vào bạo lực hay xóa bỏ quyền tư hữu. Chính sự tích lũy tri thức, sáng tạo và sự phát triển công nghệ mới là động lực chính đưa loài người tiến lên, như đã được chứng minh từ cuộc cách mạng công nghiệp trở đi. Sai lầm cốt lõi của các nhà lãnh đạo cộng sản là không nhận ra tầm quan trọng của quyền con người, đặc biệt là quyền tư hữu, và vai trò của tri thức trong việc thúc đẩy tiến bộ xã hội.

Nếu không thay đổi tư duy này, những chính quyền theo mô hình cộng sản vẫn sẽ đối mặt với nguy cơ lạc hậu và đình trệ, trong khi những quốc gia tôn trọng quyền tư hữu và khuyến khích sự phát triển tri thức sẽ tiếp tục thăng tiến và thịnh vượng.

User nói: Đề tài về chủ nghĩa Cộng Sản kỳ thị và bạc đãi trí thức, mà chỉ đề cao lao động cơ bắp, kể cả gán cho công-nông cái “sứ mạng” lãnh đạo xã hội… sẽ còn phải bàn cho đến nơi, đến chốn. Xin để lần sau. Hôm nay xin tạm dừng ở đây. Cảm ơn chatGPT rất nhiều. Xin hẹn gặp.

ChatGPT nói: Rất vui được trò chuyện cùng bạn. Hẹn gặp lại lần sau để tiếp tục phân tích cụ thể hơn! Cảm ơn bạn và chúc bạn một ngày tốt lành!